Chancapiedra (Phyllanthus niruri), familia Phyllanthaceae, ye una planta yerbácea pequeña de 45 cm, añal y montesa que puede atopase en munches rexones del mundu y que ye conocida na medicina tradicional de diversos pueblos tales como Perú, el Caribe y la India. thumb|Nel so hábitat thumb|Tarmu con fueyes Descripción botánica Ye un pequeñu arbustu que crez a un altor de 3 -6 dm, montés, añal y de tarmu argutu. Les sos fueyes son de 7 - 12 cm de llargu, alternes, sésiles oblongues; flores pequeñes de color ablancazáu - verdosu, solitaries, auxiliares, pedicelaes, apétalas monóicas.
Los sos frutos de 2 - 3 mm de diámetru, pequeños nuna cáusula estruyío y globoso; raigañu llargu y pocu ramificada; les granes triangulares y verrucosas.
Nel xéneru Phyllanthus, les fueyes del tarmu principal tán amenorgaes y les de les cañes llaterales dispónense opuestes nun planu como si fueren folíolos d'una fueya compuesta. Sicasí, nun dexen de ser fueyes, y de les sos axiles pueden salir flores, cañes o inflorescencies dependiendo de la especie en particular.
Orixe Ye natural de los montes lluviosos del Amazones de Colombia, Perú y Brasil. Amás atopóse-y n'otres árees tropicales, incluyendo Les Bahames, India y China.
Hábitat y distribución Crez na cuenca amazónica, tamién se cultiva na India. La Chanca piedra ye una planta montesa que s'afai perbién en distintos suelos y pisos ecolóxicos hasta los 3 000 msnm y nel Perú ye abondosu en toles zones tropicales.
Composición química Ente los sos componentes atopamos: Lignanos (filantina, filnirurina, hidroxinirantina, lintetralina, filtetralina, hipofilantina, isolintetralina, nirantina, nirurinetina, filtetrina, hidroxilignanos, kinokinina, nirtetralina, nirfilina, isolaricilesinoltrimetiléter, secu-4-hidroxilintetralina). Terpenos (cimeno, limoneno). Triterpenos (lupeol acetato, lupeol). Flavonoides (astragalina, quercetina, quercitrina, isoquercitrina, nirutinetina, nirurinetina, kaempferol-4-0-a-L-rhamnósido, eriodictol-7-a-L-rhamnósido, phyllanthus FG-1, phyllanthus FG-2, fisetinglucósido, isoquercetina, rutina, nirurin, fisetina-41-0-b-D-glucósido). Lípidos (ácidu ricinoleico, ácidu linoleico, ácidu dotriancontanoico, ácidu linolénico). Benzenoides (filester, metilsalicilato, 4-metoxi-norsecurinina). Esteroides (beta-sitosterol, estradiol, 24-isopropil-colesterol). Alcanos (triacontan-1-ol, triacontan-1-al). Alcaloides (filantina, nirurina). Alcaloides pirrolizidínicos (norsecurinina, 4-metoxi-norsecurinina, nor-ent-securinina). Alcaloides indolizidínicos (nirurina, filantina, filocrisina). Salicilato de metilu. Taníns. Vitamina C.
Tratamientu Esta planta tien múltiples usos na medicina tradicional más conocida por ser utilizada nes afecciones renales de cálculos a los reñones.
Como anti-inflamatorio, pero ye más conocida pola so propiedá diurética y pal tratamientu de los cálculos renales (piedres del reñón). Por cuenta de esta última propiedá ye que se-y da'l nome común de "chanca piedra" o "quebra piedra". Tamién s'usa pa la Hepatitis B.
Al contrariu de lo que'l nome popular suxer, el té de Phyllanthus niruri, o té de Quebra Pedra, nun funcionar esautamente eslleiendo o quebrando los cálculos nel sistema urinariu. Nun estudiu realizáu nel departamentu de Nefroloxía de la Universidá Federal de São Paulo (Unifesp) en 69 pacientes mientres tres meses, non encontrò significatives diferencies ente los placebos y l'usu de la te d'esta yerba na cantidá de cálculos miccionaos nin nel dolor anque si na cantidá de calciu. Suxérense mayores estudios pa pescudar si los efeutos que popularmente asígnen-y a esta yerba cumplir.
Taxonomía Phyllanthus niruri describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 2: 981–982. 1753. Variedaes Phyllanthus niruri subsp. lathyroides (Kunth) G.L.Webster Phyllanthus niruri subsp. niruri Sinonimia Diasperus niruri (L.) Kuntze Niruris annua Raf. Nymphanthus niruri (L.) Lour. Phyllanthus lathyroides f. decoratus Standl. & Steyerm. en PlantList subsp. lathyroides Diasperus chlorophaeus (Baill.) Kuntze Diasperus lathyroides (Kunth) Kuntze Diasperus microphyllus (Mart.) Kuntze Diasperus rosellus (Müll.Arg.) Kuntze Phyllanthus chlorophaeus Baill. Phyllanthus lathyroides Kunth Phyllanthus microphyllus Mart. Phyllanthus mimosoides Lodd. Phyllanthus parvifolius Steud. Phyllanthus purpurascens Kunth Phyllanthus rosellus (Müll.Arg.) Müll.Arg. Phyllanthus williamsii Standl.subsp. niruri Niruris indica Raf. Phyllanthus carolinianus Blanco * Phyllanthus ellipticus Buckley Phyllanthus filiformis Pav. ex Baill. Phyllanthus humilis Salisb. Phyllanthus kirganelia Blanco * Phyllanthus lathyroides var. commutatus Müll.Arg. Phyllanthus moeroris Oken Urinaria erecta Medik. Nomes comunes Vienres Santu Colombia, chancapiedra, chanca piedra, quebra piedra, quebra pedra, stone-breaker, arrinca-pedras, punarnava, amli, bhonya, bhoomi amalaki, bhui-amla, bhui amla, bhuianvalah, bhuimy-amali, bhuin-amla, bhumyamalaki, cane peas senna, carry-me-seed, creole senna, daun marisan, derriere-dos, deye do, erva-pombinha, elrageig, elrigeg, evatbimi, gale-wind grass, graine en bas fievre, hurricane weed, jar-amla, jar amla, kizha nelli, malva-pedra, mapatan, pa-parai la mio, paraparai la mio, pei, phyllanto, pombinha, quinine weed, sacha foster, cane senna, creole senna, shka-nin-du, vienres santu, yá-taibai, yaa tai bai, yah-tai-bai, yerba de San Pablo, rompepiedras (Arxentina). Flores escondíes, huevito escondíu(En Venezuela).
Ver tamién Terminoloxía descriptiva de les plantes Cronoloxía de la botánica Historia de la botánica Carauterístiques de les filantacees
Referencies
Bibliografía Candolle, R. Y. A. d. 1901. Plantae Madagascarienses ab Alberto Mocquerysio lectae. Bull. Herb. Boissier, sér. 2, 1(6): 549–587. CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City. Correa A., M. D., C. Galdames & M. N. S. Stapf. 2004. Cat. Pl. Vasc. Panamá 1–599. Smithsonian Tropical Research Institute, Panama. Correll, D. S. & M. C. Johnston. 1970. Man. Vasc. Pl. Texas i–xv, 1–1881. The University of Texas at Dallas, Richardson. Dodson, C. H. & A. H. Gentry. 1978. Flora of the Río Palenque Science Center: Los Ríos Province, Ecuador. Selbyana 4(1–6): i–xxx, 1–628. Flora of China Editorial Committee. 1988-2013. Fl. China Unpaginated. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis. Forzza, R. C. & et al. 2010. 2010 Llista de espécies Flora do Brasil. http://floradobrasil.jbrj.gov.br/2010/ . Funk, V. A., P. E. Berry, S. Alexander, T. H. Hollowell & C. L. Kelloff. 2007. Checklist of the Plants of the Guiana Shield (Venezuela: Amazonas, Bolivar, Delta Amacuro; Guyana, Surinam, French Guiana). Contr. U.S. Natl. Herb. 55: 1–584. Gibbs Russell, G. E., W. G. Welman, E. Reitief, K. L. Immelman, G. Germishuizen, B. J. Pienaar, M. v. Wyk & A. Nicholas. 1987. List of species of southern African plants. Mem. Bot. Surv. S. Africa 2(1–2): 1–152(pt. 1), 1–270(pt. 2). González Ramírez, J. 2010. Euphorbiaceae. En: Manual de Plantes de Costa Rica. Vol. 5. B.E. Hammel, M.H. Grayum, C. Herrera & N. Zamora (eds.). Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 119: 290–394. Hokche, O., P. E. Berry & O. Huber. 2008. 1–860. In O. Hokche, P. E. Berry & O. Huber Nuevu Cat. Fl. Vasc. Venezuela. Fundación Instituto Botánicu de Venezuela, Caracas. Ibarra Manríquez, G. & S. S. Colin. 1995. Llista florística comentada de la Estación de Bioloxía Tropical "Los Tuxtlas", Veracruz, Mexico. Revista Biol. Trop. 43(1–3): 75–115. Idárraga-Piedrahita, A., R. D. C. Ortiz, R. Callejas Posada & M. Merello. 2011. Flora d'Antioquia. Catálogu de les Plantes Vasculares, vol. 2. Llistáu de les Plantes Vasculares del Departamentu d'Antioquia. Pp. 1-939. Jørgensen, P. M. & C. Ulloa Ulloa. 1994. Seed plants of the high Andes of Ecuador---A checklist. AAU Rep. 34: 1–443. Enllaces esternos
Información de Phyllanthus niruri en The Rainforest Database (n'inglés) Información de Phyllanthus niruri en Amazon Nutrition (n'inglés) Quebra pedra (en portugués)
niruri Categoría:Plantes melecinales Categoría:Flora de Perú Categoría:Flora de la India Categoría:Plantes descrites en 1753 Categoría:Plantes descrites por Linnaeus Categoría:TBSpecies