thumb|250px|Configuración de los niveles d'enerxía del Tecneciu. El tecneciu ye'l más llixeru de los elementos químicos que nun cunten con isótopos estables y el primer elementu sintéticu que s'atopa na tabla periódica. El so númberu atómicu ye'l 43 y el so símbolu ye Tc. Les propiedaes químiques d'esti metal de transición cristalino de color gris platiáu son intermedies a les del reniu y les del manganesu. El so isómero nuclear 99mTc, de bien curtia vida y emisor de rayu gamma, usar en medicina nuclear pa efeutuar una amplia variedá de pruebes diagnósticas. El 99Tc úsase como fonte de partícules beta llibre de la emisión de rayu gamma. El anión pertecnetato (TcO4-) emplégase como inhibidor d'escomiu anódica para aceros.
Primero que fuera descubiertu, munches de les propiedaes del elementu 43 fueron prediches por Dmitri Mendeleev. Mendeleev acutó un espaciu nel so tabla periódica pa un hipotéticu elementu que llamó eka - manganesu. En 1937, l'isótopu 97Tc convertir nel primer elementu producíu de forma predominantemente artificial, d'ende'l so nome (del griegu τεχνητός, que significa "artificial"). La mayoría del tecneciu producíu na Tierra llógrase como subproductu de la fisión del 235O nos reactores nucleares y estrayer de les banielles de combustible nuclear. Nengún isótopu del tecneciu tien un periodu de semidesintegración mayor de 4,2 millones d'años (el casu concretu del 98Tc), asina que la so detección en xigantes coloraes en 1952 ayudó a reforzar la teoría de que nes estrelles pueden xenerase elementos pesaos. Na Tierra, el tecneciu alcuéntrase en traces detectables como productu de la fisión bonal en minerales d'uraniu per aición de la captura de neutrones en menas de molibdenu.
Propiedaes físiques y químiques
El tecneciu ye un metal radiactivu de color gris platiáu con una apariencia similar al platín. Sicasí, cuando se llogra xeneralmente tien la forma de polvu abuxao. La so posición na tabla periódica ta ente'l reniu y el manganesu, y como predicen les lleis periódiques, les sos propiedaes son intermedies a estos dos metales. El tecneciu, al igual que'l prometiu, ye escepcional ente los elementos llixeros, yá que nun tener nengún isótopu estable (y, sicasí, ta arrodiáu per elementos que sí los tienen).
Dada la so inestabilidá, el tecneciu ye desaxeradamente escasu na Tierra. Nun desempeña nengún papel biolóxicu y, en condiciones normales, nun s'atopa nel cuerpu humanu.
La forma metálica del tecneciu eslluzse rápido en presencia d'aire húmedu. Los sos óxidos son el TcO2 y el Tc2O7. So condiciones oxidantes, el tecneciu (VII) esiste en forma de anión pertecnetato, TcO4-. Los estaos d'oxidación más habituales del tecneciu son 0, +2, +4, +5, +6 y +7.The Encyclopedia of the Chemical Elements, páxina 691, "Chemical Properties", párrafu 1 Cuando'l tecneciu ta pulverizáu, ambura en presencia d'oxíxenu.The Encyclopedia of the Chemical Elements, páxina 692, "Analytical Methods of Determination", párrafu 1 Eslleir en agua regia, ácidu nítricu y en ácidu sulfúricu concentráu, pero non en ácidu clorhídricu. Tien llinies espectrales carauterístiques a los siguientes llonxitúes d'onda: 363 nm, 403 nm, 410 nm, 426 nm, 430 nm y 485 nm.The CRC Handbook, 85th edition, Line Spectra of the Elements
La forma metálica ye llixeramente paramagnética, esto ye, les sos dipolos magnéticos alliniar colos campos magnéticos esternos, a pesar de que'l tecneciu de normal nun ye magnéticu.The Encyclopedia of the Chemical Elements, páxina 691, párrafu 1 La estructura cristalina del metal presenta un empaquetamiento hexagonal compactu. Un cristal aislláu de puru tecneciu metálicu convertir nun superconductor de tipu II a una temperatura de 7,46 K; la irregularidá de los cristales y trazar d'impureces alcen esti valor a 11,2 K pal casu d'un tecneciu pulverizáu d'una pureza del 99,9%.Schwochau, Technetium Per debaxo d'esta temperatura, el tecneciu tien una bien alta fondura de penetración magnética, la mayor de tolos elementos dempués del niobiu.Technetium as a Material for AC Superconductivity Applications
El tecneciu ye xeneráu nos procesos de fisión nuclear, y arrobínase más fácilmente qu'otros munchos radionúclidos. Ye importante la comprensión de la so toxicidá n'animales y humanos, pero les pruebes esperimentales son escases. Paez tener baxa toxicidá química. La so toxicidá radiolóxica (por unidá de masa) varia en función del compuestu, el tipu de radiación del isótopu en cuestión y el so periodu de semidesintegración. El 99mTc ye particularmente curiusu poles sos aplicaciones médiques. La máxima radiación que presenta esti isótopu ye de rayu gamma col mesmu llonxitú d'onda que los rayos X emplegaos pal diagnósticu común, ufiertando la penetración fayadiza y causando daños míninos. Tou esto, xuníu al curtiu periodu de semidesintegración del so isómero nuclear metaestable y al relativamente llargu periodu de semidesintegración del isótopu producíu 99Tc que dexa que sía esaniciáu del organismu primero que se desintegre, fai qu'un escáner nuclear de 99mTc típicu suponga una dosis relativamente baxa de radiación alministrada. (Ver más sobre esta tema más embaxo)
Tolos isótopos del tecneciu tien de ser remanaos con cuidu. El más común d'ellos, el 99Tc, ye un débil emisor de partícules beta; esti tipu de radiación puede ser detenida poles parés de la presea de cristal del llaboratoriu. Cuando son deteníes, emítense rayos X de baxa intensidá, pero una separación d'unos 30 cm basta por qu'afecte al nuesu organismu. El riesgu principal cuando se trabaya con tecneciu ye la inhalación del polvu; la contaminación radiactiva qu'esto produz nos pulmones supón un riesgu bien significativo de cáncer. Pa la mayoría de trabayos con tecneciu, la manipulación cuidadosa so una campana estractora suel ser abonda; nun se riquir l'usu d'una cámara ensuga con guantes.
Aplicaciones
Medicina nuclear El 99mTc (la "m" indica que ye un isómero nuclear metaestable) ye'l radioisótopo más utilizáu na práutica diagnóstica, envalorándose que'l 80% de los procedimientos de medicina nuclear utilizar.Replacement Nuclear Research Reactor- Environmental Impact Statement, ANSTO (Australian Nuclear Science and Technology Organisation) and PPK environmental consultants, páxina 6-9, "A. Production of Medical Radiopharmaceuticals", "Currently around 80 percent of all nuclear medicine procedures use the radioisotope technetium-99m..." Úsase principalmente en procedimientos de diagnósticu de funcionamientu d'órganos del cuerpu humanu, por casu, como marcador radiactivu que l'equipamientu médicu puede detectar nel cuerpu humanu.Referencia pa tou lo rellacionao col usu médicu del 99mTc, sacante cuando s'especifiquen otres referencies: Nature's Building Blocks, páxina 423, "Medical Element", párrafos 2–4 Esti isótopu afaise perbién al so usu, yá que emite rayu gamma fácilmente detectables con una enerxía de 140 keV, y el so periodu de semidesintegración ye de 6,0058 hores (esto ye, en 24 hores se desintegran quince dieciseisavos del total p'aniciar 99Tc).The Encyclopedia of the Chemical Elements, páxina 693, "Applications", párrafu 3 y Guide to the Elements, páxina 123, párrafu 3 El llibru "Technetium", de Klaus Schwochau, numbera 31 radiofármacos basaos nel 99mTc usaos n'estudios funcionales del celebru, el miocardiu, la glándula tiroidea, los pulmones, el fégadu, la vesícula, los reñones, el cadarma, la sangre y los tumores.
La inmunoescintografía incorpora 99mTc a un anticuerpu monoclonal, una proteína del sistema inmunolóxicu capaz de xunise a célules canceroses. Poques hores dempués de la inyeición, detéctense los rayos gamma emitíos pol 99mTc col correspondiente equipu médicu; altes concentraciones indiquen ónde s'alcuentra'l tumor. Esta téunica ye particularmente preséu pa detectar tumores difíciles d'alcontrar, como los qu'afecten al intestín. Estos anticuerpos modificaos son comercializaos pola empresa alemana Hoechst sol nome de "Scintium".Nature's Building Blocks, páxina 423, "Medical Element", párrafu 2
Cuando'l 99mTc combinar con un compuestu d'estañu, xunir a los eritrocitos y puede usase p'alcontrar desórdenes del sistema circulatoriu. Úsase de normal pa detectar hemorraxes gastrointestintales. L'ión pirofosfato combináu col 99mTc xuntar a los depósitos de calciu del músculu cardiacu estropiáu, daqué útil pa evaluar el dañu producíu tres un ataque cardiacu.Technetium heart scan El coloide d'azufre con 99mTc ye peneráu pol bazu, faciendo posible la visualización de la estructura d'esti órganu.The Encyclopedia of the Chemical Elements, páxina 693, "Applications", párrafu 3
La esposición a la radiación debíu al tratamientu diagnósticu con 99mTc puede caltenese dientro de niveles baxos. Debíu al curtiu periodu de semidesintegración, la so rápida desintegración p'aniciar el 99Tc -muncho menos radiactivu- fai que la dosis total de radiación recibida pol paciente (por unidá d'actividá inicial tres l'alministración) sía relativamente baxa. Na forma na que s'alministra, xeneralmente como pertecnetato, dambos isótopos son esaniciaos rápido del organismu nunos pocos díes.
El tecneciu emplegáu en medicina nuclear suelse estrayer de los xeneradores de 99mTc. El 95mTc, con un periodu de semidesintegración de 61 díes, úsase como marcador radiactivu pa estudiar l'espardimientu del tecneciu nel ambiente y en sistemes animales y vexetales.
Usu industrial
El 99Tc se desintegra emitiendo partícules beta de baxa enerxía y ensin presencia de rayu gamma. Amás, el so llargu periodu de semidesintegración trai que la so emisión escai bien amodo col tiempu. Tamién puede estrayese tecneciu de gran pureza química ya isotópica a partir de residuos nucleares. Por toes estes razones, el 99Tc ye un patrón d'emisión beta, usáu pa la calibración d'equipos científicos.
Estudióse la posibilidá d'emplegar el 99Tc en bateríes nucleares optoeléctricas.
Usu químicu
Como'l reniu y el paladiu, el tecneciu puede usase como catalizador. Pa delles reacciones, por casu la deshidrogenación del alcohol isopropílico, supón un catalizador muncho más efeutivu que'l reniu o'l paladiu. De xacíu, el so radioactividá ye'l mayor problema a la d'atopar aplicaciones segures.
So ciertes circunstancies, una pequeña concentración (5·10-5 mol·l-1) del anión pertecnetato n'agua puede protexer fierros y aceros al carbonu del escomiu. Por esta razón, el pertecnetato puede emplegase como inhibidor del escomiu anódica pal aceru, pero la radioactividá del tecneciu presenta ciertos problemes a la d'usalo p'aplicaciones puramente químiques como ésta. Anque (por casu) el anión CrO42- puede tamién tornar l'escomiu, ríquense concentraciones hasta diez veces mayores. Nun esperimentu, una muestra caltener nuna disolución aguacienta de pertecnetato mientres 20 años y nun sufrió escomiu dalgunu. El mecanismu por aciu el cual el anión pertecnetato previén l'escomiu nun se conoz perbién, pero paez implicar la formación d'una delgada capa superficial. Una teoría caltién que'l pertecnetato reacciona cola superficie del aceru formando una capa de dióxidu de tecneciu que previén un posterior escomiu; el mesmu efeutu esplica como'l fierro en polvu puede utilizase pa esaniciar el pertecnetato de l'agua (el carbón activáu tamién puede usase pa esi fin). L'efeutu sume rápido si la concentración de pertecnetato cai per debaxo d'un mínimu o si añade una alta concentración d'otros iones.
Evidentemente, la naturaleza radiactiva del tecneciu (3 MBq por llitru pa la concentración riquida) fai esti tipu de proteición impracticable en casi toles situaciones. Sicasí, la proteición ante l'escomiu usando aniones pertecnetato suxirióse (anque nunca aplicáu) pal so usu en reactores d'agua en ebullición.