El Partíu Demócrata (n'inglés: Democratic Party) ye un partíu políticu progresista, que xunto col Partíu Republicanu, ye unu de los dos partíos más grandes de los Estaos Xuníos. Traza los sos oríxenes al Partíu Demócrata-Republicanu de Thomas Jefferson y James Madison. Fundóse alredor de 1828 por siguidores d'Andrew Jackson, convirtiéndolo nel partíu políticu activu más antiguu del mundu."The Democratic Party, founded in 1828, is the world's oldest political party" states Kenneth Janda; Jeffrey M. Berry; Jerry Goldman (2010). The Challenge of Democracy: American Government in Global Politics. Cengage Learning. p. 276. ISBN 9780495906186.

La filosofía del partíu foi nos sos principios, el conservadorismu, siendo'l populismu la so característica principal nes zones rurales del sur d'Estaos Xuníos.Arnold, N. Scott (2009). Imposing values: an essay on liberalism and regulation. Florence: Oxford University Press. p. 3. ISBN 978-0-495-50112-1. «Modern liberalism occupies the left-of-center in the traditional political spectrum and is represented by the Democratic Party in the United States.»Grigsby, Ellen (2008). Analyzing Politics: An Introduction to Political Science. Florence: Cengage Learning. páxs. 106-107. ISBN 978-0-495-50112-1. «In the United States, the Democratic Party represents itself as the liberal alternative to the Republicans, but its liberalism is for the most part the later version of liberalism—modern liberalism.»Hasta bien entrao'l sieglu XX, el partíu tenía ales conservadores pro-negocio y ales sureñes conservador-populistes anti-negocios. Gracies al New Deal, sicasí, l'ala conservadora del partíu escastóse fora del Sur. La Coalición New Deal de 1932 a 1964 atraxo un fuerte sofitu de votantes con oríxenes europeos, munchos de los cualos yeren católicos qu'habitaben grandes ciudaes.Prendergast, William B. (1999). The Catholic Voter in American Politics. The Passing of the Democratic Monolith. Washington, D.C.: Georgetown University. ISBN 978-0-87840-724-8.Marlin, George J. (2004). The American Catholic Voter. 200 Years of Political Impact. South Bend, Indiana: St. Augustine. ISBN 978-1-58731-029-4.Michael Corbett et al. Politics and Religion in the United States (2nd ed. 2013). Dempués de la conmoción racial de la década de 1960, la mayor parte de los suriegos blancos y católicos del norte camudaron les sos ideoloxíes al Partíu Republicanu. El otrora poderosu sindicatu volvióse más pequeñu y menos comprensivu dempués de los años setenta. Evanxélicos caucásicos y suriegos por igual, volviéronse trabayosos republicanos a nivel local y estatal dende los años noventa. La xente qu'habita árees metropolitanes, muyeres, minoríes sexuales, milenials, graduaos universitarios y minoríes raciales y étniquesNW, 1615 L. St; Washington, Suite 800; Inquiries, DC 20036 USA202-419-4300 | Main202-419-4349 | Fax202-419-4372 | Media (20 de marzu de 2018). «1. Trends in party affiliation among demographic groups | Pew Research Center» (n'inglés d'Estaos Xuníos). Consultáu'l 29 d'avientu de 2018.«How Asian Americans Became Democrats». The American Prospect. Consultáu'l 22 d'ochobre de 2016. tienden a sofitar al Partíu Demócrata muncho más de lo que sofiten al Partíu Republicanu rival.

La filosofía del Partíu Demócrata del lliberalismu modernu aboga pola igualdá social xunto col estáu del bientar.Levy, Jonah (2006). The State after Statism: New State Activities in the Age of Liberalization. Florence: Harvard University Press. p. 198. ISBN 978-0-495-50112-1. «In the corporate governance area, the center-left repositioned itself to press for reform. The Democratic Party in the United States used the postbubble scandals and the collapse of share prices to attack the Republican Party ... Corporate governance reform fit surprisingly well within the contours of the center-left ideology. The Democratic Party and the SPD have both been committed to the development of the regulatory state as a counterweight to managerial authority, corporate power, and market failure.»Larry E. Sullivan. The SAGE glossary of the social and behavioral sciences (2009) p 291, "This liberalism favors a generous welfare state and a greater measure of social and economic equality. Liberty thus exists when all citizens have access to basic necessities such as education, healthcare, and economic opportunities."

Polítiques como la introducción de programes sociales, el sofitu a los sindicatos, matrícula universitaria algamadiza, atención médica universal, igualdá d'oportunidaes, protección del consumidor y del mediu ambiente constitúin el nucleu de la política económica del partíu.Larry E. Sullivan. The SAGE glossary of the social and behavioral sciences (2009) p 291, "This liberalism favors a generous welfare state and a greater measure of social and economic equality. Liberty thus exists when all citizens have access to basic necessities such as education, healthcare, and economic opportunities."«A Mixed Economy: The Role of the Market». Consultáu'l 27 de marzu de 2017. En cuestiones sociales, el partíu sofita los derechos reproductivos, los derechos LGBT, la reforma migratoria, la reforma de financiamientu de campañes, el control d'armes y la llegalización de la mariguana.

Quince demócrates sirvieron como presidentes d'Estaos Xuníos. El primeru foi'l presidente Andrew Jackson, que foi'l séptimu presidente y desempeñóse dende 1829 hasta 1837. El más recién foi'l presidente Barack Obama, quien foi'l 44º presidente y ocupó el cargu dende 2009 hasta 2017. Dempués de les eleiciones intermedies de 2018, los demócrates llograron la mayoría na Cámara de Representantes, "trifectas" (poder executivu y dambes cámares del poder llexislativu) en 14 estaos,«State government trifectas». Ballotpedia. Consultáu el 13 de xineru de 2018.y l'alcaldía de numberoses grandes ciudaes d'Estaos Xuníos.«State government trifectas». Ballotpedia. Consultáu el 13 de xineru de 2018. Ventitrés gobernadores estatales son demócrates, y el partíu forma minoría nel Senáu y na mayoría de les llexislatures estatales (control total de 18/50, control estremáu de los demás). N'abril de 2019, cuatro de los nueve xueces de la Corte Suprema fueren nomaos por presidentes demócrates.

Historia miniaturadeimagen|338x338px|Estatua d'Andrew Jakcson, fundador del Partíu Demócrata, en Nueva Orleans, Louisana.

Fundación del partíu Nel añu 1824, l'antiguu Partíu Demócrata-Republicanu de los Estaos Xuníos, que gobernaba'l país de forma ininterrumpida dende 1801, entró en crisis; esi añu, en munchos estaos del país escoyíanse per primer vegada por sufraxu popular directu de los mayores d'edá (salvaes les muyeres y los afroamericanos) a les "electores" que teníen d'escoyer al Presidente d'Estaos Xuníos (anque en dellos estaos inda yeren les Llexislatures Estatales les qu'escoyíen a les "electores").

Esti fechu causó una división nel Partíu Demócrata-Republicanu, porque presentabanse dellos candidatos presidenciales que se autoproclamaben demócrates-republicanos y reclamaben direutamente'l votu popular; unu d'ellos yera'l xeneral Andrew Jackson, un popular héroe de la Guerra ente Gran Bretaña y Estaos Xuníos de 1812 a 1815 (anque Jackson nunca fuera cercanu a los líderes demócrata-republicanos).

Jackson perdió la elección presidencial a pesar de ser el candidatu más votáu, por cuenta de que la Docena Enmienda axustaba que si nengunu de los candidatos llograba la mayoría absoluta nel Colexu Eleutoral, la Cámara de Representantes del Congresu de los Estaos Xuníos tenía d'escoyer al Presidente ente los trés candidatos más votaos; y la Cámara escoyó a John Quincy Adams.

Pero entós Jackson y los sos partidarios empezaron a fundar por tol país les filiales d'un nuevu partíu qu'entá nun tenía un nome claru o definitivu; un partíu que'l so principal oxetivu yera llevar a la presidencia al xeneral Jackson y face-y oposición al Gobiernu del "usurpador" Quincy Adams. Esti partíu cuntaba cola poderosa "maquinaria" partidista del Estáu de Nueva York que perteneciera enantes al yá difuntu Partíu Demócrata-Republicanu; y foi'l primer partíu "popular" de la historia d'Estaos Xuníos, al movilizar a les mases y valise d'una rede de periódicos "populares" y "sensacionalistes".

En 1829 el nuevu partíu llegó al poder al tomar posesión de la Presidencia'l xeneral Jackson (ganador de les eleiciones del añu anterior); énte'l plasmu de la élite política que vio a les mases de probes llegar per miles a la fiesta d'ascensión al poder de Jackson na Casa Blanca.

El partíu "jacksoniano" (o "los homes de Jackson") introdució importantes novedaes na so organización interna; foi'l tercer partíu d'Estaos Xuníos que celebró una "Convención Nacional" partidista pa escoyer al so candidatu presidencial (los dos primeros fueron el Partíu Antimasónico y el Partíu Nacional-Republicanu que celebraron les sos convenciones en 1831, ente que la primer Convención Nacional Demócrata celebróse ente'l 21 de mayu y el 23 de mayu de 1832 y ratificó la candidatura a la reelección del xeneral Jackson). D'ésta manera avanzose na democracia interna de los partíos. Tamién foi unu de los primeros partíos qu'estableció una plataforma del partíu, na que s'axustaben tolos principios ideolóxicos de la organización.

En 1834 el nome de "Partíu Demócrata" impúnxose definitivamente; anque nun sería sinón hasta 1844 cuando foi oficializáu formalmente pola Convención Nacional d'esi añu.

Etapa anterior a la Guerra Civil izquierda|miniaturadeimagen|265x265px|Primera apaición del asnu, que nel futuru representaría a les demócrates n'Estaos Xuníos. Nela caricatura apaecen Andrew Jackson y Martin Van Buren. Cuando Jackson dexó la Presidencia, el Partíu Demócrata volvióse cada vez más conservador; el partíu yera bien popular nos Estaos del Sur del país pol so defensa de los derechos de los estaos frente al poder federal, pero esto traxo de resultes que los políticos blancos suriegos tuvieren un enorme pesu dientro de la organización y convirtióse nuna defensora de la esclavitú.

Los demócrates del Sur defendíen la institución de la esclavitú de los negros, y la mayoría de los demócrates del Norte acompangaben y nun s'atrevíen a oponese a los sos compañeros del Sur; los demócrates anti-esclavistes taben descontentos col so partíu (y munchos terminaríen pasándose al Partíu Republicanu a partir de 1854).

Les presidentes demócrates que gobernaron Estaos Xuníos la mayor parte del periodu ente 1837 (cuando terminó'l mandatu de Jackson) y 1861 (cuando entamo la Guerra Civil) sofitaron les midíes que favorecíen non yá la permanencia de la esclavitú, sinón tamién la so estensión a los nuevos estaos qu'entraríen a la Unión. Anque dacuando trataren de pasar por "neutrales" ente partidarios y enemigos de la esclavitú; casi siempres s'inclinaben a favor de les polítiques propuestes polos esclavistes del Sur. Amás, toleraben el creciente desafíu de los estaos del Sur a l'autoridá del Gobiernu Central de la nación, ensin adoptar midíes enérxiques que frenaren ésta actitú precursora de la secesión. Polo xeneral, acúsase-yos de ser presidentes débiles y apurríos a los intereses del Sur.

Tamién nela materia económica, los gobiernos demócrates contentaron a los suriegos rebaxando los aranceles a les importaciones y adoptando una política de llibre comerciu internacional; lo que disgustaba a los industriales y trabayadores del Norte que queríen aranceles más altos (proteccionistas). Tou esto fizo que'l partíu perdiera sofitu popular nos Estaos del Norte.

Magar tou, el Partíu Demócrata namái perdió dos eleiciones presidenciales nesi periodu (les de 1840 y 1848) frente a los sos rivales del Partíu Whig; y foi necesariu que se fundara'l Partíu Republicanu en 1854 por que'l descontentu colos demócrates fuera finalmente capitalizáu pola oposición.

El Partíu Demócrata y la Guerra Civil