LEGO ye una empresa y marca de xuguetes danesa reconocida principalmente polos sos bloques de plásticu interconectables. Fundada en 1932 por Ole Kirk Christiansen, hasta 1949, LEGO dedicóse casi puramente a producir xuguetes de madera. El nome LEGO ye abreviatura de dos pallabres daneses, leg godt (que'l so significáu ye “Xugar Bien”).
Ente les sos marques y llinies de xuguetes, atópense Bionicle, Exo-Force, LEGO Mindstorms, LEGO Hero Factory amás de numberosos alcuerdos coles marques comerciales de les franquicies de Star Wars, Harry Potter, Indiana Jones y Speed Racer, ente otres. Esisten tamién motores, engranaxes, lluces, caxes de soníu y cámares disponibles pa ser usaos con otros componentes LEGO. Esisten inclusive pieces que pueden ser programaes con un ordenador personal pa desempeñar procedimientos complexos.
Per otra parte, el Grupu Lego xestiona parques temáticos so la so marca Legoland en Dinamarca (Legoland Billund, inaugurada en 1968), el Reinu Xuníu (Legoland Windsor), Alemaña (Legoland Deutschland) y nos Estaos Xuníos (Legoland California y Legoland Florida). Coles mesmes, esisten Legoland Discovery Centres n'Alemaña (Berlín y Duisburg), Estaos Xuníos (Schaumburg) y Reinu Xuníu (Mánchester).
thumb|Parque temáticu Legoland Deutschland en Günzburg (Alemaña). thumb|"Legoland 375" thumb|Tres generación de bloques LEGO. El bloque más antiguu (estremu superior) presenta arqueamiento. thumb|Bloques de Lego. thumb|Lego Duplu
Historia
El LEGO nun foi siempres el sistema de bloques plásticos que ye güei. Los sos humildes oríxenes surdieron nel taller d'Ole Kirk Christiansen, un carpinteru aprobetáu de Billund, Dinamarca. El so innovador negociu familiar crecería hasta convertise nuna de les compañíes de xuguetes más respetaes del mundu, siendo dirixida hasta 2005 por Kjeld Kirk Kristiansen, nietu del fundadorMortensen, Tine Froberg. «La hestoria de LEGO.» Sitiu web oficial. Consultáu'l 11 de mayu de 2015. y dende entós por Jørgen Vig Knudstorp.
El 28 de xineru de 1918, Ole Kirk Christiansen abrió un negociu de carpintería en Billund, y ganóse la vida construyendo cases y muebles pa granxeros de la rexón cola ayuda d'un pequeñu equipu d'aprendices. El so taller quemar en 1924. Christiansen tomó'l desastre como la oportunidá de construyir un taller mayor, y dedicóse a ampliar el so negociu. Intentando atopar formes d'embrivir les sos costos de producción, Christiansen empezó a producir versiones en miniatura de los sos productos como ayuda de diseñu. Les sos escaleres en miniatura y tables de planchar fueron les que lo inspiraron a producir xuguetes.
«Solo lo meyor ye abondo bonu», yera'l lema sol que Kristiansen producía coríos, camiones y aviones de madera, pieces de gran calidá que, anque yeren bien apreciaes polos consumidores, nun llograben vendese en grandes cantidaes.
Dos años más tarde, Kristiansen fíxose consciente de la necesidá d'otorga-y una identidá a la so compañía, con cuenta de consiguir meyores resultaos nes ventes, polo que consideró necesariu busca-y un bon nome. N'esperimentando con distintes idees, finalmente escoyó les primeres dos lletres de les pallabres daneses leg y godt, que signifiquen «xugar bien», dando como resultáu la pallabra lego».
En 1946, mientres una feria industrial en Copenḥague, Kristiansen atopó un pequeñu bloque de plásticu producíu por una máquina moldeadora. Tanto la quema que sufriera la so fábrica en 1942, y que lo obligara a reconstruyir el negociu, como'l potencial que vio nes figures de plásticu, motivar a adquirir dicha teunoloxía. Anque nun abandonó la producción de madera (que de fechu siguiría hasta 1960), la llegada de la máquina moldeadora de plásticu significó una gran meyora pa la empresa. Con ella, empezar a manufacturar una gran variedá de xuguetes en dambos materiales. Ente 1947 y 1955, Lego produció más de 200 modelos de xuguetes que tuvieron bona aceptación..
Ye mientres esta mesma dómina, específicamente en 1949, cuando s'empezaron a faer unos pequeños bloques de plásticu de cuatro y ocho pernos, que fueron llanzaos al mercáu sol nome de “Lladriyos d'enllaz automáticu”, colos que podíen construyise múltiples diseños (el mesmu tractor Ferguson, por casu, esistía nuna versión p'armar y otra terminada).
Dende'l so llanzamientu en 1955, el sistema Lego fuera tan esitosu qu'empezara a esportase primero a Suecia y darréu a Alemaña. La puxanza foi tal qu'en 1959, Lego estableció empreses en Francia, Gran Bretaña, Bélxica y Suecia. Más tarde, la variedá y el territoriu cubiertu pola empresa espandiéronse exponencialmente. En 1961, la compañía empezó a vender n'Estaos Xuníos y Canadá. En 1962, introdució los sos productos en Singapur, Australia, Marruecos y Xapón, y escontra 1964, realizáronse les primeres ventes en Mediu Oriente. La compañía esperimentó una constante crecedera que siguiría una vegada que Kjeld Kirk Kristiansen, fíu de Godtfred, asumiera la direición.
Cuando'l plásticu algamó usu masivu, Christiansen afacer a los cambeos y empezó a producir xuguetes de plásticu. Unu de los primeros xuguetes modulares producíos por LEGO foi un camión que podía ser desarmáu y re-ensamblado. Nun foi hasta 1949 que los bloques de plásticu que pueden conectase con muncha facilidá, que llevaron a la compañía a la fama, fueron desenvueltos. Estos "bloques de construcción automáticos", fabricaos d'acetato de celulosa, fueron desenvueltos al estilu de los bloques de madera tradicional, que podíen ser apilados unos sobre otros; el conceutu revolucionariu, sicasí, foi'l fechu de que los bloques de plásticu podíen ser "trabaos" ente sigo. Cada bloque tenía dellos botones planos na so cara cimera y un fondu acovanáu rectangular. Coneutando les cares cimera ya inferior de dos bloques yera posible caltenelos xuníos. En 1953, estos bloques llograron un nuevu nome: LEGO Mursten o "bloques LEGO".
L'usu de plásticu pa la fabricación de xuguetes nun foi bien recibida por vendedores y consumidores de la dómina. Munchos de los cargamentos de LEGO fueron devueltos, siguiéndo-yos baxes ventes; considerábase entós que los xuguetes de plásticu nun podríen reemplazar a los de madera. Escontra 1954, Godtfred, el fíu de Christiansen, convirtiérase yá nel direutor alministrativu de LEGO. Foi mientres una conversación con un comprador estranxeru que llogró la idea d'un sistema de xuguete.
Godtfred acolumbró l'inmensu potencial de los bloques LEGO pa convertise nun sistema pal xuegu creativu, pero los bloques teníen entá dellos problemes dende'l puntu de vista téunicu: la so habilidá pa "amestase" yera llindada y nun yeren bien versátiles. Nun foi hasta 28 de xineru de 1958http://mx.tuhistory.com/hoy-en-la-historia/se-creo-en-dinamarca-el-xuego-lego que'l diseñu de los bloques actuales foi desenvueltu. Los bloques fueron ameyoraos con tubos buecos na so cara inferior. Esti cambéu dexó mayor sofitu na base, ameyorando llargamente l'habilidá d'amestase y la so versatilidá. Ole Kirk Christiansen finó esi mesmu añu y Godtfred heredó'l lideralgu de la compañía.
Crecedera
Lego creció nos años siguientes. En 1959 la división "Futura" foi fundada dientro de la compañía. El so pequeñu equipu yera'l responsable de xenerar idees pa nuevos xuegos de LEGO. En 1960 otra quema acesmó a la empresa quemando un depósitu, quemando la mayor parte del inventariu de xuguetes de madera de la compañía. Afortunadamente, la llinia de lladriyos LEGO yera yá abondo fuerte, llevando a la compañía a la decisión d'abandonar la producción de xuguetes de madera. Escontra finales de la década, l'equipu de LEGO creciera a 450 emplegaos.
Ente 1961 y 1962, llegaron les primeres unidaes d'armables LEGO, un agregáu qu'espandió'l potencial pa construyir automóviles, camiones, autobuses y otros vehículos a partir de lladriyos LEGO. Tamién mientres esti periodu LEGO introdució xuguetes diseñaos específicamente al mercáu pre-escolar, y fixo un alcuerdu con Samsonite dexándose empecipiar la producción y distribución de productos LEGO en Canadá, un alcuerdu que siguiría hasta 1988. Pa esi entós había yá disponibles más de 50 xuegos de lladriyos nel sistema LEGO.
En 1963 el acetato de celulosa, el material plástico utilizáu pa fabricar los lladriyos LEGO, foi abandonáu a favor d'un material más estable. Los lladriyos de acetato de celulosa teníen problemes de deformación y narquiáu; los sos socesores fueron fabricaos con acrilonitrilo butadieno estireno, o plásticu ABS, que sigue siendo utilizáu anguaño. El ABS tien un gran númberu de ventayes sobre'l acetato de celulosa: ye más resistente al calor, ácidos, sales y otros químicos y nun ye tóxicu. Los lladriyos LEGO fabricaos con plásticu ABS en 1963 caltienen entá la so forma y color 40 años más tarde y son entá perfectamente interconectables colos lladriyos LEGO fabricaos na actualidá. Los manuales d'instrucciones fueron incluyíos nos xuegos LEGO per primer vegada en 1964.
Una de les llinies más esitoses de LEGO, el sistema de trenes LEGO, foi llanzáu primero en 1966. Los xuegos de trenes orixinales incluyíen un motor de 4,5 voltios y rieles; dos años más tarde el motor foi reemplazáu por unu de 12 voltios. El 7 de xunu de 1968 foi inauguráu'l parque Legoland en Billund. Esti parque temáticu presentaba ellaboraos modelos en miniatura de ciudaes reales, construyíes dafechu con lladriyos LEGO. El parque, de más de , atraxo a más de 650000 visitantes nel so primer añu. Mientres los siguientes 20 años el parque creció más d'ocho veces el so tamañu orixinal, llegando a algamar un permediu de casi un millón de visitantes añales.
En 1968 fueron vendíos más de dieciocho millones de xuegos LEGO. thumb|right|Bloques de LEGO y DUPLU encaxaos ente sigo. En 1969 foi presentáu'l sistema DUPLU, empobináu a neños pequeños; los lladriyos DUPLU son d'enforma mayor tamañu que los LEGO, faciéndolos más seguros pa neños pequeños. Aun así dambos sistemes son compatibles: los lladriyos LEGO pueden ser fácilmente coneutaos colos lladriyos DUPLU, faciendo la transición al sistema LEGO muncho más simple pa neños en crecedera.
Los años 1960 fueron un periodu de tan estable crecedera pa la compañía LEGO qu'escontra 1970 unu de les sos mayores esmoliciones foi cómo optimizar l'alministración y control del so mercáu n'espansión.
Espansión
thumb|Esti modelu LEGO de Londres, que inclúi un modelu motorizado del tren soterrañu de Londres controláu por ordenador, atópase en Legoland Windsor. Escontra 1970, la compañía LEGO tenía yá más de 900 emplegaos. Les décades siguientes marcaríen una importante crecedera escontra nueves fronteres de fabricación de xuguetes y comerciu. LEGO empezó a apuntar al mercáu femenín cola introducción de pieces de amoblamiento y cases de muñeques en 1971.
En 1972 l'universu de los medios de tresporte, LEGO estendióse introduciendo nuevos xuegos de botes y barcos con cascos verdaderamente capaces de llexar.
Mientres la década de 1970, el fíu de Godtfred Kirk Christiansen, Kjeld Kirk Kristiansen (el so apellíu ye escritu con 'K' en cuenta de 'Ch' por cuenta de un error nel so certificáu de nacencia), xunir al equipu alministrativu de la compañía depués d'habese graduáu en manexu d'empreses en Suiza y Dinamarca.
Unu de los primeros llogros de Kjeld na compañía foi la fundación de complexos de fabricación según un departamentu d'investigación y desenvolvimientu la cual encargaríase de caltener los métodos de fabricación de la compañía al día. Les figures humanes con brazos articulaos fueron creaes en 1974 nos xuegos «Familia LEGO», que llueu convertir nos productos estrella de la compañía; esi mesmu añu foi presentáu una versión temprana de les persones en miniatura de LEGO, pero nun yera articuláu y nun tener una cara pintada na so cabeza. Una planta de producción LEGO foi inaugurada en Enfield, Connecticut nos Estaos Xuníos.