thumb|right|240px|Pablo VI por Lothar Wolleh.
Pablo VI (en llatín: Paulus PP VI),Summi Pontifices, Paulus PP. VI de nome secular Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini , foi'l papa 262ᵘ de la Ilesia católica y soberanu de la Ciudá del Vaticanu dende'l 21 de xunu de 1963 hasta la so muerte'l 6 d'agostu de 1978.
Asocediendo a Xuan XXIII, decidió siguir col Conceyu Vaticanu II, la gran obra del pontífiz anterior. Coles mesmes, fomentó les rellaciones ecuméniques coles ilesies ortodoxes, anglicanes y protestantes, dando llugar a munches xuntes y alcuerdos históricos.
Ente 1922 y 1954 trabayó na secretaría d'Estáu de la Santa Sede. Mientres la so estancia ellí, Montini xunto a Domenico Tardini fueron consideraos como los más cercanos ya influyentes collaboradores del papa Pío XII, quien en 1954 nomar arzobispu de Milán, la diócesis más grande d'Italia, polo que se convertía automáticamente en secretariu de la Conferencia Episcopal italiana. Ellí foi conocíu llueu como l'arzobispu de los probes», pola so amistá colos trabayadores de les fábriques a los que visitaba. Xuan XXIII alzar al cardenalatu en 1958, y dempués de la muerte de Xuan XXIII, Montini foi consideráu unu de los más probables socesores.Hebblethwaite, 322-323
Tomó'l nome de Pablo pa indicar la so misión renovadora en tol mundu del espardimientu del mensaxe de Cristu. Reabrió'l Conceyu Vaticanu II, dándo-y prioridá y direición. Dempués de que'l Conceyu rematara'l so llabor, Pablo VI fixo cargu de la interpretación y aplicación de los sos mandatos, de cutiu caminando per una delgada llinia ente les mires contrapuestes de los distintos grupos dientro de la Ilesia católica. La magnitú y la fondura de les reformes afectaron a toles árees de la Ilesia, superando mientres el so pontificáu les polítiques similares de reforma de los sos predecesores y socesores.
Pablo VI foi un gran devotu marianu, polo que constantemente faló en congresos marianos y xuntes mariolóxiques, visitó dellos santuarios y publicó tres encícliques marianes. Citando a les enseñances d'Ambrosio de Milán, nomó a María como la Madre de la Ilesia mientres el Conceyu Vaticanu II. Pablo VI buscó'l diálogu col mundu, con otros cristianos, otres relixones y ateos, ensin escluyir a naide. Viose como un humilde servidor de la humanidá y esixó cambeos significativos de los fanegueros d'Estaos Xuníos y Europa a favor de los probes nel Tercer Mundu.«“It's not easy being a christian”, says pope» (‘nun ye fácil ser cristianu, diz el papa'), artículu n'inglés en Radio Vaticana]
Les sos posiciones sobre'l control de la natalidá (vease Humanae vitae) y otres temes fueron revesosos n'Europa Occidental y América del Norte, pero fueron aplaudíos n'Europa Oriental y América Llatina. Mientres el so pontificáu llevar a cabu munchos cambeos nel mundu, revueltes estudiantiles, la guerra de Vietnam y otros trestornos mundiales. Pablo VI trató d'entendelos a toos, pero coles mesmes, de defender el depósitu de la fe», que se-y había confiáu.
El 24 d'avientu de 1974 presidió l'apertura de la Puerta santa de la Basílica de San Pedro, dando entamu al Xubiléu de 1975, que foi siguíu por aproximadamente mil millones de persones en tol mundu.
D'ente los cardenales que creó, trés aportaríen a los sos socesores como papa: Karol Wojtyłal 26 de xunu de 1967, quién tomaría'l nome de Xuan Pablo II el 16 d'ochobre de 1978; Albino Luciani el 15 d'agostu de 1973, quien se convertiría en Xuan Pablo I el 26 d'agostu de 1978; y Joseph Ratzinger el 27 de xunu de 1977, eleutu papa'l 19 d'abril de 2005 sol nome de Benitu XVI.
El so procesu de beatificación empezó'l 11 de mayu de 1993.«Paul VI», artículu n'inglés nel sitiu web New World Encyclopedia. El 7 de mayu de 2014 aprobóse un milagru pol cual el papa Pablo VI, va ser declaráu beatu. El cardenal Angelo Amato, prefeutu de la Congregación pa les Causes de los Santos, axuntar col papa Francisco p'alcordar la fecha de beatificación, que finalmente s'afitó pal 19 d'ochobre de 2014.milagru-pa-la-beatificacion-de-pablo-vi.html «Aprueben un milagru pa la beatificación de Pablo VI», artículu n'español nel sitiu web AICA. La beatificación tuvo llugar na misa de clausura del Sínodu estraordinariu d'obispos sobre la familia realizada na plaza de San Pedro.
Primeros años
Giovanni Battista Montini nació nel añu 1897 en Concesio, una población de la provincia de Brescia, Lombardía. Foi'l segundu de los trés fíos de Giorgio Montini, que yera abogáu, periodista, direutor de l'Aición Católica y miembru del Parllamentu d'Italia, y de Giudetta Alghisi, perteneciente a una familia de la nobleza rural. Tuvo dos hermanos: Francesco Montini, que sería médicu, y Ludovico Montini, que sería abogáu y políticu.Andrea Lazzarini, Paolo VI, Casa Editrice Herder, Roma, p. 20-21
El 30 de setiembre de 1897, foi bautizáu col nome de Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini.Lazzarini, p. 19 Asistió a la escuela Cesara Arici ―dirixida por xesuites― y en 1916 recibió un diploma de la escuela pública Arnaldo da Brescia. La so educación foi atayada de cutiu por episodios d'enfermedá. En 1916, entró nel seminariu de Brescia pa convertise en sacerdote, lo que finalmente llogró'l 29 de mayu de 1920, celebrando'l so primera misa nel so pueblu natal, na ilesia de la Madonna delle Grazie, que taba cerca de la casa de los sos padres.Lazzarini 26 Montini concluyó los sos estudios en Milán con un doctoráu en Derechu Canónicu esi mesmu añu.Franzen 419 Más tarde estudió na Pontificia Universidá Gregoriana, na La Sapienza y, a pidimientu de Giuseppe Pizzardo, na Academia Pontificia Eclesiástica. En 1922 a la edá de 25 años, y a pidimientu de Pizzardo, Montini entró a la Secretaría d'Estáu de la Santa Sede, onde trabayó xunto con Francesco Borgongini Duca, Alfredo Ottaviani, Carlo Grano, Domenico Tardini y Francis Spellman.Lazzarini 31
Carrera na Santa Sede thumb|170px|Fotografía de Montini en 1920. Nunciatura polaca La única esperiencia diplomática nel estranxeru de Montini foi mientres la so estancia na nunciatura de Varsovia, Polonia, en 1923. Al igual qu'Achille Ratti primero qu'él,El nunciu Ratti pidió a les autoridaes abandonar Polonia como Nunciu. sentía fuertemente l'enorme problema, que non yá se llindaba a Polonia, del escesivu nacionalismu.
Cuando foi llamáu a Roma, atopábase feliz d'ello: «Llega a la conclusión esti episodiu de la mio vida, que m'apurrieron esperiencies útiles anque non siempres allegres».Fappani, Molinari, 265 Más tarde, yá papa, intentaría volver a Polonia nuna pelegrinación mariana, pero nun-y foi dexáu pol gobiernu comunista, un pidimientu que depués non se -y pudo negar al polacu Xuan Pablo II.
Pío XII La so capacidá d'organización llevar a una carrera na Curia Romana. En 1931, el cardenal Eugenio Pacelli nomó-y profesor d'historia na Academia Pontificia pa diplomáticos. En 1937, dempués de que'l so mentor Giuseppe Pizzardo fuera nomáu cardenal, Montini foi nomáu «sustitutu de rellaciones ordinaries» pol cardenal Pacelli, que yera secretariu d'Estáu de Pío XI. Dende la so estancia con Pío XI adoptó'l puntu de vista de que «el deprendimientu ye un procesu de llarga vida, y que la historia yera la mágister vítae, la maestra de la vida».Hebblethwaite 118 El so supervisor inmediatu na Santa Sede foi Domenico Tardini, col que tenía una bona rellación. La eleición de Pacelli como papa en 1939, yera prevista por toos y abiertamente promovida pol fináu Pío XI nos sos últimos años. Esto yera un bon badagüeyu pa Montini, que la so posición dientro de la Santa Sede foi confirmada pol nuevu secretariu d'Estáu Luigi Maglione. Toles mañanes hasta 1954, Montini axuntar con Pío XII, desenvolviendo una rellación cercano y estrecho:
Cuando la Segunda Guerra Mundial españó, Maglione, Tardini y Montini fueron les principales figures de la Secretaría d'Estáu de la Santa Sede. Montini foi l'encargáu de velar polos asuntos comunes» de felicidá Secretaría d'Estáu, na qu'ocupaba gran parte de la mañana d'acaldía de trabayu. Pela tarde treslladábase al tercer pisu, onde taba la oficina del Secretariu Priváu del Pontífiz. Pío XII tenía una secretaria personal. Al igual que dellos papes primero qu'él, delegó les funciones de secretaría a la Secretaría d'Estáu.Lazzarini 57 Mientres los años de guerra, miles de cartes de toes partes del mundu llegaron a la mesa del papa, la mayoría d'elles pidiendo oración y ayuda. Montini foi encargáu de formular toles respuestes nel nome de Pío XII, espresando la so empatía y comprensión y emprestando ayuda, cuando fuera posible. A pidimientu del papa, creó una oficina d'información pa los prisioneros de guerra y los refuxaos, que nos años de la so esistencia, dende 1939 hasta 1947, recibió cerca de diez millones (9.891.497) de solicitúes d'información y produció más d'once millones (11.293.511) de respuestes sobre les persones sumíes.Pallenberg, 71 Montini foi delles vegaes atacáu pol gobiernu de Benito Mussolini como ingerente na política, pero cada vez s'atopó con defenses de gran poder nel Vaticanu.Hebblethwaite 155 En 1944, Luigi Maglione morrió, y Pío XII nomó a Tardini y Montini xefes de la Secretaría d'Estáu. L'almiración escontra Montini foi casi filial, cómo lo describió Pío XII:
A pidimientu del papa, xunto con Pascalina Lehnert, Ferdinando Baldelli y Otto Faller, creó la Pontificia Commissione di Assistenza, qu'ayudó a gran númberu de romanos y abellugaos de toes partes con viviendes, asistencia alimentaria y material. Namái en Roma esta organización distribuyó casi dos millones de porciones de comida gratis nel añu 1944.Pallenberg 72 La Ciudá del Vaticanu y la residencia papal de Castel Gandolfo abrir a los refuxaos. Unos 15.000 persones vivíen en Castel Gandolfo, solo sofitáu cola ayuda de la Pontificia Commissione di Assistenza. A pidimientu de Pío XII, Montini tamién tuvo implicáu nel reestablecimientu de la Ilesia Asilu, apurriendo proteición a cientos de soldaos aliaos, qu'escaparen de los campu de prisioneros del Exa; xudíos, antifascista, socialista, comunistes, y dempués de la lliberación de Roma, a soldaos alemanes, partidarios y otres persones movíes.Pallenberg, 72-73 Dempués de la guerra y depués como papa, Montini convirtió la Pontificia Commissione di Assistenza, na mayor organización católica italiana, Carines Italiana.
Arzobispu de Milán Dempués de la muerte del cardenal Alfredo Ildefonso Schuster en 1954, Montini foi nomáu pal puestu de más altu rangu na ilesia italiana, el d'arzobispu de Milán, que lo convirtió de forma automática nel presidente de la Conferencia Episcopal Italiana.Franzen 420 El papa Pío XII presentó al nuevu arzobispu Giovanni Battista Montini «como'l so regalu personal a Milán». Dambos teníen llárimes nos güeyos cuando se dixebraron, y Montini viaxaba a una diócesis con 1000 ilesies, 2500 sacerdotes, y 3.5 millones d'almes.Hebblethwaite 260-262 Foi consagráu na Basílica de San Pedro pol cardenal Eugène Tisserant, el decanu del Colexu de Cardenales, yá que Pío XII viose obligáu a permanecer en cama por cuenta de la so enfermedá. El papa sicasí, pronunció'l so sermón sobre Giovanni Batista Montini dende la so cama, pela radio, a los numberosos fieles aconceyaos en San Pedro'l 12 d'avientu de 1954.Lazzarini 169 El 6 de xineru de 1955, Montini tomó formalmente posesión na catedral de Milán. Pío XII, quien siempres quixo ser un pastor y non un burócrata del Vaticanu, concedió con muncho gusto esta oportunidá, qu'a él se -y había negáu, a Montini. Esti pela so parte empezó a desempeñar la so nueva xera como arzobispu, axuntándose con tolos grupos de fieles en Milán. Gustába-y tener xuntes con inteleutuales, artistes y escritores.
La filosofía de Montini thumb|left|200px|Montini, como arzobispu de Milán.