El guxaratín (autoglotónimo: Gujarātī, n'inglés: Gujarati) ye un idioma que procede del estáu de Guyarāt, nel oeste de la India. Ye una llingua indoeuropea, de la familia indoaria, falada por unos 46 millones de persones en tol mundu, siendo asina la 23ª (ventena tercera) llingua más falada del mundu. De toos ellos, aproximadamente 45,5 millones moren na India, 250 000 en Tanzania, 150 000 n'Uganda, 100 000 en Paquistán y 50 000 en Kenia.
El guxaratín ye la llingua principal del estáu de Guyarāt, según los territorios axacentes de Damán y Diu y Dadra y Nagar Haveli. Tamién hai comunidaes considerables de falantes n'Estaos Xuníos y el Reinu Xuníu. N'Inglaterra, dos árees populares con población guxaratín son Leicester (Tierres Medies) y Wembley (norte de Londres). Y en Estaos Xuníos, atópense especialmente n'estaos como Nueva Jersey, Nueva York, California y Texas. Por cuenta de la cantidá de población guxaratín tremada pel mundu, dende África, Oriente Próximu hasta Reinu Xuníu y los Estaos Xuníos, hai quien los llama bromiando Non-Resident Gujarati (NRG) en llugar del términu oficial Non-Resident Indian (NRI). Ye una de les 14 llingües rexonales oficiales de la India. Foi la llingua materna de Mohandas K. Gandhi, el padre d'India», y de Muhammad Ali Jinnah, el padre de Paquistán».
Alfabetu L'alfabetu guxaratín, amás de ser un alfabetu puramente dichu, ye amás un alfasilabariu, yá que n'ocasiones los sos signos representen sílabes.
Consonantes કખગઘઙka /kə/kha /kʰə/ga /gə/gha olgʱə/ṅa /ŋə/ચછજઝઞca /ʧə/cha /ʧʰə/ja /ʤə/jha /ʤʱə/ña /ɲə/ટઠડઢણṭa /ʈə/ṭha /ʈʰə/ḍa /ɖə/ḍha /ɖʱə/ṇa /ɳə/તથદધનta /tə/tha /tʰə/da /də/dha /dʱə/na /nə/પફબભમpa /pə/pha /pʰə/ba /bə/bha /bʱə/ma /mə/યરલવળya /jə/ra /rə/la /lə/va /ʋə/ḷa /ɭə/શષસહśa /ʃə/ṣa /ʃə/sa /sə/hai /ɦə/
Vocales ્ensin vocalક્kઅa /ə/કkaઆā /ɑ̈/કાkāઍâ /æ/કૅkâઇi /i/કિkiઈī /i/કીkīઉu /u/કુkuઊū /u/કૂkūઋṛ /ɾu/કૃkṛએe /ɛ/કેkeઐai /aj/કૈkaiઓo /o/કોkoઑô /ɔ/કૉkôઔau /əw/કૌkau
Comparanza léxica Los numberales en guxaratín estándar (India) y otres variedaes guxaratines rellacionaes son:Indo-Aryan numerals (E. Chan) {|class=wikitable style=text-align:center; |- ! GLOSA ! Gujarati(India) !! Kachi Koli !! Parkari Koli ! Saurashtra !! Vasavi ! PROTO-GUJARATI |- | '1' || ek || ek || ɦɛːk || yogu || ek || *ek |- | '2' || bɛ || ɓe || ɓɛː || deː || ben || *ɗʊin |- | '3' || trəɳ || t̪ɾʌɳ || tɾʌɳ || tʰeːnu || trəɳ || *t̪rəɳ |- | '4' || ʧɑr || ʧɑr || ʧɑːɾ || ʧaru || ʧar || *ʧar |- | '5' || pɑ̃ʧ || pãs || põːs || paːnʧu || pãʧ || *pɑ̃ːʧ |- | '6' || ʧʰə || so || soː || so || so || *soː |- | '7' || sɑt || ħat̪ || hɑːt || saːdu || hat || *sɑːt̪ |- | '8' || ɑʈʰ || aʈʰ || ɑːʈʰ || aːdu || ãʈʰ || *ɑːʈʰ |- | '9' || nəw || no || nʌʋ || navu || nov || *nəw |- | '10' || dəs || ɗʌħ || ɗʌɦ || dasu || doh || *dəs
Referencies
Enllaces esternos
Coleición de poesía guxaratín Free Guyaratí Tutorial - Tutorial pa deprender guxaratín Llingua y lliteratura guxaratín Wiktionary en guxaratín Editor pa guxaratín