(, tamién Ålborg) ye una ciudá y puertu de Dinamarca, capital de la rexón de Nordjylland. La ciudá encaxa col Limfjord, la vía fluvial que coneuta col Mar del Norte y el Kattegat d'este a oeste, y que lo dixebra'l cuerpu principal de la península de Xutlandia de la islla de Vendsyssel-Thy de norte a sur.
La ciudá y el conceyu decidieron escoyer y caltener ortográficamente el nome como Aalborg, anque la nueva ortografía ye usada n'otros contestos, tal como Badea de Ålborg (Ålborg Bugt), la que traviesa al este de la península de Xutlandia.
Ye la cuarta ciudá más grande de Dinamarca, tres Copenhague, Aarhus y Odense, con una población urbana de 123.432 habitantes en 2010. Los asentamientos de población más tempranos daten en redol al 700 d. C. La so llocalización xunto al Limfjord convertir nun importante puertu na Edá Media y un centru industrial más tarde.
A día de güei la ciudá vive una transición dende la población industrial de clase trabayadora a una basada na conocencia, yá que una de les fuercies nesta transición ye la Universidá d'Aalborg, fundada en 1974.
Alluga la Base Aérea d'Aalborg, una importante base de la Fuercia Aérea Danesa, y ye sede del obispu luteranu.
L'alcalde de la ciudá ye Henning G. Jensen del partíu políticu socialdemócrata.
Contorna L'área ye'l paisaxe típico del norte de Xutlandia.
Al oeste del Limfjord enánchase dientro d'un llagu irregular d'agua salao, con veres pantanoses y munches islles.
Al noroeste ta'l Store Vildmose ("Gran Vildmose"), un banzáu onde n'ocasiones, pel branu, puede trate un espeyismu.
Al sureste parte col similar Lille Vildmose ("Pequeñu Vildmose"). El Store Vildmose foi regáu y cultiváu nos empiezos del sieglu XX, y el Lille Vildmose ye agora'l terrenal pantanosu más grande de Dinamarca.
La ciudá Aalborg ye la cuarta ciudá más grande de Dinamarca, dempués de Copenḥague, Aarhus y Odense. El conceyu d'Aalborg tien 197.426 habitantes (2010), y unos 123.432 d'ellos viven na ciudá d'Aalborg. Alluga la Base Aérea d'Aalborg, una importante base de la Fuercia Aérea Danesa, y ye sede del obispu luteranu.
El ferrocarril coneuta a Aalborg con Hjørring, Frederikshavn, y Skagen al norte, y con Aarhus y les fronteres d'Alemaña al sur, como tamién en Copenḥague nel este sobre la islla de Fionia (o Funen).
El puertu ye bonu y seguro, anque d'accesu difícil.
Historia La historia de la ciudá remontar a va mil años. Foi fundada polos viquingos como un puntu de comerciu gracies a la so posición na desaguada del Østerå nel Limfjord, onde esiste un bon puertu natural. Na ciudá hubo dos asentamientos viquingos y pueden vese muertes d'ellos nuna llomba qu'arrodia a la ciudá.
Nel sieglu XI yá s'acuñaben monedes en Aalborg, polo que puede pensase que yá yera un importante centru comercial La primer mención d'Aalborg atopar nuna moneda del añu 1040 sol nome de Alabu.
Mientres la Edá Media la ciudá espolletó y convirtióse nuna de les mayores de Dinamarca. Esta prosperidá viose garantizada cuando en 1516 concedióse-y el monopoliu de la salazón de sardines.
Recibió los privilexos de ciudá en 1342 y d'obispáu en 1554.
Nel añu 1865 construyóse la primer ponte sobre'l Limfjord. En 1889 llegó'l primer ferrocarril a la ciudá.
Mientres la invasión alemana de Dinamarca en 1940, l'aeródromu d'Aalborg foi llueu prindáu por paracaidistes alemanes.
Empiezos thumb|201x201px|Lindholm Høje Aalborg remonta la so historia a hai más de mil años. Foi establecida orixinalmente como un puestu comercial, por cuenta de la so posición nel Limfjord. Los llugares de lo que fueron dos asentamientos y un campusantu pueden vese en Lindholm Høje, una llomba qu'apodera la ciudá. Estos grandes asentamientos, unu del sieglu VI mientres la Edá del Fierro Xermánica, l'otru ye de la dómina de los viquingos del sieglu IX al sieglu XI. Estos asentamientos desenvolver nel puntu más estrechu de Limfjord como resultáu del tráficu ente Himmerland al sur y Vendsyssel nel norte.
La primer mención d'Aalborg sol so nome orixinal Alabu o Alabur atópase nes monedes de 1040 aprox., el periodu en que'l rei Harthacnut (Hardeknud) instalar nel área. Nel 1075 aprox. Adán de Bremen informó que Alaburg, como él llamar n'alemán, foi un importante puertu pa los buques que saleaben en Noruega. Nel Llibru Danés del censu de Valdemar de 1231 llamóse-y Aleburgh, que posiblemente significa "la fortaleza pola corriente" como en nórdicu antiguu tou significaba un regueru o corriente y Bur o Burgh, una fortaleza o un castiellu. La Ilesia de La nuesa Señora d'Aalborg foi construyida orixinalmente a principios del sieglu XII, pero foi baltada mientres la Reforma. El Conventu del Flaire Gris, nel llau este de Østerå, probablemente fuera construyíu alredor de 1240, yá que foi documentáu en 1268, cuando yera un conventu franciscanu de la Orde de los Flaires Menores, pero al igual que munchos otros monesterios y conventos católicos fueron cerraos en 1530 como resultáu de la Reforma.
Edá Media thumb|La plaza Nytorv (Plaza Nueva) en Aalborg. Los privilexos comerciales más tempranos d'Aalborg daten de 1342, cuando'l rei Valdemar IV recibió la ciudá como parte del so enorme dote al casase con Helvig de Schleswig. Los privilexos estender con Erico de Pomerania en 1430 y por Cristóbal de Baviera en 1441. La ciudá espolletó, aportando a una de les comunidaes más grandes de Dinamarca. La so prosperidá aumentó cuando'l comerciu y l'asociación de mercadéu Guds Legems Laug foi establecida en 1481, pa facilitar el comerciu cola Lliga Hanseática, especialmente dende 1516 cuando Cristián II concedió-y el monopoliu de la salazón en sardines de Limfjord. El rei visitó con frecuencia la ciudá, onde ocupó la corte y quedóse nel vieyu Aalborghus. La pesquería de sardines venceyó Aalborg al este d'Inglaterra, al traviés del Mar del Norte, llogrando tantu competencia comercial como intercambiu cultural. Mientres la Edá Media estableciéronse una serie d'instituciones importantes en Aalborg, incluyendo la Catedral Budolfien nel sieglu XIV y l'Hospital del Espíritu Santu, un monesteriu y conventu fundáu en 1451 p'ayudar a los precisaos. Más tarde foi convertíu nun hospital mientres la Reforma ya inda ta n'usu anguaño como una casa de reposu pa los vieyos.
En 1530, una gran parte de la ciudá foi destruyida pol fueu, y n'avientu de 1534 foi asaltada y escalada poles tropes del rei dempués d'una revuelta de llabradores conocida como la Guerra del Conde, liderada por Skipper Clement. La resultancia foi la muerte d'hasta 2.000 persones. La Reforma de 1536 traxo consigo la baltadera de dos monesterios de la ciudá. Como resultáu de la Reforma, Aalborg convertir nun obispáu luteranu en 1554.
Sieglos XVII - XIX thumb|202x202px|Aalborg na década de 1830: la pintura d'un vieyu molín d'agua convertida en vinu del comerciante Bock qu'amuesa l'estanque del molín alimentáu dende Østerå. Dende la década de 1550 a la década de 1640, como resultáu d'un aumentu del comerciu esterior, Aalborg goció de gran prosperidá, namái superada pola de Copenḥague. La población creció en paralelu col desarrollu de munchos edificios de la ciudá cuando los comerciantes beneficiar de les sos rutes marítimes dende Noruega a Portugal. En 1663, la ciudá sufrió otra grave quema, que destruyó la torre de la ilesia Budolfi.
Mientres la segunda metá del sieglu XVIII, Aalborg entró nun nuevu periodu de prosperidá. Nel Danske Atles (Atles Danés) d'Erik Pontoppidan foi descrita como "dempués de Copenhague, la meyor y más próspera ciudá comercial en Dinamarca"."Historien om Ellen Marsvins hus", Rikki Tikki Company. Retrieved 18 September 2013. La población creció de 4.160 en 1769 a 5.579 en 1801. En 1767, el segundu periódicu que se publicar en Dinamarca apaeció na ciudá.
Dempués de que Dinamarca dexara Noruega a Suecia en 1814, Aalborg perdió'l so importante papel como'l centru del país pal comerciu noruegu. La so antigua prosperidá tamién sufrió de resultes de les dificultaes cola industria de la sardina cuando'l pexe sumió del mar y en derrumbándose el Agger Tange (qu'había xuníu Thy col restu de Xutlandia nel estremu occidental de Limfjord) por una nube nel Mar del Norte. Les secueles de la bancarrota del Estáu en 1813 tamién contribuyeron a la probeza xeneralizada na ciudá. A mediaos del sieglu XIX, Aalborg foi superada por Aarhus como la ciudá más grande de Xutlandia. Escontra'l final del sieglu XIX diose sicasí una recuperación. En 1865, completóse la ponte de pontones sobre Limfjord, y en 1869, el ferrocarril llegó a la ciudá con una ponte ferroviaria escontra Vendsyssel trés años dempués. Tamién s'ameyoraron les instalaciones portuaries, lo que fizo d'Aalborg el segundu puertu de Dinamarca. Convertir nel principal productor del país en productos como'l tabacu y les bébores alcohóliques, siguíu en 1890 polos fertilizantes y cementu By 1901, the population had increased to almost 31,500. En 1901, la población aumentara a cuasi 31.500 habitantes.
La industrialización del sieglu XX thumb|207x207px|Soldaos alemanes en llucha colos ciudadanos d'Aalborg (Agostu 1943) A empiezos del sieglu XX, como resultáu de les decisiones adoptaes pol conceyu, munches de les cases de treme de madera de la ciudá fueron baltaes. Fueron reemplazaes per cientos d'edificios modernos, camudando por completu l'aspeutu de la ciudá. Les fábriques con chimenees fumientes fixéronse cada vez más frecuentes nes contornes. Ente los más importantes destaquen De Danske Spritfabrikker (bébores alcohóliques y llicores), De Forenede Textilfabrikker (testiles), la Sociedá Asiática Oriental (comerciu), Dansk Eternit (materiales de construcción) y la fábrica de tabacu de CW Obel (establecida en 1787). Aalborg Portland dirixida por F.L.Smidth foi una de les varies fábriques de cementu qu'operaben nel añu 1913, dando emplegu a unos 800 trabayadores. Pola década de 1930, Aalborg tuvo promoviéndose como un "nuevu centru de Dinamarca pa la industria y los trabayadores". La reprogramación siguió con víes adicionales d'aserraderos pela ciudá. Les instalaciones portuaries tamién s'ameyoraron cola ayuda de dragues y apertures de nuevos muelles. En 1933, Cristián X inauguró una nueva ponte sobre Limfjord pa reemplazar el fráxil pontón d'encruz.
L'Aeropuertu d'Aalborg, inauguráu oficialmente en 1938 gracies al ésitu de la industria del cementu, en realidá operárense vuelos a Copenhague dende 1936. Mientres la invasión alemana de Dinamarca en 1940, l'aeropuertu foi prindáu por paracaidistes alemanes na nueche del 21 d'abril por que l'aviación alemana volara a Noruega. El 13 d'agostu de 1940, poner en marcha una docena de bombarderos Bristol Blenheim del Escuadrón 82 de la RAF contra l'aeródromu de la Luftwaffe mientres una de les más desastroses incursiones de la Royal Air Force na guerra. Unu volvió tres por cuenta de problemes de combustible, pero los 11 restantes fueron baltaos por caces enemigos y/o bateríes antiaéreas nunos 20 minutos. Dempués de la guerra, la Royal Air Force destruyó toles instalaciones alemanes incluyendo aviones, hangares y equipo pero dexaron les instalaciones de pasaxeros intactes.
En 1960, Aalborg foi conocida como la "ciudá de chimenees fumientes", onde la metá de los habitantes trabayen na industria o na fabricación. Diez años más tarde, la población d'Aalborg creciera a alredor de 97.000 habitantes.
Historia recién thumb|200x200px|Aalborg de nueche