El Joker (Chancieru n'asturianu, anque tamién boquia'l comodín de la baraxa) ye un personaxe ficticiu, un supervillanu qu'apaez nos cómics espublizaos pola editorial d'Estaos Xuníos DC Comics.
Ye'l mayor enemigu de Batman; una de les razones pa consideralu asina ye que foi responsable de numberoses traxedies na so vida, como'l paralís de Barbara Gordon y la muerte de Jason Todd, el segundu Robin.
La so apariencia ye la d'un payasu con piel de color blanco, pelo verde y una sorrisa desaxerada. Toes estes traces prodúxoles cayer nuna cuba d'ácidu. Hai autores que describen que la tonalidá colorada de los llabios ye causa del mesmu accidente, otros que ye solo llapiceru llabial.Diggle, Andy, Batman Confidentials. Consultáu'l 5 de xineru de 2012Miller, Frank, Batman: The Dark Knight Returns nᵘ
Sacante la historia clásica de Bill Finger de 1951, que lu describía como un criminal afamáu que pa fuxir salta a una cuba de químicos (Detective Comics #168), quierse más nun presentar un orixe oficial del personaxe nin confirmar el so nome real. Inclusive'l mesmu Joker yá nun ta seguru al respeutive de quien yera y qué-y asocedió: «Dacuando recuérdolu d'una manera y otres vegaes de manera distinta [...] Si voi tener un pasáu, ¡que seya d'opción múltiple!».Moore, Alan, Bolland, Brian ISBN 1401209270 Sicasí, na película de Tim Burton de 1989, bautícenlu como Jack Napier.
Los críticos tiénenlu analizao como l'adversariu perfeutu de Batman, con una llarga rellación asemeyada al conceutu del yin y yang: Joker ye la representación del caos, la burlla, el colorismu y el crime, en contraposición al orde, la seriedá, la escuridá y la xusticia qu'encarna Batman. Batman fácilmente podría asesinar al Joker, pero nun lo fai por aciu del códigu éticu de nun asesinar que sofita la so cruzada contra los criminales.¿Por qué Batman nunca asesina al Joker? Consultáu'l 15 de xineru de 2012Batman almite que davezu fantasia con matalu, pero que nun va facelo porque sabe que pa él sería dar un pasu hacia la escuridá del que nun habría vuelta atrás,Enemistad del Joker y el Caballero Oscuro. Consultáu'l 22 de xineru de 2013Mahnke, Doug. Batman: El Misteriu del Capiellu Coloráu 1-1. Consultáu'l 22 de xineru de 2013 lo que resulta nuna aparentemente interminable batalla ente dambos dos.
Ye ún de los villanos de xéneru superheroicu más icónicos y reconocíos, y allúgase nel puestu númberu ún de los 100 meyores de tolos tiempos según el sitiu web de The Wizard,, y tamién nomáronlu'l segundu meyor villanu de la llista d'IGN, octavu de los meyores personaxes de cómics según la revista Empire, y el quintu meyor personaxe na revista Wizard.
Trayeutoria editorial thumb|left|150px|Según Robinson, pa diseñar al Joker basáronse nel arlequín que taba nuna carta de comodín.
Cuando Batman yá yera popular abondo pa protagonizar una serie independiente a Detective Comics, preséntasr en Batman #1 (1940) el villanu, un asesín sicópata y ensin escrúpulos, con traces de payasu, qu'anunciaba los asesinatos con cartes. Orixinalmente diba asesinalu un axente del departamentu de policía de Gotham City, pero l'editor de DC Whitney Ellsworth esixó que'l personaxe nun s'esperdiciara. Por ello, una viñeta final dibuxada a tou meter muestra que'l Joker siguía vivu.Batman From the 30s to the 70s, Bonanza books, 1970 (n'inglés)Kane, Bob. Batman nᵘ. Consultáu'l 6 de xunu de 2013
L'autoría pola creación del personaxe tiense discutío, pos Jerry Robinson dixo siempres ser él quien lu creó,The Comics Journal nᵘ271 (ochobre de 2005): Entrevista a Jerry Robinson (estractos online xubíos el 15 d'ochobre de 2005) y no Bob Kane o Bill Finger pero, según Kane:
La carta orixinal de Robinson mostróse al públicu nel Muséu William Breman del Heriedu Xudíu n'Atlanta ente'l 24 d'ochobre de 2004 y el 28 d'agostu de 2005, y nel Muséu Xudíu de Nueva York ente'l 16 de setiembre de 2006 y el 28 de xineru de 2007. Robinson respondió que:
A ello súmase que ficieron de menos el llabor de Bill Finger mentanto esti vivía, y la reconocencia vieno muncho dempués. Paez ser qu'él tevo bastante más que ver cola creación que Bob Kane.
Sicasí, una nueva representación del Joker surdió y popularizóse nos años 1950 y 1960 por aciu de les llendes establecíes pol órganu de censura Comics Code Authority. Asina, camudaron la so personalidá a la d'un bufón inofensivu, al que-y gustába amolar a los policías, faltu de cuidu y con un apreciu especial polos gags y la parafernalia bufonesca. Un personaxe al más puru estilu camp, que tevo'l puntu cume na serie televisiva Batman de mediaos de los años 1960. La versión inocente del supervillanu sería amodo atenuada, sobre manera gracies a les histories de The Joker's Five-Way Revenge! (Batman #251) de Dennis O'Neil y Neal Adams y [Strange Apparitions|]] (Detective Comics #475 y #476, 1978) de Steve Englehart, onde lu describen de nueves como'l criminal y asesín orixinal. O'Neil dixo que la so idea yera «a cencielles llevalo a un orixe nuevu. Fui a la biblioteca de DC a lleer delles de les aventures clásiques de Batman y Robin. Y inclusive traté de tener una idea de lo que Kane y Finger buscaben». Añadieron al supervillanu comportamientos más vengatibles y encegolaos, especialmente col héroe Batman, desendolcando'l conceutu de que, pa él, Batman yá nun ye una simple figura d'autoridá policial qu'impide los sos planes, sinón qu'empieza a ser parte central de la diversión na creación y execución de los sos proyeutos obsesivos y carrera criminal.
Tamién nos años setenta, Joker tien una miniserie propia, onde s'enfrenta a una variedá de superhéroes y supervillanos. Masque, por cuenta de les normes de la dómina, el villanu siempre tenía de terminar recibiendo castigu y encarceláu.
Tres Crisis in Infinite Earths, torna en Batman #251, como un maniacu homicida que fai lo que se-y antoxa. Amás dáse-y la cualidá de ser un xeniu.Esta idea sería reforzada, ya inclusive tomada como "leitmotiv" del Joker, polos autores Frank Miller, Alan Moore y Grant Morrison a partir de los años 1980, nos cómics The Dark Knight Returns, The Killing Joke y Arkham Asylum, respeutivamente. Estos trés cómics influyentes, a la xunta la película Batman de Tim Burton, devolvieron definitivamente la popularidá de Joker como un criminal psicópata y asesín que la comedia televisiva de fines de los años 1960 quitára-y.
Historia ficticia A lo llargo de los años camudaron delles vegaes la continuidá del Universu DC, y con ella la historia y personalidá del personaxe.
El Joker de la Edá Dorada (Tierra-Dos)https://dc.fandom.com/wiki/Joker_(Earth-Two) El Joker yera un trabayador d'un llaboratoriu que, según cuenta, provién d'una llarga castra de payasos criminales. Cuando decide convertise en criminal garra'l nomatu de Red Hood, pon un cascu coloráu, y empieza a cometer robos. Pa fuxir de Batman y Robin, cuando lu pillen robando nuna fábrica cartes, nada al traviés de residuos químicos y al llegar a casa descubre que esto-y dio aspeutu de payasu.
Poco dempués garra sonadía como criminal asesinando trés homes célebres con un venenu que-yos dexa una sorrisa d'oreya a oreya. Pero, cuando va facer lo mesmo con Robin, Batman priéndelu y únvialu pa la cárcel.
Joker nun tarda en fuxir y n'escapando comete otros delitos, como robos d'alfayes o encabezar organizaciones criminales. Batman priéndelu una y otra vegada, o sinón esti paez morrer (cayendo per un derribadoriu, quedando atrapáu nun edificiu que ta quemando, etc.)Dagwood Splits the Atom. (n'inglés). Consultáu'l 25 de xineru de 2013Casualidaes de los cómics p=98-102 Cuando ye condergáu a muerte, los sos esbirros recuperen el cadabre y resucítenlu con un compuestu químicu.
N'otres ocasiones fai coses como aliase a Penguin, construyir un Jokermobile pa compitir col Batmobile, cometer robos onde dexa pistes del siguiente pa fadiar a Batman, o secuestrar a Robin pa forcialu a cometer delitos.
Tres de retirase Batman, Joker sigue cola carrera criminal y enfréntase a Robin y Huntress. En 1979, al lleer que Batman morriera y nun creyelu, un Joker avieyáu fuxe de nueves de la cárcel pa empobinar al so enemigu a volver del retiru nel que creye que ta. Robin antróxase de Batman pa convencelu de que sigue vivu y Joker aceuta volver pa la cárcel.
Nel añu 2050 un ñetu de so, llamáu Rokej y col mesmu aspeutu, ye xefe de policía de Gotham.
El Joker clásicu (Tierra-Ún)https://dc.fandom.com/wiki/Joker_(Earth-One) Entamando nel crime como Red Hood, un accidente fai que caya n'ácidu dando-y aspeutu de payasu y alloriándolu. Anque al comienzu paecía que solo yera un criminal colorista, adulces foi tresformándose nun sicópata perpeligrosu y cruel que mataba ensin finxu dalu. Pa ello gasta, como'l Joker de Tierra-Dos, un velenu que dexa los cadabres sorriendo.
Teniendo enclín por actuar en Gotham, enfrentóse numberoses vegaes a Batman y enzarráronlu otres tantes nel Manicomiu Arkham, anque siempres yera a fuxir. Dacuando axuntábase a otros criminales, como Two-Face o Lex Luthor, pero nun yeren asociaciones durables.
N'otres ocasiones, Joker trató de forciar a Black Canary a casar con él, y imitó los casos de Sherlock Holmes hasta qu'esti lu prendió. Envelenando l'agua de Gotham, produz pexes cola so sorrisa, trata de rexistralos y, al nun ser quien, mata dellos funcionarios. Tamién secuestra a Robin, Alfred y al comisariu Gordon pa poner una trampa mortífera a Batman, pero vuelve a fracasar. Tres d'esto pide ayuda a Batman cuando lu acusen d'asesinar a Penguin, y xuntos descubren que yera una trampa d'esti últimu. Cuando apaez un xefe del crime nuevu, Killer Croc, axunta dellos villanos pa matar a esti y a Batman, pero Croc véncelu.
Tres fuxir de nueves, Joker plania tomar Guatemala en provocando un conflictu armáu. Pero descubre a Vicki Vale escucando y secuéstrala, lo que fai que Batman y el Robin nuevu (Jason Todd) lu detengan. Lliberáu d'Arkham por Ra's al Ghul y xunto con villanos a esgaya trata d'acabar con Batman, pero nun lo consiguen.
El Joker de la Edá Escura (Tierra Nueva enantes de Zero Hour)https://dc.fandom.com/wiki/Joker_(New_Earth) El so pasáu ye un misteriu inclusive pal mesmu Joker, yá que cada vez que cuenta la historia ye distinta (como relata nel cómic d'Alan Moore, Batman: The Killing Joke) reinventando siempre quien yera enantes de convertise nel sicópata que ye anguaño. Esti cómic afonda nuna antigua historia escrita por Bill Finger llamada "L'Home tres la Caperucha Colorada" (Detective Comics #168, 1951) pa contar un posible orixe del Joker, mostrándolu como un inxenieru anónimu que dexa'l trabayu nuna planta de químicos pa convertise en comediante y fracasa dafechu. Desesperáu por dar sustentu a la muyer, embaranzada, ayuda a dos lladrones a entrar na fábrica onde trabayara empara llevar parte del botín. Mientres preparaben el robu nun chigre, llega la policía y infórmalu que la muyer-y morrió electrocutada nun accidente caseru. L'inxenieru trata de marchar, pero los lladrones fuércienlu a participar, apúrren-y una mázcara y nómenlu «Caperucha Colorada» (Red Hood). Adientro la fábrica descúbrelos el personal de vixilancia, pero'l comediante llogra fuxir, pero entós apaez Batman y el villanu cai nun amiestu de productos químicos. En saliendo per un tubu, afaya que la reaición química camudó-y permanentemente l'apariencia a la d'una especie de payasu: piel blanco, llabios coloraos y pelo verde. Según el personaxe, esti cambéu d'apariencia y los infortunios d'un solu día llévenlu a perder la razón y tresformase nel supervillanu Joker.
Ceo conviértese nún de los enemigos principales de Batman, y ataca'l crime organizáu de Gotham pa facese sitiu. Ente enfrentamientu y enfrentamientu con Batman tiénenlu enzarrau en Manicomiu Arkham munches vegaes, pero llogra fuxir siempre.