El rock de garaxe (n'inglés, garage rock) ye una forma senciello y crudo de rock and roll creada n'Estaos Xuníos y Canadá a mediaos de los años sesenta.
El términu rock de garaxe vien del fechu de que los sos intérpretes yeren grupos compuestos por adolescentes y mozos amateurs, con una escasísima preparación musical, que solíen axuntase «pa tocar y ensayar nel garaxe de les sos cases». La música d'estes bandes yera, polo xeneral, muncho menos ellaborada que los orixinales nos que s'inspiraben (yá que los sos intérpretes teníen escasu remangu instrumental. Mozos d'ente quince y venti años, apenes sabíen tocar unos pocos acordes); pero, a cambéu, taba apinada de pasión y enerxía xuvenil, lo que dalgunos consideren el verdaderu espíritu del Rock'n'Roll. La mayor parte de les bandes utilizaben sencielles secuencies de notes octaves y quintes debíu, amás d'a lo enantes esplicao, a que los amplificadores de la dómina teníen muncha distorsión a un volume alto y se sobre-enchíen. Col usu d'eses notes (a lo que s'añader una batería agresiva y unes lletres pegadices) azorronábase esti problema y consiguíense sorprendentes resultaos.
A principios de los 70's, cuando'l movimientu yá sumiera como tal pero (paradóxicamente) foi redescubierto pola crítica musical, llegó a usase la pallabra "Punk" pa definir tantu esti tipu de música como a los grupos que lu tocaben. D'ende que garage rock y garage punk sían términos práuticamente intercambiables. O que, dacuando, empléguese tamién el términu Sixties Punk (o "60's Punk") como otra denominación pal Rock de Garaxe orixinal. Y de ende tamién que, cuando en 1976-77 surdió'l movimientu Punk puramente dichu, munchos de los sos miembros se autorreivindicasen ideolóxica, musical y estéticamente, declarándose herederos direutos de les bandes de garaxe de mediaos de los años sesenta.
Nacencia y puxanza del garage rock mientres la década de 1960 thumb|The Count Five (1966). thumb|300px|right|The Seeds en 1966 Sobre la nacencia del Rock de Garaxe hai ciertu discutiniu. La crítica europea vio'l fenómenu, mientres enforma tiempu, como una consecuencia de la Invasión Británica. Según esa teoría, los mozos americanos, esllumaos pol ésitu de les bandes procedentes de Gran Bretaña, dedicar a intentar reproducir los soníos que veníen del otru llau del Océanu Atlánticu (sobre manera los más aspros, como'l Rythm'n'blues de The Rolling Stones, The Yardbirds, Them, The Pretty Things o los primerísimos The Kinks) anque d'una forma más amateur y, arriendes d'ello, muncho más cruda, lo que terminó otorgando al so estilu un calter diferencial. Sicasí, los críticos d'Estaos Xuníos demostraron que yá antes de la British Invasion l'estilu taba cuasi definíu. Y que pueden rastrexase los sos antecedentes nel surf instrumental, el Frat-rock, el Rockabilly o los soníos primitivistas de clásicos como Bo Diddley o Link Wray y otros pioneros del Rock'n'roll de los años 50. left|thumb|The Blues Magoos (1966)left|thumb|The Standells (1966)Sía que non, lo que ta claro ye que miles de combos de garaxe apaecieron nos Estaos Xuníos ente 1963 y 1968, pero namái unos pocos — The Shadows of Knight, The Count Five, The Seeds, The Leaves, Question Mark & the Mysterians, The Blues Magoos, The Remains o The Standells — tuvieron daqué d'ésitu (y entá ésti relativu, una y bones la mayor parte de les vegaes namái algamaron les llistes estatales, non les nacionales), mientres la inmensa mayoría llindar a grabar singles aisllaos, con tiraes bien escases y una distribución práuticamente inesistente más allá del so condáu natal. En realidá, los cantares rellacionaos col garage rock que más altu llegaron en llistes fueron Louie Louie de The Kingsmen y Surfin' Bird de The Trashmen, los dos nel añu 1963. A pesar de que nengún d'estos dos grupos puede ser consideráu una "banda de garaxe" en sentíu estrictu (los primeres yeren semi-profesionales, y taben rellacionaos col Frat-rock, ente que los segundos yeren un grupu de música surf), dambes temes formen parte de la historia del xéneru (y de la música polo xeneral) ya influyeron tremendamente nel soníu de les bandes surdíes darréu. Ello ye que Louie Louie foi descrita, dalguna vegada, como'l prototipu perfectu del "soníu garaxe" y el primer cantar punk puramente dicha.
Magar ye ciertu que nun tuvieron ésitu a nivel nacional, hai qu'esclariar que les garage-bands sí solíen tener la so "minutu de gloria" nel amenorgáu ámbitu de les sos ciudaes y contornes. La estensa rede de radios locales d'Estaos Xuníos faía posible que les pequeñes emisores tocaren con frecuencia los singles de les bandes de la so llocalidá. Asina, güei inda resulta interesáu lleer les llistes d'ésitos de minúscules estaciones radiofóniques (con un área d'escucha d'apenes unos pocos quilómetros a la redonda) nes que, xunto a grandes clásicos como The Rolling Stones, The Beatles, The Byrds, Tom Jones, Aretha Franklin o The Beach Boys, apaecen temes de garage-bands semi-ignotas como The Outcasts, The Others, The Squires, The Litter o The Third Bardu. Cuasi n'igualdá de condiciones.
Per otra parte, la esistencia d'eventos conocíos col nome de Battle Of The Bands y que se celebraben con frecuencia tantu en grandes ciudaes como en pequeños pueblos de tol país y nos que delles docenes de bandes pertenecíen ente sigo pa consiguir un premiu (la grabación d'un single de 45rpm, la mayor parte de les vegaes) suponía la posibilidá de dase a conocer siquier fora nos condaos o pueblos vecinos.
Hai qu'esclariar que nel so momentu (1963-68) el rock de garaxe nun tuvo conciencia de sigo mesmu. Les bandes y los mozos que les integraben nun yeren conscientes de formar parte d'un movimientu nin de tener nada especialmente de mancomún (más allá del fechu de tocar rock'n'roll). Ello ye que la espresión "garage-band" tenía, en principiu, ciertu sentíu peyorativu. Al igual que la otra pallabra usada pa nomalos: "punk". Dambes aludíen a la so escasa o inesistente remangu instrumental, la so falta de profesionalidá y ambiciones, la so amateurismo y la so estremada mocedá. Daqué que se percibía como negativu y fallíu. La considerancia del Garage Rock como un auténticu movimientu musical, estéticu ya inclusive ideolóxicu vieno dempués, a mediaos de la década de 1970, cuando tou terminara y xeneraciones que nun participaren nello afayaron y reivindicaron esi tipu de soníu y actitú.
right|thumb|The Shadows of Knight (1966)Esiste una especie de llugar común según el cual la mayor parte de les bandes de garaxe surdieron nel centru de los Estaos Xuníos (el Mid-West), pero lo cierto ye que'l fenómenu estender por tol país. Asina, exemplos prototípicos de garage-bands fueron The Sonics, que yeren de Tacoma (Washington), The Seeds o The Music Machine, que proveníen de California, The 13th Floor Elevators que yeren texanos, Question Mark & the Mysterians (banda integrada na so totalidá por mozu d'orixe chicanu) que surdieron en Michigan o The Remains, que veníen de Boston. Ya inclusive en Canadá'l movimientu tuvo enorme presencia (podemos citar como exemplu a The Haunted; pero hubo munchos más grupos).
right|thumb|Los Saicos (1965)Como detalle adicional, hai que señalar que nos últimos años quíxose incluyir na categoría de rock de garaxe o Garaxe-Punk "orixinal" (de los años 60) a delles bandes d'otros países (como Australia, Reinu Xuníu, Países Baxos, España, Italia, Xapón, Perú o Uruguái), que'l so soníu, espíritu y trayeutoria les emparenta estrechamente coles sos contemporánees norteamericanes. A esi respectu, hai que dexar claro que, a pesar de los evidentes puntos de contautu, el movimientu foi puramente d'Estaos Xuníos (y que, como muncho, pueden incluyise tamién grupos orixinarios de Canadá).
Cosa distinta foi'l Revival que tuvo llugar a partir de la década de 1980, que sí afectó a otros países, sobre manera a Europa Occidental (y, en muncha menor midida, a Llatinoamérica) y que se va ver nel so apartáu correspondiente.
Desapaición del garage rock orixinal alredor de 1968
left|thumb|Iggy Pop, cantante y líder de The StoogesEscontra 1968 les bandes de garaxe y el Garage Rock sumieron cuasi d'un día pa otru. Señaláronse diverses circunstancies pa esplicalo. De primeres, l'apaición de nuevos estilos musicales como la sicodelia, el rock progresivu, el country rock o la renacencia del blues llétricu, traxeron consigo un cambéu estéticu y musical evidente. Pa interpretar esi tipu de músiques riquíase una remangu instrumental de la que la mayor parte de los componentes de les bandes de garaxe escarecíen. Amás, l'espíritu yera bien distintu: el amateurismo de les garage-bands llevaba implícitu, yá dende'l principiu, un plazu de vida bien curtiu pa la inmensa mayoría de los grupos. El chavales crecíen, buscaben trabayu, casábense, formaben una familia y (por dicir) "sentaben la cabeza", abandonando la música. El so periodu nuna banda de garaxe considerábase apenes una aventura xuvenil, pos nunca se plantegaren (nin tuvieren ocasión de faelo) la profesionalización.
Sicasí, hubo exemplos de grupos que sí evolucionaron y desenvolvieron una carrera más allá del Garage Rock. Bandes tan famoses na historia de la música Rock como The Grateful Dead, Quicksilver Messenger Service, Creedence Clearwater Revival y ZZ Top procedíen, respeutivamente, de garage-bands denominaes The Warlocks, The Brogues, The Gollywogs y The Moving Sidewalks. Sir Douglas Quintet foi otra agrupación que caltuvo una trayeutoria bien llarga (llegó hasta los años 90), abandonando'l Garage Rock a finales de los años 60 pa centrase cada vez más nos soníos tex-mex. Sía que non, hai que reconocer qu'estos casos fueron la esceición.
Tocantes a la responsabilidá que l'apaición de la sicodelia tuvo nel fin de les bandes de garaxe, hai quien matizó que'l rock sicodélicu nun yera un estilu incompatible col Garage Rock sinón tou lo contrario. Ello ye que la primer vegada que la pallabra "sicodelia" apaeció impresa na portada d'un discu facer, precisamente en 1966, incluyida nos títulos de los primeros álbumes de dos grupos de garage tan representativos como The 13th Floor Elevators y The Blues Magoos. Delles bandes garajeras caltuvieron, amás, una rellación estrecha (y bien granible) colos soníos sicodélicos, como foi'l casu de The Electric Prunes o The Chocolate Watchband. Siendo eso ciertu, tamién paez claro que la mesma evolución de la sicodelia y la so deriva, ente otres coses, escontra'l rock progresivu, representaba daqué totalmente distintu al espíritu orixinal del garage-punk; inclusive incompatible.
A lo último, hai que recordar qu'entós daquella n'Estaos Xuníos esistía'l Serviciu Militar Obligatoriu y que la guerra de Vietnam taba nel so apoxéu; de forma que'l reclutamiento foi una de les causes (y non de les menores) del fin de munches garage-bands.
Lo que ta claro ye qu'a partir de 1968 y tres la llegada de nuevos estilos musicales y la desapaición de les bandes amateurs, hubo una especie d'olvidu cuasi total del Garage Rock mientres munchos años. Sicasí, grupos como The Stooges, MC5 (que, nel so orixe, alredor de 1966-67, fueren auténtiques garage-bands), The Flamin' Groovies (que se caltuvieron escrupulosamente fieles a los vieyos soníos y ayenos a les modes dominantes) o The New York Dolls supunxeron, yá na década de 1970, un nexu d'unión ente'l vieyu Garage-rock de los 60 (o, como tamién foi llamáu a partir d'esi momentu: "Sixties Punk") y el nuevu punk surdíu en 1976-77; hasta'l puntu de ser consideraos como exemplu de lo que podría llamase "Proto-punk"
Resurdimientu. El Revival de los años 80