Trento (n'italianu: Provincia autonoma di Trento, n'alemán: Autonome Provinz Trient) ye una provincia autónoma de la rexón del Trentín-Altu Adigio, n'Italia. La so capital ye la ciudá de Trento. Forma parte, xunto cola Provincia de Bolzano, de la rexón Trentín-Altu Adigio. Pero por cuenta de los alcuerdos ente los gobiernos d'Italia y Austria, sobre manera pola tema llingüísticu, la rexón descentralizóse práuticamente na so totalidá en favor de les provincies, polo que les provincies pueden ser homologables al restu de les rexones d'Italia y non a les provincies.
Esta provincia destacar por ser una de les más riques d'Italia. La so estratéxica posición y comunicación ente la Europa central y la península itálica ye unu de los motivos. Otru ye que ye bien famosa tantu pol turismu de nieve como'l de monte o rural. Tien productos de primer nivel destacando los lácteos, agroalimentarios y vinos.
Tien un área de 6.212 km² y una población total de 531.510 habitantes (2011). La provincia consta de 217 conceyos (fonte: ISTAT, vease esti enllaz).
Etimoloxía La pallabra Trento provién de Tridentum, que yera'l nome que se-y dio per parte de los romanos a un campamentu que sería l'embrión de l'actual ciudá. L'orixe del nome ye deriváu del de "tridente", tres dientes. Los historiadores nun se punxeron d'alcuerdu en cuálos sían estos "dientes": pueden ser o los montes qu'arrodien la ciudá (Doss Trento o Verouca, Santa Aghata y San Roque) o los trés ríos que lu traviesen (tres brazos del ríu Adigio). Los cenomanos - romanos d'esta rexón fueron conocíos como tridentinus, faciendo conocida a esti sitiu como Tridentum. La tradición llatina, que ye la más recordada, indica que vien de la inscripción Montes argentum mihi dant nomenque Tridentum (los montes danme la plata y el nome de tridentum), fecha por Frai Bartolomeo da Trento († 1251) y que s'atopa nel Centru Históricu de la ciudá.
Xeografía física thumb|right|250px|Visu Brenta Alta, Macizu de Brenta. La provincia atópase na estremidá septentrional d'Italia, dende'l Llagu de Garda a l'aguada alpina. Al norte llenda cola provincia de Bolzano, al oeste cola provincia de Sondrio y la provincia de Brescia, al sur cola provincia de Verona y al este cola provincia de Vicenza y la provincia de Belluno.
El territoriu ye dafechu montascosu, carauterizáu polos Dolomites y los Alpes meridionales. El paisaxe alpino atópase apoderáu per montes atanantes pola guapura de la so empinada verticalidá. Ye una rexón d'interés natural escepcional, poblada de bellísimos macizos montascosos como'l macizu de Brenta y sobre manera l'estraordinariu cordal de les Dolomites. El ríu más importante ye'l Adigio, que-y da nome a tola rexón y que la traviesa la provincia con aldu Norte-Sur.
thumb|left|250px|Vigo di Fassa, coles Dolomites al fondu que fueron declaraos como Patrimoniu de la Humanidá pola UNESCO nel añu 2009. La provincia tien una superficie de 6.212 km², la mayor parte d'ella tierra montascosa (20% queda percima de 2.000 msnm y un 70% de más de 1.000 msnm) y ta cubierta por vastos montes (50% del territoriu). El clima varia por tola provincia, dende'l clima alpín al subcontinental, con branos templaos y variables ya iviernos fríos y abondo nevaos. La rexón siempres foi un destín preferíu de los turistes, tantu pel hibiernu pa esquiar como nos altos montes y nel branu pa visitar los anchos valles y munchos llagos.
250px|thumb|Parque natural Paneveggio - Grupu Pala. Trento ye ricu en cursos d'agua. El ríu más importante ye'l Adigio, que da'l so nome a la rexón, y los sos afluentes Passirio, Isarco col so tributariu Rienza, Avisio y Noce, el Brenta, el Sarca y el Chiese. Tamién-y pertenez la parte septentrional del llagu de Garda, el mayor llagu italianu. En Trentín estiéndese la punta septentrional del llagu de Garda que s'atopa un pocu en Trentín, en Vénetu y Lombardía; numberosos son otros llagos alpinos, de cutiu de pequeñes dimensiones. Ente los más notables: llagu de Ledro, llagu de Levico, Llagu Idro, llagu de Molveno y llagu de Tovel. Gran parte de tales cuenques atópase en cuotes cimeres a los 2.000 metros. 250px|thumb|El Llagu de Molveno.
El clima del Trentín pue ser definíu de transición ente'l clima semicontinental y l'alpín. Les temeperaturas de xineru son entendíos ente los -5 C° a los -10° ente que pel branu tán en 20°-25° inclusive más. Presentando la gran parte del territoriu una altitú media bastante elevada (alredor del 77% ta percima de los 1.000 msnm, pocu menos del 20% sobre los 2.000 msnm), eso nun presenta aquelles carauterístiques de rixidez propies d'otres árees alpines. El clima puede subdividise en cuatro grandes árees:Clasificación propuesta por Aldo Gorfer en Atlante del Trentín. Trento, Panorama, 1988, p.65 área submediterránea - na zona del Altu Garda y del baxu Valle del Sarca. Ye la parte relativamente más auve de la rexón, con iviernos raramente fríos, anque non como'l restu del fondu de valle, y branos templaos pero moderaos pol oral del Garda. La vexetación ta compuesta esencialmente por amiestu submediterránea y continentales con particular presencia d'olivares, encines y cipreses; área subcontinental - clima y transición que caracteriza'l fondu del valle, con iviernos bastante ríxidos y considerablemente nevaos. La vexetación ta constituyida sobre manera por castaños, hayas y abetos; tamién nesta aguada nun falten en nengún casu esencies submediterráneas, sobre manera na árees protexíes. Nesta zona prauticar llargamente'l cultivu del miel. Nel Altu Adigio les zones de producciones principales son la Val Venosta y la zona de Merano hasta Salorno a lo llargo del Adigio. La Val Venosta, que s'estiende dende los visos más altos del macizu de Ortles pa dempués dir baxando dende'l pasu de Resia hasta Merano, ye un maraviyosu oasis natural, onde espolleta la fruticultura más rica y evolucionada. La escasa pluviosidá (menos de 500 mm de precipitaciones añales), la presencia constante del sol más de 300 díes al añu. área continental - nos valles alpinos (como los valles de Fassa o de Sole o de Primiero) con iviernos severos y branos curtios y abondo lluviosos y con vexetación compuesta sobre manera de coníferes; área alpina - nes partes cimeres a la llende de la vexetación arbórea (1800/900 msnm), con nieves que permanecen a lo llargo del añu.
Datos específicos 250px|right|thumb|El Grupu Pala. 250px|right|thumb|El Llagu de Garda ye'l puntu más baxu de Trento (65 metros sobre'l nivel del mar). 200px|right|thumb|La cascada de Nardis.
+Altimetria de la provincia de TrentoRangu d'elevaciónm s.l.m.km²%65-5005408,50500-1000137121,661000-1500173327,381500-2000142522,522000-250086313,642500-30003365,30 > 300062,81,01 + Principales elevaciones de la provincia de TrentoVisu !Grupu !Altitú<br
/>in m s.l.m.CevedaleGrupu Ortles-Cevedale3764PresanellaGruppo della Presanella3556Gruppo dell'Adamello3462Macizu de Brenta3173Visu BrentaDolomiti di Brenta3154Catinaccio d'AntermoiaCatinaccio-Rosengarten3002Piz Boè3154MarmoladaMarmolada3342VezzanaPale di San Martino3192Cimon della PalaPale di San Martino3184Monte LatemarLatemar2846Visu d'EstilVisu d'Estil2847Visu CeceLagorai2772
Historia thumb|200px|left|upright|Trento, el campanariu de la catedral. thumb|right|250px|Reconstrucción d'una casa de la edá del bronce nel llagu de Ledro. thumb|right|200px|Cristoforo Madruzzo, Príncipe-obispu de Trento nel sieglu XVI.
thumb|right|250px|Nel Castiellu del Buonconsiglio celebróse'l famosu Conceyu de Trento.
La provincia taba poblada dende la Prehistoria. Foi conquistada polos romanos nel añu 15 e.C. Trento (Tridentum) foi la so ciudá principal; travesar importantes víes de comunicación qu'enllazaben la llanura Padana colos territorios del otru llau de los Alpes, al traviés de los pasos de Resia y del Brénero.
Pero dende'l sieglu V estos mesmos caminos dexaron la entrada a numberoses invasiones bárbares, que destruyeron gran parte de los sos centros habitaos y abrasaron la so población. Dempués del fin del Imperiu Romanu d'Occidente, foi estremáu ente les tribus xermanes invasores nel Ducáu de Trento lombardu (actual provincia de Trento), el Vinschgau alamán y los bávaros, que tomaron el restu. Dempués de la creación del Reinu d'Italia baxu Carlomagno, el Marquesáu de Verona incluyendo les zones al sur de Bolzano, ente que el Ducáu de Baviera recibió'l restu del territoriu.Allgemeiner historischer Handatlas, Gustav Droysen Dende'l sieglu XI d'equí p'arriba, parte de la rexón foi gobernada polos príncipes-obispos de Trento y Bressanone (ente los que destaquen Cristoforo Madruzzo y Ludovico Madruzzo), a quien los emperadores xermanos dieren amplios poderes temporales sobre'l so obispáu. El restu formó parte del Condáu de Tirol y el Condáu de Görz, que controlaba'l Pustertal: en 1363 el so postreru titular, Margarita, Condesa de Tirol vencer a la casa d'Habsburgu. Les rexones al norte de Salorno fueron llargamente germanizada a principios de la Edá Media, y poetes como Oswald von Wolkenstein nacieron y vivieron na parte meridional de Tirol.Ich Wolkenstein, Dieter Kühn ISBN 3-458-32197-7, páxina 21
Nel sieglu XII xunir a estos los condes del Tirol, hasta qu'en 1363 la rexón pasó a Rodolfo IV d'Habsburgu, miembru de la familia que va apoderar la escena europea mientres dellos sieglos. Los sos valles fueron mientres llargu tiempu escenariu de sangrientes lluches, tantu por causa de los repitíos intentos d'invasión (venecianos, lansquenetes y franceses), como poles enganíes autonómiques y antifeudales. Pasó un periodu prósperu nel sieglu XVIII, debíu al réxime ilustráu de la emperatriz María Teresa (1740-1780).
Los dos obispaos fueron secularizados pol tratáu de Lunéville de 1803 y apurríos a los Habsburgu. Dos años más tarde, dempués de la derrota austriaca n'Austerlitz, la rexón foi apurrida al aliáu de Napoleón, Baviera (Tratáu de Presburgu, 1805). Los nuevos gobernantes provocaron una rebelión de llabradores, empuestos por Andreas Hofer un señor de San Leonardo in Passiria, en 1809 cuando foi entartalláu'l mesmu añu; el tratáu de París de febreru de 1810 estremó el territoriu ente Austria y el napoleónicu Reinu d'Italia. Dempués de la derrota de Napoleón, en 1815, la provincia tornó a Austria. Mientres el control francés de la rexón, formó parte de la rexón que foi llamada oficialmente Haut Adige (lliteralmente, "Alto Adigio", italianu: "Alto Adige"; alemán: "Hoch Etsch") pa evitar cualquier referencia al históricu Condáu de Tirol.Rolf Steininger, Department of Contemporary History Innsbruck