El Segundu Imperiu francés (en francés: Second Empire français) ye un términu historiográficu usáu pa designar un periodu de la historia de Francia entendíu ente 1852 y 1870. El nome oficial del réxime foi, sicasí, Imperiu francés (Empire français), el términu "segundu" usar pa estremalo del Primer Imperiu francés, establecíu a principios del sieglu XIX pol xeneral, y depués emperador, Napoléon Bonaparte.

L'Imperiu foi proclamáu'l 2 d'avientu de 1852 (aniversariu de la coronación de Napoléon I) cuando'l primera y únicu presidente de la Segunda República, Luis Napoleón Bonaparte, convertir en Napoléon III, "Emperador de los franceses" ("Empereur des français"). Anque un añu antes, el 2 d'avientu de 1851, Luis Napoleón Bonaparte yá diera un golpe d'estáu, eslleíu'l parllamentu y convirtiérase en dictador, adquiriendo'l cargu de “prince-président” (“príncipe-presidente”). La proclamación del Imperiu foi aprobada pol Senáu (7 de payares), depuráu de cualquier oposición republicana o monárquica, y ratificada por aciu un referendu popular (21-22 de payares).

Si de primeres l'Imperiu carauterizar por llindar les llibertaes individuales y los derechos civiles, censurar la prensa, llindar el poder del parllamentu y callar a la oposición, progresivamente foi evolucionando escontra posiciones más lliberales hasta qu'en 1869 foi nomáu xefe de gobiernu Émile Ollivier, d'enclinos republicanos. L'añu siguiente, una importante reforma fixo avanzar l'Imperiu escontra una monarquía parllamentaria, llindando'l poder del emperador y aumentando el de les cámares.

Nel planu interior, l'Imperiu carauterizar pola promoción del réxime al traviés de campanudes puestes n'escena que devasaben el meru ámbitu de la corte imperial. La llamada "fête impériale" ("fiesta imperial") quedó ejemplificada poles esposiciones universales de 1855 y 1867, la construcción del Nouveau Louvre, les reformes de París o los numberosos viaxes que l'Emperador y la Emperatriz realizaron al traviés de Francia y al estranxeru. Felicidad puesta n'escena viose acompañada, y en parte faía posible, por una auténtica bonanza económica nel contestu de la Segunda Revolución Industrial. Coles mesmes corrió paralela al desenvolvimientu del pomposu estilu Napoléon III, un historicismu qu'entemecía influencies del Renacimientu, del Barrocu, del Rococó y del style Louis XVI; el so más destacáu exemplu foi la Nouvel Opéra de Paris.

Al respective de la política esterior, Napoléon III, deseosu d'aselar a los otros estaos europeos, proclamó “l'Empire c'est la paix” (”l'Imperiu ye la paz”), sicasí, llevó a cabu una ambiciosa política internacional. Hai de solliñar la intervención na Guerra de Crimea (1854), nes Guerres italianes (1859) y la Espedición a la Conchinchina (1858-1862) como les sos intervenciones más esitoses. Ente que la Espedición de Méxicu (1862-1867) o la Crisis de Luxemburgu (1867), sellaron el cayente imperial. El fundimientu del Imperiu tuvo llugar de resultes del so clamorosa derrota mientres la Guerra franco-prusiana (1870-1871): na Batalla de Sedán, Napoléon III foi prindáu y dos díes depués proclamóse la so destitución y la instauración de la república en París.

Dempués de la so cayida, el Segundu Imperiu foi llargamente desfamáu polos políticos ya ignoráu polos historiadores, pero, dende los años 1970 vuelve ser un periodu estudiáu y reinterpretado dende una óptica más equilibrada.

Historia

Oríxenes thumb|145px|left|Napoleón III. Carlos Luis Napoleón Bonaparte, fíu de Luis Bonaparte y por tanto, supuestu sobrín de Napoleón I (fechu demostráu falsu apocayá), presentar a les primeres eleiciones por aciu sufraxu universal masculín que se celebren en Francia en 1848. Llogra una apolmonante victoria y conviértese nel primer presidente de la Segunda República Francesa gracies al sofitu de la población católica llabradora.

Mientres los trés años que duró'l so mandatu llevó a cabo ley como la llibertá d'enseñanza (lo cual nun satisfai a los católicos estremistes porque da a la Universidá estatal el monopoliu d'otorgar títulos), la llei eleutoral (ensin violar el sufraxu universal pero perxudicando a los obreros yá que pa votar nun conceyu teníase que morar nél mientres trés años) o la llei de prensa, qu'impon llendes a la llibertá d'espresión. El problema vien a la fin del so mandatu, yá que nun puede ser reelixíu. Asina, el 2 d'avientu de 1851 da un golpe d'Estáu reclamáu pola población francesa pa instituyir el II Imperiu francés. Atopó bien poca resistencia ente los diputaos. L'únicu focu de resistencia atópase en París y la so redolada.

Desenvolvimientu del Imperiu L'establecimientu d'un nuevu imperiu foi aprobáu por un plebiscitu. A partir d'equí hubo gran represión sobre los grupos opositores.

Al igual que'l primer imperiu, ésti foi contestáu per bona parte de la opinión pública. Pa caltenelo hubo que caltener una autoridá más fuerte, polo que rápido Napoleón III convirtió'l so gobiernu nun réxime autoritariu que consiguió basase nel sofitu del exércitu, qu'había perdíu bona parte de les sos idees lliberales y quería títulos, compensaciones, bon salariu, prebendas, etc.

Tamién-y sofitaba la burguesía, que valoraba más el nuevu orde social establecíu según la prosperidá económica de la coxuntura internacional. La Ilesia foi'l tercer sofitu, pos vio favorecida una nueva alianza reflexada nel sofitu dau al presupuestu del cleru y les escueles relixoses.

Mientres el II Imperiu produzse un fuerte desenvolvimientu de los medios de tresporte, según una bonanza económica. Amóntase la rede bancaria y róblase un tratáu llibrecambista con Inglaterra en 1860 que fomenta'l comerciu internacional.

thumb|200px|Escudu d'armes del Segundu Imperiu francés.

L'Imperiu Autoritariu (1852–1860) Hasta 1860 Napoleón III gobierna ensin oposición, en parte, pol control policial y la censura de prensa, y en parte pola meyora económica de Francia. Coles mesmes, los trunfos en política esterior refuercen la política del emperador.

L'Imperiu Lliberal (1861–1868) Dempués d'un periodu de transición, al falla-y los sofitos tradicionales Ilesia y burguesía, el gobiernu xira escontra la esquierda en busca de nuevos sofitos.

Dientro d'esta política lliberal ta'l derechu d'iniciativa del Parllamentu (1860) y el control de los presupuestos per parte de les Cámares (1861). En 1864 otorgar el derechu d'asociación y fuelga.

A partir de 1867, el malestar pola política esterior (fracasu de Méxicu) ya interior (crisis económica) fuercen les concesiones del réxime. En 1867 conceder al Cuerpu Llexislativu'l derechu de interpelación y responsabilidá ministerial ante les Cámares. Coles mesmes, anídiense les lleis de prensa supresión de la censura previa y xunta anulación de l'autorización previa.

L'Imperiu Parllamentariu (1868–1870) Nes últimes eleiciones de 1869 la meyora de la oposición rescampla, acentuándose les reformes dende'l poder. Modifícase la Constitución, fortaleciendo'l parllamentarismu y retáyense les facultaes constitucionales de la pareya imperial.Toes esta reformes fueron acotaes pol pueblu nun plebiscitu celebráu en mayu de 1870.

Economía Nel campu económico y social, los resultaos de Napoleón III, inspiráu por Henri de Saint-Simon según pol so exiliu en Gran Bretaña, fueron ensin dulda meyores que los d'el so tíu quien asegurara a Francia un Estáu y una alministración sólida. Jacques Marseille destacó que: «El cuidu de plegala a les esixencies y llimitaciones de la revolución industrial tenía de corresponder a Napoleón III. Daqué pa faelo menos popular que'l so tíu, yá que ye difícil en Francia preferir el mercáu que al Estáu.»Marseille, Jacques (2004). "Napoléon. Ses batailles économiques", L'Expansion.

Ello ye que los años 1850 y 1860 fueron la ocasión d'una prosperidá económica real. Nel planu financieru, Napoleón aprovecha la coxuntura: el descubrimientu d'oru en California y n'Australia. L'eleváu porcentaxe d'esi oru que terminó en Francia dexó la espansión monetaria, que aguiyó los negocios. Per otra parte, nesta dómina, establecióse la rede de bancos de negocios: los Hermanos Péreire establecen un sistema de financiamiento por obligación de les empreses que, a pesar de la quiebra del bancu en 1867, influencia al restu del sector, onde los Rothschild caltuvieron la so posición. Otru bancu qu'apurrió préstamos al llargu plazu, el Crédit foncier, foi creáu en 1852. La rede de bancos de depósitos apaez tamién nesta dómina: el Crédit industriel et commercial (1859), el Crédit Lyonnais (1863) y la Société Générale en 1864. Estos bancos dexaron atraer el dineru de los pequeños aforradores. La distinción neta de los bancos de depósitos y de los bancos de negocios nun se va realizar más que progresivamente a iniciativa de Henri Germain, fundador del Crédit lyonnais, con cuenta d'asegurar la estabilidá del sistema bancariu. Consistió en nun emprestar más al llargu plazu los aforros de curtiu plazu.

Na so fase lliberal, l'Imperiu flexibilizó la llexislación sobre la creación d'empreses: la creación de les sociedaes anónimes foi totalmente liberalizada en 1867, tres una lliberalización parcial de 1863.

Les obres públiques entamaes pol Segundu Imperiu fueron bien importantes. La rede de ferrocarriles pasó de 3.000 km en 1850 a 17.500 km en 1870.Jean Pierre Rioux, La Révolution industrielle, París: Seuil, Points Histoire, 2003 (1989). p. 85 Napoleón promovió la realización de la canal de Suez, inauguráu en 1869, que revolucionó'l tresporte marítimu ente Europa y l'océanu Índicu. La puxanza de los ferrocarriles aguiyó direutamente a la industria siderúrxica. Les obres públiques incluyeron tamién la renovación completa de París pol Barón Haussmann, lo mesmo que de otres ciudaes como Lyon.

Napoleón III taba tamién convencíu de les virtúes del comerciu llibre: confió a Michel Chevalier axustar secretamente con Richard Cobden un alcuerdu comercial ente Francia y el Reinu Xuníu. Robláu en 1860, esti alcuerdu foi calificáu de « golpe d'estáu comercial» polos industriales franceses que tarrecíen ser arruinaos pola competitividá de la economía británica; sicasí, el tratáu provocó la multiplicación d'alcuerdu de llibre comerciu ente les distintes naciones europees, creando, por causa de la cláusula de la nación más favorecida, una primera yera relativa de comerciu llibre nel continente. Siempres a escala europea, Napoleón III suañaba con una unión monetaria que condució a la creación de la Unión Monetaria Llatina.

Finalmente, Napoleón III estableció una política social real: alcordó'l derechu de fuelga en 1864 y pronuncióse a favor de la supresión del livret ouvrier, documentu qu'arreyaba a los obreros a cumplir un horariu bien estrictu.Adrien Dansette, « Empire (Second) 1852-1870» en: Encyclopædia Universalis, 2006 Si los obreros afayaron el derechu de fuelga, la burguesía afayó les grandes tiendes: Aristide Boucicaut creó Le Bon Colé en 1852. Esta creación foi siguida pola apaición de marques célebres: Au Printemps (1865), La Samaritaine (1869).

La política esterior del Segundu Imperiu Tres direutrices marquen la política esterior del imperiu: el fomentu del colonialismu, el sofitu a la unidá italiana y el intervencionismu.

Colonialismu:

Napoleón III impulsa'l imperialismu francés, non yá con fines económicos buscando materies primes y mercaos, sinón políticu, a imitación del Reinu Xuníu. Más que n'África onde sigue la penetración empecipiada nel reináu de Lluis Felipe I n'Arxelia y Senegal, l'emperador afita la so atención n'Asia. Por aciu el Tratáu de Tien Tsin, en 1860, China vese obligada a abrir los sos puertos al comerciu francés. Pero ye n'Indochina onde'l Segundu Imperiu pon en marcha una auténtica empresa colonizadora, cola sida de la espedición francu-española a Cochinchina Vietnam y Laos, l'Imperiu va dar# en la so anexón ente 1862 y 1867 y a la ocupación de Camboya en 1863.

Unidá d'Italia: