Los atentaos del 11 de setiembre de 2001 (denominaos comúnmente como 9/11 o col numerónimo 11-S o 11S) fueron una serie de cuatro atentaos horroristes suicides cometíos aquel día n'Estaos Xuníos por 19 miembros de la rede yihadista Al Qaeda, por aciu el secuestru d'aviones comerciales pa ser impactaos contra diversos oxetivos, causando la muerte de 3016 persones (incluyíos los 19 horroristes y los 24 sumíos) y dexando a otres 6000 firíes, según la destrucción en Nueva York de tol complexu d'edificios del World Trade Center (incluyíes les Torres Ximielgues) y graves daños nel edificiu del Pentágonu (sede del Departamentu de Defensa de los Estaos Xuníos, nel estáu de Virxinia), episodiu que precedería a la guerra d'Afganistán y a l'adopción pol Gobiernu d'Estaos Xuníos y los sos aliaos de la política denomada «guerra contra'l terrorismu».
Los atentaos fueron cometíos por 19 miembros d'Al-Qaeda, estremaos en cuatro grupos de secuestradores, cada unu d'ellos con un horrorista pilotu que s'encargaría de pilotar l'avión una vegada yá amenorgada la tripulación de la cabina. El vuelu 11 d'American Airlines y el vuelu 175 d'United Airlines fueron los primeros en ser secuestraos, y dambos fueron estrellaos contra les dos torres ximielgues del World Trade Center, el primeru contra la Torre Norte y el segundu pocu dempués contra'l Sur, provocando que dambos rascacielos esbarrumbar nos dos hores siguientes.
El tercer avión secuestráu pertenecía al vuelu 77 d'American Airlines y foi emplegáu pa ser impactáu contra una de les fachaes (concretamente la fachada oeste) del Pentágonu, en Virxinia. El cuartu avión, perteneciente al vuelu 93 d'United Airlines, nun algamar nengún oxetivu al habese estrelláu en campu abierto, cerca de Shanksville, en Pennsylvania, en perdiendo'l control en cabina de resultes del enfrentamientu de los pasaxeros y tripulantes contra'l comandu horrorista. Tenía como eventual oxetivu'l Capitoliu de los Estaos Xuníos, allugáu na ciudá de Washington.
Los atentaos causaron más de 6000 mancaos, la muerte de 2973 persones y la desapaición d'otres 24, y resultaron muertos igualmente los 19 horroristes. Sumando tamién a los sumíos, morrieron 3016 persones.
Los atentaos, que fueron condergaos darréu como «espantibles ataques terroristes» pol Conseyu de Seguridá de Naciones Xuníes, carauterizar pol emplegu d'aviones comerciales como armamentu, provocando una reaición de medrana xeneralizada en tol mundu y particularmente nos países occidentales, qu'alterió dende entós les polítiques internacionales de seguridá aérea.
Antecedentes
thumb|250px|L'Atentáu del World Trade Center de 1993 realizáu con una furgoneta bomba nel aparcamientu de la torre norte (la que tenía una antena) mató a 6 persones pero nun consiguió'l so oxetivu de baltar la torre norte y faela cayer sobre la torre sur. Estaos Xuníos yá sufriera una serie d'atentaos provocaos pol horrorismu islámicu nes décades anteriores. En 1983, l'Atentáu contra los cuarteles en Beirut mató a 241 soldaos d'Estaos Xuníos ellí destinaos, según a 58 soldaos franceses. En 1993, l'Atentáu del World Trade Center, provocáu por una furgoneta bomba nos cimientos d'una de les torres, mató a 6 persones y los Atentaos horroristes a les embaxaes d'Estaos Xuníos en 1998 en Kenia y Tanzania causaron la muerte de 213 persones, incluyíes 12 ciudadanos d'Estaos Xuníos. Y en l'añu 2000 el Atentáu contra'l USS Cole, nel cual utilizóse una llancha bomba suicida, mató a 17 marineros d'Estaos Xuníos.
Planificación de los atentaos thumb|Secuestros de Dawson's Field: cuatro aviones de pasaxeros fueron secuestraos consecutivamente por terroristes palestinos en 1970. Darréu, una vegada evacuaos los rehenes, esos aviones fueron esplotaos en tierra. La idea de los ataques con aviones suicides vieno de Jálid Sheij Mohámed, quien-y la presentó per primer vegada a Osama bin Laden en 1996,Suspect 'reveals 9/11 planning', BBC News (n'inglés) en fracasando un gran proyeutu similar albortáu pola policía filipina en 1995 denomináu "Operación Bojinka". En 1999 un grupu de musulmanes radicalizaos que vivíen en Hamburgu (Alemaña) y a los que se moteyó darréu como "Célula de Hamburgu" viaxaron a Afganistán a recibir formación pa lluchar contra los rusos na Segunda Guerra Chechena. Nesi momentu bin Laden captó-yos, financió y formó nos siguientes meses pa realizar operaciones suicides con aviones contra edificios emblemáticos d'EEXX.
El plan orixinal yera secuestrar 12 aviones de los cualos 11 seríen estrellaos contra los siguientes edificios: dos aviones contra les torres ximielgues del World Trade Center, otru contra'l Empire State Building (dambos ataques en Nueva York); otru contra'l Pentágonu (n'Arlington); otru contra la Prudential Tower (en Boston); otros 2 contra la Casa Blanca y el Capitoliu de los Estaos Xuníos en (Washington, DC); otru contra la Torre Sears (en Chicago); otru contra la U.S. Bank Tower (en Los Angeles); otru contra la Pirámide Transamerica (en San Francisco); y d'últimes otru avión contra'l Columbia Center (en Seattle). (N'inglés) (N'inglés)
Darréu, por cuenta de la cantidá d'oxetivos señalaos consideróse una operación inabarcable y amenorgar los oxetivos de 11 edificios a 5: les dos torres ximielgues (que representaben la economía capitalista d'Estaos Xuníos y yá sufrieren un atentáu en 1993); el Pentágonu (que representaba'l poder militar); el Capitoliu (que representaba'l poder político) y la Casa Blanca (que representa'l poder presidencial). Sicasí, el quintu avión nunca foi secuestráu porque'l pilotu suicida que lu diba a dirixir (Zacarias Moussaoui) foi deteníu pol FBI el 16 d'agostu del 2001 por cargos d'inmigración.estrellar-un-avion-contra-la casa blanca_142912002680.html Moussaui almite que'l 11-S diba estrellar un avión contra la casa blancaser-el pilotu-del-avion-que-debia-estrellase-contra-la casa blanca-el-11-s-1276275420/ Moussaoui almite que diba ser el pilotu del avión que tenía d'estrellase contra la Casa Blanca'l 11-S
Alredor de tres selmanes antes de los ataques, los oxetivos fueron asignaos a cuatro equipos. El Capitoliu tuvo como nome en clave "La Facultá de Derechu". El Pentágonu denominóse "La Facultá de Belles Artes". El códigu del World Trade Center foi "La Facultá d'Urbanismu". (N'inglés)
Hai qu'indicar que la idea de secuestrar simultáneamente dellos aviones nun yera nueva. En setiembre de 1970 asocedieron los secuestros de Dawson's Field cuando miembros del Frente Popular pa la Lliberación de Palestina secuestraron en pocos díes cuatro aviones comerciales (un 5º intentu de secuestru fracasó) y esviar a Xordania y Exiptu. Los rehenes fueron lliberaos díes dempués y los aviones esplotaos intencionadamenteLo más sangriento nel secuestru d'aviones, El País (25/11/1985).
Los atentaos Cuatro aviones con 220 pasaxeros, de los cualos 15 yeren neños, fueron secuestraos mientres volaben al estáu de California dende l'Aeropuertu Internacional de Boston, l'Aeropuertu Internacional Washington-Dulles y l'Aeropuertu Internacional Llibertá de Newark. Los cuatro aviones teníen como destino l'estáu de California, los trés primeros escontra Los Angeles y el postreru a San Francisco, polo que los sos depósitos de combustible diben llenos con unos 91.000 llitros (unos 65.455 kg). Los dos primeros aviones impactaron contra les Torres Ximielgues del World Trade Center, el terceru contra el Pentágonu, nel Condáu d'Arlington, cerca de Washington DC, y el cuartu en campu abierto en Shanksville (Pennsylvania).
Fueron revelaos testimonios dende los mesmos aviones, nos cualos los secuestradores tomaren el control d'éstos usando simples navayes coles que mataron a azafatas de vuelu y siquier a un pilotu o pasaxeru. Según les investigaciones de la Comisión del 11-S, tiense tamién constancia de qu'usaron dalgún tipu de aerosol pa retener a los pasaxeros na cabina de primer clase. Coles mesmes, amenaciar cola presencia d'una bomba en trés de los aviones, non asina nel American Airlines 77. Según les conclusiones d'esta comisión, piénsase que los avisos de bomba yeren probablemente falsos.
thumb|250px|Gráficu de la FEMA qu'amuesa los impautos nes Torres Ximielgues de dambos aviones, y la trayeutoria (y puntu d'impautu na cai) que siguieron los trenes d'aterrizaxe, y unu de los motores. Nel cuartu avión, el vuelu 93 d'United Airlines, la caxa negra reveló que los pasaxeros, dempués d'enterase de que'l restu d'aviones fueren estrellaos deliberadamente, trataron de retomar el control del aparatu, a lo que los secuestradores reaccionaron moviendo l'avión nun fallíu intentu pa someter a los pasaxeros. Acordies cola grabación 9-1-1, unu de los pasaxeros, Todd Beamer, pidió a la persona con quien falaba per teléfonu que rezara con él y al rematar a cencielles dixo «Let's roll». Poco dempués, l'avión estrellar nun campu cercano a Shanksville, en Pennsylvania, a les 10:03.11 am hora llocal. Esiste un alderique avera del momentu exactu en que l'avión topetó contra'l suelu, una y bones los rexistros sísmicos marquen l'impautu a les 10:06 am. Darréu, el terrorista d'Al-Qaeda prindáu Jálid Sheij Mohámed dixo que'l vuelu 93 tenía como oxetivu'l Capitoliu de los Estaos Xuníos.
La esclamación póstuma de Beamer empezó a ser llargamente usada nos Estaos Xuníos dempués de los ataques. Neil Young compunxo un cantar con esi títulu como tributu a les víctimes. Pela so parte, la vilba de Beamer patentó la frase como marca rexistrada.
Los atentaos estendieron el tracamundiu en tol país. A lo llargo del día asocedió la publicación de too tipu d'informes y noticies contradictories ensin confirma. Una de les más recurrentes foi la de qu'españara un coche bomba na sede central del Departamentu d'Estáu de los Estaos Xuníos en Washington D.C. Esta falsa noticia pasó poles axencies de noticies y aportó a publicada por dellos periódicos esi mesmu día. Otru informe, espublizáu pola axencia Associated Press, afirmaba que'l vuelu 1989 de la compañía Delta Air Lines, un Boeing 757, había tamién sío secuestráu. La noticia resultó ser tamién un error: l'avión fuera consideráu por unos intres en riesgu de secuestru, pero finalmente respondió a los controladores aéreos y aterrizó con normalidá nel aeropuertu de Cleveland, Ohio.
Llinia de tiempu del 11S
thumb|250px|09:02. Momentu del segundu impautu contra la Torre Sur. Esti atentáu ye reparáu en direutu por millones de persones al traviés de la televisión. thumb|250px|09:39.Videu espublizáu pol Gobiernu d'Estaos Xuníos del momentu del impautu contra'l Pentágonu del vuelu 77 d'American Airlines. thumb|250px|10:28. Esbarrumba la torre Norte. Les Torres Ximielgues sumen del skyline de Nueva York y conviértense na Zona cero. L'horariu ta establecíu según la hora llocal de branu nel Este de los Estaos Xuníos (EDT). Pa establecer el tiempu universal (UTC) tienen de sumase cuatro hores a la hora llocal. 08.00: el vuelu 11 d'American Airlines, un Boeing 767 con 92 persones a bordu, desapiega del Aeropuertu Internacional Logan de Boston escontra Los Angeles. 08.14: el vuelu 175 d'United Airlines, un Boeing 767 con 65 persones a bordu, desapiega del Aeropuertu Internacional Logan de Boston escontra Los Angeles. 08.19: La azafata Betty Ong del vuelu 11 d'American Airlines comunicar cola oficina de reservaciones de la compañía pa informar que l'avión paez tar siendo secuestráu. 08.21: el vuelu 77 d'American Airlines, un Boeing 757 con 64 persones a bordu, desapiega del Aeropuertu Internacional Dulles de Washington DC escontra Los Angeles. 08.37: la FAA (L'Alministración Federal Aeronáutica) echa voz de al NORAD (North American Aerospace Defense Command, Mandu de Defensa Aérea d'América del Norte) qu'esiste un barruntu de secuestru del vuelu 11 d'American. 08.41: el vuelu 93 d'United Airlines, un Boeing 757 con 44 persones a bordu, desapiega del Aeropuertu Internacional de Newark escontra San Francisco. 08.46.30: el vuelu 11 d'American impacta contra la Torre Norte del World Trade Center (WTC).