thumb|right|300px|La enerxía termosolar de concentración utiliza un recursu natural como la enerxía solar, y ye por tanto una fonte d'enerxía anovable. D'izquierda a derecha centrales térmiques solares de torre PS10 y PS20, n'Andalucía, España. El desenvolvimientu sostenible ye una forma de desenvolvimientu socioeconómico más humanu.
La so definición formalizar per primer vegada nel documentu conocíu como'l Informe Brundtland de 1987, denomináu asina pola primer ministra noruega Gro Harlem Brundtland, frutu de la Comisión Mundial de Mediu Ambiente y Desarrollu de Naciones Xuníes, creada mientres l'Asamblea de les Naciones Xuníes en 1983. Dicha definición asumir nel Principiu 3º de la Declaración de Ríu (1992) aprobada na Conferencia de les Naciones Xuníes sobre'l Mediu Ambiente y el Desarrollu. Ye a partir d'esti informe cuando s'acató'l términu inglés sustainable development, y de ende nació'l tracamundiu ente los términos «desarrollu sostenible» y «desenvolvimientu sustentable». La diferencia ye sustantiva yá que «desenvolvimientu sostenible» implica un procesu nel tiempu y espaciu y va de la mano de la eficiencia, lo cual déxa-y amás ser eficaz. Ente que'l «desenvolvimientu sustentable» implica una finalidá (equí/agora) y va de la mano de la eficacia mas non necesariamente de la eficiencia. Poro, un verdaderu desenvolvimientu sostenible implica por añadidura sustentabilidad, pero la sustentabilidad nun implica necesariamente sostenibilidá.
En resume, el desenvolvimientu sostenible o sustentable ye un conceutu desenvueltu escontra'l fin del sieglu XX como alternativa al conceutu de desenvolvimientu habitual, faciendo énfasis na reconciliación ente'l bienestar económico, los recursos naturales y la sociedá, evitando comprometer la posibilidá de vida nel planeta, nin la calidá de vida de la especie humana. L'Informe sobre la Situación del Voluntariáu nel Mundu resalta que, na mayoría de sociedaes del mundu, los voluntarios contribúin de forma significativa al desenvolvimientu económico y social.
Conceutu A partir de la década de 1970, los científicos empezaron a dase cuenta de que munches de les sos aiciones producíen un mínimu impacto sobre la naturaleza, polo que dellos especialistes señalaron la evidente perda de la biodiversidá y ellaboraron teoríes pa esplicar la vulnerabilidá de los sistemes naturales (Boullón, 2006:20).
El desenvolvimientu sostenible basar en tres factores: sociedá, economía y mediu ambiente. Nel informe de Brundtland, defínese como sigue:
L'ámbitu del desenvolvimientu sostenible puede estremase conceptualmente en trés partes: ecolóxicu, económicu, y social. Considérase l'aspeutu social pola rellación ente'l bientar social col mediu ambiente y la bonanza económica. El triple resultáu ye un conxuntu d'indicadores de desempeñu d'una organización nos trés árees, pero que tien cuatro dimensiones básiques: Caltenimientu del mediu ambiente pa nun poner en peligru les especies de flora y fauna. Desarrollu apropiáu que nun afecte sustantivamente los ecosistemes. Paz, igualdá, y respetu escontra los derechos humanos. Democracia.
Tienen de satisfaese les necesidaes sociales y de la población, no que concierne a alimentación, vistimienta, vivienda, y trabayu, pos si la probeza ye habitual, el mundu va tar empuestu a catástrofes de delles clases, incluyíes les ecolóxiques y les humanitaries. Coles mesmes, el desenvolvimientu y el bientar social tán llindaos pol nivel teunolóxicu, los recursos del mediu ambiente, y la capacidá del mediu ambiente p'absorber los efeutos de l'actividá humana.
Ante esta situación, plantégase la posibilidá d'ameyorar la teunoloxía y la organización social, de forma que'l mediu ambiente pueda recuperase al mesmu ritmu que ye afeutáu pola actividá humana, para de tal forma evitar un déficit de recursos.
Ámbitu d'aplicación y definiciones thumb|300px|Esquema de los trés pilastres del desenvolvimientu sostenible. El conceutu de desenvolvimientu sostenible reflexa una creciente conciencia alrodiu de la contradicción que puede dase ente desenvolvimientu, en primer llugar entiéndese como crecedera económica y meyora del nivel material de la nuesa vida, y les condiciones ecolóxicu y social por qu'esi desenvolvimientu pueda perdurar nel tiempu. Esta conciencia de los costos humanos, naturales y medioambientales del desenvolvimientu y el progresu vieno modificar l'actitú de desdexamientu o xustificación qu'al respeutu imperó mientres enforma tiempu. La idea d'un crecedera económica ensin llendes y en pos del cual tou podía sacrificase vieno ser reemplazada por una conciencia d'eses llendes y de la importancia de crear condiciones de llargu plazu que faigan posible un bienestar pa les actuales xeneraciones que nun se faiga al preciu d'una amenaza o deterioru de les condiciones de vida futures de la humanidá.Pa la evolución conceptual de les idees de desenvolvimientu y progresu pueden consultase R. Nisbet (1986), “La idea de progresu”, Revista Libertas:5, ESEADE (http://www.eseade.edu.ar/servicios/Libertas/45_2_Nisbet.pdf.) y M. Rojas Mullor (2011), La idea de progresu y el conceutu de desenvolvimientu, EPIC/Universidad Rey Juan Carlos (http://www.campusepic.org/file.php/1/Idea_de_progresu.pdf).
El desenvolvimientu sostenible aceptóse puramente nes cuestiones ambientales. En términos más xenerales, les polítiques de desenvolvimientu sostenible afecten a tres árees: económica, ambiental y social. En sofitu a esto, dellos testos de les Naciones Xuníes, incluyendo'l Documentu Final del cume mundial nel 2005,Documentu Final del Cume Mundial 2005 Resolución aprobáu pola Asamblea Xeneral de Naciones Xuníes. Aprobáu'l 24/10/2005. referir a los trés componentes del desenvolvimientu sostenible, que son el desenvolvimientu económicu, el desenvolvimientu social y la proteición del mediu ambiente, como "pilastres interdependientes que se refuercen mutuamente".
La puesta en práutica del desenvolvimientu sostenible tien como enconto ciertos valores y principios éticos. La Carta de la TierraCarta de la Tierra presenta una articulación comprensiva ya integral de los valores y principios rellacionaos cola sostenibilidá. Esti documentu, consiste nuna declaración de la ética global pa un mundu sostenible, desenvueltu a partir d'un procesu participativu global, por un periodu de 10 años, empecipiáu nel Cume de Rio 92, y el cual remató nel añu 2000. La llexitimidá de la Carta de la Tierra provién precisamente del procesu participativu na que foi creada, yá que miles de persones y organizaciones de tol mundu participaron p'atopar esos valores y principios compartíos que pueden ayudar a les sociedaes a ser más sostenibles. Anguaño esiste una creciente rede d'individuos y organizaciones qu'utilicen esti documentu como preséu educativu y d'incidencia política.
La Declaración Universal sobre la Diversidá Cultural (Unesco, 2001) afonda entá más nel conceutu al afirmar que "... la diversidá cultural ye tan necesaria pal xéneru humanu como la diversidá biolóxica pa los organismos vivos"; Convertir en "una de los raigaños del desenvolvimientu entendíu non solo en términos de crecedera económica, sinón tamién como un mediu pa llograr un balance más satisfactoriu intelectual, afeutivu, moral y espiritual". Nesta visión, la diversidá cultural ye'l cuartu ámbitu de la política de desenvolvimientu sostenible.Declaración Universal de la UNESCO sobre la Diversidá Cultural. Adoptada pola Conferencia Xeneral de la Unesco na so 31ª xunta'l 2 de payares de 2001. Na mesma llinia conceptual empobínase la organización mundial de ciudaes (Ciudaes y Gobiernos Llocales Xuníos, CGLU) cola Axenda 21 de la cultura.
El "desenvolvimientu verde" xeneralmente ye estremáu del desenvolvimientu sostenible en que'l desenvolvimientu verde pue ser vistu nel sentíu de dar prioridá a lo que dalgunos pueden considerar "sostenibilidá ambiental" sobre la "sostenibilidá económica y cultural". Sicasí, l'enfoque del "desenvolvimientu verde" puede pretender oxetivos al llargu plazu inalcanzables. Por casu, una planta de tratamientu d'última teunoloxía con gastos de caltenimientu por demás altos nun puede ser sostenible nes rexones del mundu con menos recursos financieros. Una planta d'última teunoloxía "respetuosa col mediu ambiente" con altos gastos d'operación ye menos sostenible qu'una planta rudimentaria, inclusive si ye más eficaz dende un puntu de vista ambiental. Delles investigaciones parten d'esta definición p'argumentar que'l mediu ambiente ye una combinación de naturaleza y cultura. El sitiu "Desarrollu sostenible nun mundu diversu" trabaya nesta direición integrando capacidaes multidisciplinaries ya interpretando la diversidá cultural como un elementu clave d'una nueva estratexa pal desenvolvimientu sostenible.Sustainable Development in a Diverse World (n'inglés) patrocináu pola Xunión Europea.
Un desenvolvimientu económico y social respetuosu col mediu ambiente L'oxetivu del desenvolvimientu sostenible ye definir proyeutos vidables y reconciliar los aspeutos económicu, social, y ambiental de les actividaes humanes; tratar de progresar nestos ámbitos ensin tener que destruyir el mediu ambiente. Los "tres pilares" que tienen de ser teníos en cuenta tantu poles empreses, como poles comunidaes y les persones: Sostenibilidá económica: dase cuando l'actividá que se mueve escontra la sostenibilidá ambiental y social y ye financieramente posible y rentable. Sostenibilidá social: basada nel caltenimientu de la cohesión social y de la so habilidá pa trabayar na persecución d'oxetivos comunes. Implica la mitigación d'impautos sociales negativos causaos pola actividá que se desenvuelve, según la potencialización de los impautos positivos. Rellaciónase tamién col fechu de que les comunidaes llocales reciban beneficios pol desenvolvimientu de l'actividá desenvuelta n'ares d'ameyorar les sos condiciones de vida. Lo anterior tienen d'aplicase pa tolos grupos humanos arreyaos na actividá. Por casu, nel casu d'una empresa, tien de cubrir a los trabayadores (condiciones de trabayu, nivel salarial, etc.), los provisores, los veceros, les comunidaes llocales y la sociedá polo xeneral. Sostenibilidá ambiental: compatibilidá ente l'actividá considerada y la preservación de la biodiversidá y de los ecosistemes, evitando la degradación de funcionar fonte y sumidoriu. Inclúi un analís de los impautos derivaos de l'actividá considerada en términos de fluxos, consumu de recursos difícil o amodo anovables, según en términos de xeneración de residuos y emisiones. Esta última pilastra ye necesariu por que los otros dos sían estables.Oñate, J. J., Pereira, D., Suárez, F., Rodríguez, J. J., & Cachón, J. (2002). Evaluación Ambiental Estratéxica: la evaluación ambiental de Polítiques, Planes y Programes. Madrid: Ediciones Mundi-Prensa
Xustificación del desenvolvimientu sostenible La xustificación del desenvolvimientu sostenible provién del fechu de que l'home habita nun planeta finito pero tien patrones de consumu desatamañaos. Na Tierra tiénense recursos naturales llindaos (nutrientes nel suelu, agua potable, minerales, etc.), susceptibles d'escosase. Otru factor ye'l fechu de la creciente actividá económica ensin más criteriu que l'económicu mesmu, tanto a escala local como planetaria. L'impautu negativu nel planeta puede producir graves problemes medioambiental que resulten inclusive irreversibles.
Condiciones pal desenvolvimientu sostenible Les llendes de los recursos naturales suxeren trés regles básiques en rellación colos ritmos pa dichu desenvuelvo
Nengún recursu anovable tendrá d'utilizase a un ritmu cimeru al de la so xeneración. Nengún contaminante tendrá de producise a un ritmu cimeru al que pueda ser recicláu, neutralizáu o absorbíu pel mediu ambiente. Nengún recursu non anovable tendrá d'aprovechase a mayor velocidá de la necesaria pa sustituyilo por un recursu anovable utilizáu de manera sostenible.