Markazí (en persa: مرکزی) ye una de les 31 provincies d'Irán. Ta al oeste del país, y la so capital ye Arak. La so población calcular en 1,35 millones. Les actuales llendes de la provincia daten de los años 80 cuando foi dixebrada de la provincia de Teḥrán, con anexón de zones d'Isfahán, Semnan y Zanyán.
Les principales ciudaes de la provincia son: Saveh, Arak, Mahallat, Jomein, Delijan, Tafresh, Ashtian y Shazand (enantes conocida como Sarband). Tien una superficie de 29.530 km², que pa efeutos comparativos ye similar a la d'Albania.
Historia thumb|left|La mezquita de Narāgh. La provincia Markazí ye rica en patrimoniu arquiteutónicu y históricu. La provincia Markazí formaba parte del Imperiu Medo nel I mileniu e.C., qu'incluyía a toles partes occidentales y centrales de lo que güei ye Irán. La rexón ta considerada como unu de los antiguos asentamientos de la meseta iranina. Numberoses ruines atestigüen l'antigüedá de la rexón.
Na primer dómina del Islam, el nome de la rexón yera Yabal o Qahestan. A principios del sieglu X, Jorheh convirtiérase nuna ciudá famosa de la provincia de Yabal, dempués de Tafresh y Jomein.
En dómina recién, la espansión del ferrocarril norte-sur (conocíu como'l Corredor persa) y l'establecimientu de les principales industries ayudó al desenvolvimientu de la rexón.
Munches celebridaes na historia d'Irán tienen los sos ancestros na provincia, ente ellos: Mirza Abolqasem Qaem Maqam, Abbas Eqbal Ashtianí, Mirza Taqi Jan Amir Kabir, Qaem Maqam Farahaní, Mahmud Hesabí, el ayatolá Khomeini, ayatolá Arakí y otros.
Xeografía y clima Markazí tien iviernos fríos y secos debíu al terrén montascosu. Tien una superficie de 29,530 km² (el 1,8% de too Irán.)
Conceyos y distritos La provincia Markazí ta formada por 10 conceyos y 18 distritos.
Mapa Shahrestan Clave nel mapa Bakhsh Centru 400px Arak A Central Arak k Khandab Ashtian Ash Central Ashtian Delijan D Central Delijan Komijan K Central Komijan m Milajerd Komein Kh Central Jomein k Kamareh Mahallat M Central Mahallat Saveh S Central Saveh n Nobaran Shazand Sh Central Shazand s Sarband z Zalian Tafresh T Central Tafresh f Farahan Zarandiyeh Z Central Mamooniyeh k Kharqan Provincies vecines: Y: Isfahán, H: Hamadán, L: Luristán, Qm: Qom, Qz: Qazvín, T: Teḥrán
Colexos y universidaes Universidá de Arak de Ciencies Médiques Universidá de van dir de Ciencia y Teunoloxía, Campus de Arak Universidá de Arak
Universidá Azad Islámica de Arak Universidá Islámica Azad de Saveh Universidá Islámica Azad de Farahan Universidá Islámica Azad de Ashtian Universidá Islámica Azad de Tafresh Universidá Tarbiat Moallem de Arak
Referencies
Enllaces esternos Website oficial del Gobiernu de Markazí Centro comercial estranxeru na provincia de Markazí Organización del patrimoniu Cultural Provincial Cámara de Comerciu, Industries y Mines d'Irán
Categoría:Provincies d'Irán