La Fuercia Aérea de los Estaos Xuníos (n'inglés: United States Air Force, embrivida como USAF) ye la caña de les Fuercies Armaes de los Estaos Xuníos que s'encarga de la guerra aérea. Siendo Primeramente parte del Exércitu de los Estaos Xuníos col nome de Fuercies Aérees del Exércitu de los Estaos Xuníos (USAAF), l'actual USAF formóse como una caña independiente'l 18 de setiembre de 1947 sol Acta de Seguridá Nacional de 1947. Ye la caña de creación más recién nes Fuercies Armaes d'Estaos Xuníos, según la fuercia aérea tecnológicamente más sofisticada del mundu. La USAF articula les sos funciones básiques na so Declaración de postura de 2010 como: operaciones de disuasión nuclear, operaciones especiales, superioridá aérea, intelixencia, vixilancia y reconocencia global, superioridá nel espaciu, mandu y control, superioridá nel ciberespaciu, rescate de personal, ataque de precisión global, asesoría y collaboración militar, movilidá aérea global y sofitu al combate.2010 United States Air Force Posture Statement. USAF, 9 February 2010.
En 2009 la Fuercia Aérea de los Estaos Xuníos tien en serviciu 5573 aeronaves tripulaes (3990 nes unidaes de serviciu activu de la USAF, 1213 na Guardia Aérea Nacional, y 370 na Reserva de la Fuercia Aérea); aproximadamente 180 aviones de combate ensin tripular, 2130 misiles de cruceru de llanzamientu aereu, y 450 misiles balísticos intercontinentales. La USAF dispón d'un personal de 330 159 militares en serviciu activu, 68 872 nes reserves escoyíes ya individualmente preparaes, y 94 753 na Guardia Aérea Nacional en setiembre de 2008. Adicionalmente, emplega un total de 151 360 trabayadores civiles, y cuenta con más de 60 000 miembros auxiliares na Patrulla Aérea Civil, lo que la convierte na mayor fuercia aérea del mundu.
Misión 1. D'alcuerdu a l'Acta de Seguridá Nacional de 1947, (61 Stat. 502) que creaba la Fuercia Aérea:
Cronoloxía 1941-45 Segunda Guerra Mundial como les Fuercies Aérees del Exércitu de los Estaos Xuníos (United States Army Air Force (USAAF)). 1947-91 Caltener l'equilibriu del horror con bombarderos de les bombes atómiques y según misiles balísticos na guerra fría. 1948-49 Operación Vittles, la ponte aérea en Berlín Oeste. 1950-53 Sofitu aereu a les fuercies de tierra de la O.N.U. na guerra de Corea. 1964-73 Guerra de Vietnam. 1973 Operación Nickel Grass, entrega d'armes per ponte aérea a Israel na guerra de Yom Kippur. 1979 Operación Eagle Claw, misión albortada pa lliberar los rehenes d'Estaos Xuníos n'Irán. 1986 Operación El Dorado Canyon, bombardéu en Libia. 1990-91 Operación Escudo del desiertu, proteición a Arabia Saudita contra Iraq. 1991 Operación Nube del desiertu contra Iraq. 1991-96 Operación Provide Comfort, caltenimientu de la zona d'esclusión aérea al norte del paralelu 36° de latitud norte n'Iraq. 1991-2003 Operación Southern Watch, caltenimientu de la zona d'esclusión aérea al sur del paralelu 33° de latitud norte n'Iraq. 1993-95 Operación Deny Flight, caltenimientu de la zona d'esclusión aérea en Bosnia y Herzegovina. 1995 Operación Deliberate Force, bombardeos en Bosnia y Herzegovina. 1996 Operación Desert Strike, bombardeos n'Iraq. 1997-2003 Operation Northern Watch, mantenera de la zona d'esclusión aérea al norte de la 36° de latitud norte n'Iraq. 1998 Operation Desert Fox, bombardeos n'Iraq. 1999 Bombardéu de la OTAN sobre Yugoslavia, bombardeos en Serbia, na guerra de Kosovo. 2001-récent Operación Llibertá Duradera, bombardeos n'Afganistán. 2003-04 Operación Iraqi Freedom, invasión d'Iraq. 2011 Operación Amanecer de la Odisea, establecimientu d'una zona d'esclusión aérea sobre'l territoriu libiu y frenu del ataque a civiles y rebeldes libios per parte de forzar pro-Gadafi. 2014 Ofensiva nel norte d'Iraq de 2014
Organización 20px Cuartel Xeneral de la Fuercia Aérea d'Estaos Xuníos, El Pentágonu, Arlington, Virxinia 20px Mandu de Combate Aereu (ACC) (Air Combat Command n'inglés), Cuartel Xeneral Base Aérea Langley, Virxinia. 20px Centru de Guerra de la Fuercia Aérea d'Estaos Xuníos (USAFWC), Base de la Fuercia Aérea Nellis, Nevada. 20px 1ª Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea de Tyndall AFB, Florida. 20px 9ª Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea de Shaw AFB, Carolina del Sur. 20px 12ª Fuercia Aérea, Base de la Fuercia Aérea Davis-Monthan, Arizona. 20px Mandu de Formación y Educación Aérea (AETC) (Air Education and Training Command n'inglés), Cuartel Xeneral Base Aérea Randolph, Texas. 20px 2ª Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea Keesler AFB, Mississippi. 20px 19ª Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea de Randolph, Texas. Serviciu de Reclutamiento de la Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea de Randolph, Texas. 20px Universidá del Aire, Cuartel Xeneral Base Aérea de Maxwell-Gunter, Alabama. Centru Médicu Wilford Hall, Cuartel Xeneral Base Aérea de Lackland, Texas. 20px Mandu d'Ataque Global de la Fuercia Aérea (AFGSC) (Air Force Global Strike Command n'inglés), Cuartel Xeneral Base Aérea Barkslade, Louisiana. 20px 8ª Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea de Barksdale, Louisiana. 20px 20ª Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea de F. Y. Warren AFB, Wyoming. 20px Mandu de Material de la Fuercia Aérea (AFMC) (Air Force Materiel Command n'inglés), Cuartel Xeneral Base Aérea Wright-Patterson, Ohio. Centru de Sistemes Aeronáuticos, Cuartel Xeneral Base Aérea Wright-Patterson AFB, Ohio. 20px Centru de Prueba en Vuelu de la Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea Edwards AFB, California. Centru de Soporte Global y Loxística de la Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea Wright-Patterson AFB, Ohio. 20px Centru d'Armes Nucleares de la Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea Kirtland AFB, Nuevu Méxicu. 20px Llaboratoriu d'Investigación de la Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea Wright-Patterson AFB, Ohio. Centru d'Asistencia de Seguridá de la Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea Wright-Patterson AFB, Ohio. 20px Centru d'Armamentu Aereu, Cuartel Xeneral Base Aérea Eglin AFB, Florida. 20px Centru Arnold de Desarrollu ya Inxeniería, Cuartel Xeneral Base Aérea de Arnold AFB, Tennessee. Centru de Sistemes Electrónicos, Cuartel Xeneral Base Aérea Hanscom AFB, Massachusetts. 20px Mandu de Reserva de la Fuercia Aérea (AFRC) (Air Force Reserve Command n'inglés), Cuartel Xeneral Base Aérea Robins AFB, Georgia. 20px 4ª Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea de Reserva de March, California. 20px 10ª Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Estación Aérea/Base Aérea de Reserva de Fort Worth, Texas. 20px 22ª Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea de Reserva Dobbins, Georgia. Centru de Personal de la Reserva Aérea, Cuartel Xeneral en Denver, Colorado. 20px Mandu Espacial de la Fuercia Aérea (AFSPC) (Air Force Space Command n'inglés), Cuartel Xeneral Base Aérea Peterson, Colorado. 20px 14ª Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea Vandenberg, en California. 20px 24ª Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea Lackland, Texas. 20px Centru Espacial de Sistemes y Misiles, Cuartel Xeneral Base Aérea de Los Angeles, California. 20px Centru d'Innovación y Desarrollu Espacial, Cuartel Xeneral Base Aérea Schriever AFB, en Colorado. 20px Mandu d'Operaciones Especiales de la Fuercia Aérea (AFSOC) (Air Force Special Operations Command n'inglés), Cuartel Xeneral Base Aérea Hulburt, Florida. 20px 23ª Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea Hurlburt, Florida. Centru d'Entrenamientu d'Operaciones Especiales de la Fuercia Aérea d'Estaos Xuníos, Cuartel Xeneral Base Aérea Hulburt, Florida. 20px Mandu de Movilidá Aérea (AMC) (Air Mobility Command n'inglés), Cuatel Xeneral Base Aérea Scott, Illinois. 20px 18ª Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea Scott, Illinois. 20px Centru Espedicionariu de la Fuercia Aérea d'Estaos Xuníos, Cuartel Xeneral Fuerte Dix, Nueva Jersey. 20px Fuercies Aérees d'Estaos Xuníos n'Europa (USAFE) (United States Air Forces in Europe n'inglés), Base Aérea de Ramstein, Alemaña. 20px 3ª Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea Ramstein, Alemaña. 20px 17ª Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea Ramstein, Alemaña. 20px Fuercies Aérees del Pacíficu (PACAF) (Pacific Air Forces n'inglés), Cuartel Xeneral Base Aérea Hickam, Ḥawai. 20px 5ª Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea Yokota, Xapón. 20px 7ª Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea Osen, Corea del Sur. 20px 11ª Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea Elmendorf, Alaska. 20px 13ª Fuercia Aérea, Cuartel Xeneral Base Aérea Hickam, Ḥawai.
Aeronaves
La Fuercia Aérea de los Estaos Xuníos tien más de 5778 aeronaves en serviciu (nel añu 2004). Hasta 1962, l'exércitu y la fuercia aérea calteníen un únicu sistema de nomamientu d'aviones, ente que la marina d'Estaos Xuníos tenía un sistema propiu. En 1962, estos unificáronse nun solu sistema que enfatizaba lo meyor de los métodos orixinales individuales. Pa mayor información nestos sistemes, referise a United States Department of Defense aerospace vehicle designation. Les distintes aeronaves de la Fuercia Aérea inclúin:
A - Ataque a tierra thumb|Avión d'ataque a tierra A-10 Thunderbolt II.
A de attack, "ataque". Los aviones d'ataque a tierra de la USAF tán diseñaos p'atacar oxetivos terrestres y de cutiu son usaos como sofitu aereu cercanu de les tropes terrestres. La proximidá a les fuercies aliaes requier los ataques precisos d'estos aviones, lo que nun ye posible colos bombarderos llistaos de siguío. La so misión ye táctica y non estratéxica, operando nel frente de batalla en cuenta de atacar contra oxetivos na retaguardia enemiga.
A-10A/C Thunderbolt II AC-130
B - Bombarderos thumb|Bombarderu estratéxicu furtivu B-2 Spirit. thumb|Bombarderu estratéxicu supersónicu B-1 Lancer.
B de bomber, "bombarderu". Na Fuercia Aérea de los EE.XX., la distinción ente bombarderos, bombarderos de combate y aviones d'ataque esmorecióse. Munchos aviones d'ataque, inclusive aquellos de combate, optimizaron la so taza de llanzamientu de bombes, con bien poca capacidá pa participar d'un combate aereu. Munchos aviones de combate, tales como'l F-16, son utilizaos de cutiu como "camiones bomba", a pesar de ser diseñaos pa combate aereu. Seique la única distinción significativa anguaño ye no referente al so algame: un bombarderu ye xeneralmente una aeronave de llargu algame, capaz d'algamar blancos dientro de territoriu enemigu, ente que los bombarderos de combate y aviones d'ataque llindar a disuadir nes misiones y alredor del área de combate. Inclusive esa distinción vese avafada pola disponibilidad de reabastecimiento aereu, lo qu'aumenta en gran midida'l radiu potencial de les operaciones de combate. Los Estaos Xuníos, Rusia y China son los únicos países qu'utilicen bombarderos estratéxicos.
La mayor parte de la flota de bombarderos d'Estaos Xuníos ta avieyando rápido. El fuselaje del B-52 Stratofortress devasa los 50 años, y tán programaos pa permanecer en serviciu por otros 30 años, lo cual caltendría la estructura del avión en serviciu por más de 90 años, un tiempu de serviciu ensin precedentes pa cualquier aeronave. Planes de socesores de l'actual flota de bombarderos estratéxicos siguen siendo solu proyeutos en papel, tantu la presión política como financiera suxeren que ye probable que permanezan nel papel nun futuru inmediatu.
B-1B Lancer B-2A Spirit B-52H Stratofortress
C - Tresporte de carga thumb|Avión de tresporte pesáu C-17 Globemaster III. thumb|Avión de tresporte estratéxicu C-5 Galaxy. thumb|Convertiplano V-22 Osprey.
C de cargu, "carga". La Fuercia Aérea puede apurrir con rapidez la movilidá mundial, que s'atopa nel corazón de la estratexa de EE. XX. nesta redolada — ensin la capacidá de proyeutar fuercies, nun hai disuasión convencional. La movilidá aérea ye un activu nacional de creciente importancia pa responder a les emerxencies y la proteición de los intereses d'Estaos Xuníos en tol mundu.