La Universidá Brandeis (n'inglés: Brandeis University (pronunciáu / brændaɪs /) ye una universidá d'investigación d'Estaos Xuníos de calter priváu con un enfoque escontra les artes lliberales. Atópase allugada na esquina suroeste de Waltham, Massachusetts, a nueve milles (14 quilómetros) al oeste de Boston. La Universidá tien una matrícula d'aproximadamente 3.200 universitarios y 2.100 estudiantes graduaos. En 2010, foi clasificada pola U.S.News and World Report como'l númberu 34 ente les universidaes nacionales nos Estaos Xuníos. Forbes asitió en 2010 a la Brandeis University como'l númberu 57 ente toles universidaes nacionales y facultaes d'artes lliberales.
Brandeis University foi fundada en 1948 como una institución mista non sectaria, en sustitución de l'antigua Universidá de Middlesex. La universidá lleva'l nome de Louis Dembitz Brandeis (1856-1941), el primer Xuez Acomuñáu de la Corte Suprema de los Estaos Xuníos d'orixe xudíu.
Historia Fundadores Los nomes acomuñaos cola fundación de la Brandeis University inclúin a Israel Goldstein, George Alpert, C. Ruggles Smith, Albert Einstein y Abram L. Sachar.
C. Ruggles Smith yera fíu del doctor John Hall Smith, fundador de la Universidá de Middlesex, que morriera en 1944. En 1946, la universidá taba en cantu del colapsu financieru. Nesi momentu, yera una de les poques escueles de medicina nos EE. UU. que nun imponía una cuota xudía, pero nunca fuera capaz d'asegurar la acreditación de la American Medical Association (AMA), en parte, según el so fundador, debíu al antisemitismu institucional na AMA, páxs. 42-3: Al fíu del fundador C. Ruggles Smith atribúyese-y la frase "Dende la so creación, Middlesex foi atacada ensin piedá pola Asociación Médica Americana, que nesi momentu dedicar a acutar la producción de médicos, y al caltenimientu d'una política inflexible de discriminación na almisión d'estudiantes de medicina. Middlesex, sola ente les escueles de medicina, escueye a los sos estudiantes sobre la base del méritu, y negóse a establecer cuotes raciales" ("From its inception, Middlesex was ruthlessly attacked by the American Medical Association, which at that time was dedicated to restricting the production of physicians, and to maintaining an inflexible policy of discrimination in the admission of medical students. Middlesex, alone among medical schools, selected its students on the basis of merit, and refused to establish any racial quotas") y, arriendes d'ello, Massachusetts, taba condergada a la so desapaición.
Israel Goldstein foi un prominente rabín de Nueva York dende 1918 hasta 1960 (cuando emigró a Israel), y un influyente sionista. Antes de 1946, encabezara la Xunta de Rabinos de New York , el Fondu Nacional Xudíu, y la Organización Sionista d'América, y ayudó a fundar la Conferencia Nacional de Cristianos y Xudíos. Nel so ochentenu cumpleaños, n'Israel, Yitzhak Rabin y otros líderes del gobiernu, el parllamentu, y el movimientu sionista axuntar na so casa pa rindi-y homenaxe."Israeli Officials Honor Longtime Zionist Leader," The New York Times, June 28, 1976, p. 14 Sicasí, ente tolos sos llogros, l'escoyíu pol New York Times pa encabezar el so obituariu foi: "Rabín Israel Goldstein, fundador de la Universidá Brandeis"."Rabbi Israel Goldstein, A Founder of Brandeis", The New York Times, April 13, 1986, p. 40"
C. Ruggles Smith, desesperáu nel so intentu de salvar daqué de la Universidá de Middlesex, enterar de qu'un comité de Nueva York, dirixíu por Goldstein, buscaba un campus pa establecer una universidá llaica so patrociniu xudíu, y averóse a Goldstein con una propuesta pa dexar el campus de Middlesex y aprobar la comisión de Goldstein, na esperanza de que se pudiera "... restablecer la Facultá de Medicina ..." Goldstein espresó la so esmolición por que cargaba con una escuela médica en cayente, pero entusiasmáu cola posibilidá de llograr "un campus de 100 hectárees non bien lloñe de Nueva York, la primer comunidá xudía del mundu, y namái a 9 milles (14 quilómetros ) de Boston, unu de los centros más importante de población xudía." Goldstein alcordó aceptar la ufierta de Smith y depués dio en contratar a George Alpert, un abogáu de Boston con esperiencia na recaldación de fondos como vicepresidente nacional de la United Jewish Appeal.
George Alpert (1898 - 11 de setiembre de 1988) abrióse camín na Boston University School of Law y foi unu de los fundadores de la firma de Alpert y Alpert. La so empresa tuvo una llarga asociación con New York, New Haven and Hartford Railroad, de la que foi presidente dende 1956 hasta 1961.<ref name=alpert-obit>George Alpert, 90; was a Founder and First Chairman of Brandeis; The Boston Globe, September 13, 1988, p. 82</ref>Lyall, Sarah (1988): "George Alpert, 90, Ex-President Of New Haven Line and a Lawyer," The New York Times, September 13, 1988, pp. D26 Güei ye más conocíu como'l padre de Richard Alpert (Baba Ram Dass). Foi bien influyente na comunidá xudía de Boston. El so xudaísmu "tiende a ser social, más qu'espiritual."p. 152 Tuvo arreyáu na ayuda a los neños movíos d'Alemaña. Alpert p. 161 foi presidente del so conseyu d'alministración ente 1946 y 1954, y miembru del citáu conseyu hasta la so muerte.http://lts.brandeis.edu/research/archives-speccoll/findingguides/archives/dept-subject/botalpert.html Board of Trustees: George Alpert. Robert D. Farber University Archives & Special Collections Department. Brandeis University.
Goldstein tamién reclutó a Albert Einstein, que la so participación, un tanto tormentosa y de curtia duración, foi bien importante, yá que atraxo l'atención nacional a la naciente universidá. La organización fundacional foi llamada "The Albert Einstein Foundation for Higher Learning, Inc." y los primeros artículos de prensa fixeron fincapié na so participación.
right|thumb|Capiya Pond.
L'incidente con Einstein L'orixe de lo que se convertiría na Universidá Brandeis acomuñóse estrechamente col nome d'Albert Einstein dende'l 5 de febreru de 1946,Reis, Arthur H. Jr, , páxs. 60-61: Source for Einstein agreeing to establishment of the foundation Feb. 5th, 1946, foundation incorporated Feb. 25; for Alpert quotation, "a man utterly alien to American principles of democracy, tarred with the Communist brush;" for Einstein's refusal to accept an honorary degree in 1953. cuando aportó a la creación de "The Albert Einstein Foundation for Higher Learning, Inc.", hasta'l 22 de xunu 1947, cuando-y retiró'l so sofitu."Goldstein Quits Einstein Agency; Rabbi Resigns Presidency of Foundation that Plans to Build a University." The New York Times, September 26, 1946, p. 27. "Goldstein issued a statement to correct an erroneous item in a Jewish weekly newspaper printed on Boston. This said Dr. Einstein was withdrawing from the foundation." Goldstein cited "differences on matters of public relations and faculty selection." A foundation direutor is quoted as saying "Professor Einstein's devotion to and enthusiasm for our purposes are now and always have been strong and unswerving." A board member who "withheld use of his name" is reported as saying Goldstein and Einstein differed "over plans for a major fund-raising meeting for the new university to be held here in November. He indicated that differences over Zionism were also a factor." NYT characterized the university as "a Jewish-supported non-quota university."
Los miembros del conseyu d'alministración ufiertar p'axudicar a la universidá'l nome d'Einstein nel branu de 1946, pero Einstein negóse, y el 16 de xunetu de 1946, el conseyu decidió que la universidá llevaría'l nome de Louis Brandeis.Reis, Arthur H., Jr. , páxs. 66-7
El 19 d'agostu, los planes pa la nueva universidá fueron anunciaos pol prominente rabín y sionista Israel Goldstein, presidente de la Fundación Albert Einstein. Goldstein dixo que la universidá foi planiada col sofitu de les contribuciones d'organizaciones y personalidaes xudíes, y fixo fincapié nel puntu de que la institución nun establecería cupos y taría abiertu a toos "ensin distinción de raza, color o credo." La institución diba ser "dafechu consciente tantu de la tradición hebrea de la Torá mirando a la cultura como un derechu de nacencia, como del ideal americanu d'una democracia culta.""New Jewish Unit Plans University," The New York Times, August 20, 1946, p. 10. Unu de los lemas que s'axudicaron a la nueva universidá sería "una universidá ensin cuotes sofitada polos xudíos."Einstein y Goldstein enfrentáronse casi de momentu. Einstein oponer a lo qu'él pensaba que yera una promoción demasiáu amplia, y Goldstein sondió a Abram L. Sachar como un posible presidente ensin consultar a Einstein. Einstein sintióse bien ofendíu porque Goldstein convidara al cardenal Francis Spellman pa participar nun eventu de recaldación de fondos. Einstein arrenunció'l 2 de setiembre de 1946. Creyendo que la empresa nun podía tener ésitu ensin Einstein, Goldstein tuvo rápido d'alcuerdu n'arrenunciar tamién, y Einstein tornó, polo que'l so curtiu salida foi públicamente negada. páxs. 18-22: Einstein-Goldstein clashes, Einstein's objections to Cardinal Spellman; conflict over veterinary school; conflict over Harold Laski; Alpert quotation, "I can compromise on any subject but one: that one is Americanism."
La Fundación adquirió'l campus de la Universidá de Middlesex en Waltham, que taba casi sumida cola esceición de los Servicios Veterinarios de Middlesex y el Colexu Médicu. La escritura d'esta pequeña y marxinal operación foi tresferida a la Fundación xunto col campus. La Fundación comprometer a siguir funcionando, pero empezó a sentir que nunca sería más qu'una universidá de tercer categoría, ente que les sos costos d'operación yeren alzaos nun momentu en que la Fundación taba tratando de recaldar fondos. Surdieron disputes por tratar d'ameyorar esta recaldación -como Einstein quería,"Dr. Einstein Quits University Plan; Withdraws Support of Brandeis and Bars Use of His Name By Einstein Foundation." The New York Times, June 22, 1947: "These apuestes centered mainly on the operation of the veterinarian school of Middlesex University... S. Ralph Lazrus... withdrew as president of the foundation. Dr. Lazrus said he and his associates had been critical of both the manner in which the present limited facilities of the school have been operated and of the policies contemplated for the future." o por dala por terminada. Einstein tamién se sollertó polos anuncios de prensa qu'esaxeraben l'ésitu de la fundación na recaldación de fondos, y el 22 de xunu de 1947 llegar a una rotura definitiva cola empresa. La escuela de veterinaria cerróse, a pesar de "les protestes indignaes y bien espublizaes, y de les manifestaciones de los decepcionaos estudiantes y de los sos padres" George Alpert, un abogáu responsable de gran parte del esfuerciu d'organización, dio otra razón pa la rotura: el deséu d'Einstein d'ufiertar la presidencia de la escuela al estudiosu d'esquierdes, Harold Laski. Alpert definió a Laski como "un home totalmente ayenu a los principios americanos de la democracia, cubiertu d'alquitrán pol cepiyu comunista". Él dixera: "Puedo comprometeme sobre cualquier tema, sacante unu que ye l'americanismu."
Seis años dempués, Einstein refugaría la ufierta d'un doctoráu honoris causa de Brandeis, escribiendo al presidente Abram L. Sachar que "lo qu'asocedió na etapa de preparación de la Universidá de Brandeis nun foi n'absolutu causáu por un tracamundiu y nun puede faese bonu asina ensin más."
Los historiadores Elinor Slater y Robert Slater comentaron que "llaráu de lluches internes, Brandeis a principios de 1948 paecía un proyeutu en serios problemes. Sicasí, la escuela abrió les sos puertes na seronda con 107 estudiantes." Los historiadores señalen l'apertura de Brandeis como unu de los "grandes momentos de la historia de los xudíos." páxs. 121-3, "Brandeis University Founded"