Francisco Martínez Soria, muncho más conocíu como Paco Martínez Soria, foi un actor y empresariu de teatru español. right|thumb|250px|Monumentu al actor nel so Tarazona natal.
Biografía Nació en Tarazona, Zaragoza. Fíu de policía, en 1908 la so familia treslladar a Barcelona, onde empezó los sos estudios y, tres ellos, el so trabayu como dependiente y, más tarde, como comercial. Mientres esta dómina compatibilizó'l so trabayu con actuaciones en grupos d'aficionaos del barriu de Gracia.
Casóse'l 24 d'ochobre de 1929, con Consuelo Ramos Sánchez cola que tuvo cuatro fíos: Natividá, Francisco, Consuelo y Eugenia Martínez-Soria Ramos.
En 1934 collaboró como extra na comedia en blancu y negru Serenu... y nube del direutor Ignacio Farrés Iquino, con quien collaboraría, como actor, n'otros once películes.
En 1936, el Gobiernu de la República emitió un decretu d'afiliación sindical obligatoria y Francisco Martínez Soria afiliar a la CNT.
Mientres la Guerra Civil Española dexó'l so trabayu y centróse nel teatru como actor profesional. En 1938 debutó nel Teatru Fontalba cola compañía de Rafael López Somoza cola obra L'infiernu, d'Antonio Paso.
El so primer papel de cine como actor principal foi en 1938, nun mediumetraxe risible producíu pol sindicatu anarquista CNT tituláu Paquete, el fotógrafu públicu númberu unu. Siguió participando como actor secundariu en munches películes hasta 1944, en que retornó por completu al teatru como actor y empresariu.
Fundara la so propia compañía en 1940 instalándose nel Teatru Fontalba de Madrid, xunto a María Francés y Ricardo Fuentes. Empecipió entós un repertoriu d'obres risibles qu'empezó con La to muyer nun ye cosa mio, de Iquino y Prades. Ente los años 1942 y 1944, foi nomáu direutor y primer actor de la compañía de comedia titular del Teatru de la Zarzuela. En 1960 adquirió'l Teatru Talía de Barcelona. Mientres los cuatro décades de la dictadura franquista, foi unu de los actores teatrales más aclamaos pol públicu, seique por amoldarse a los nuevos cánones marcaos pol réxime gubernativu ya interpretando decenes de comedies, ente les que pueden mentase La tía de Carlos (1946-1967), de Brandon Thomas, El güelu Curru, Anacleto divórciase, Bonaparte quier vivir tranquil (1964), La educación de los padres, Te cases a los 60... ¿y qué? (1974) y ¡Guardar el secretu, Lucas! (1977), les dos últimes de Dionisio Ramos.
Ésitu cinematográficu Volvió al cine nos años cincuenta, anque foi en 1965 cuando, dirixíu por Pedro Lazaga, consiguió l'ésitu cola película La ciudad no es para mí, adautación cinematográfica d'un previu ésitu teatral del actor qu'algamó les 3000 representaciones. Dende esti momentu'l so personaxe de catetu entrañable nun dexaría d'apaecer en pantalla hasta la so muerte, asocedida en Madrid el 26 de febreru de 1982 por causa d'una anxina de pechu. Dos díes depués del so fallecimientu, foi enterráu nel campusantu de Cabrera de Mar (Barcelona), llocalidá onde él moraba.
Premios y distinciones Antena de Plata, 1964. Medaya d'Oru de la ciudá de Valladolid. Premiu Nacional de Teatru. Premiu Nacional de Cine. Tres la so muerte, en Tarazona, la so ciudá natal, púnxose'l so nome a una de les cais, na cual construyóse una estatua so nel añu 2002. Tien una cai dedicada en Zaragoza. El Conceyu de Madrid dedicó-y una glorieta nel barriu de Palomberes Baxes (distritu Puente de Vallecas)
Festival de cine de comedia "Paco Martínez Soria" En 2004, el conceyu de Tarazona creó'l Festival de cine de comedia "Paco Martínez Soria" en conmemoración del actor turiasonense. El certame celebra cada añu a mediaos d'agostu y rexunta a los principales actores y direutores españoles d'esti xéneru, qu'asisten a diversos coloquios y a la gala de clausura. Nesta apurren dellos premios: Premiu Talentu de comedia * Premiu Nuevu talentu aragonés Premiu Tarazona y El Moncayo (en reconocencia a tola so trayeutoria profesional al mundu del teatru, TV y televisión del mundu del xéneru comedia, nacionalidá española) Cine-TV-teatru: Meyor película de cine de comedia nacionalidá principal española del añu en cursu Meyor película o miniserie pa televisión de comedia nacionalidá principal española del añu en cursu Meyor obra de teatru de comedia nacionalidá principal española del añu en cursu Meyor direutor de comedia nacionalidá española del añu en cursu Meyor actor de comedia nacionalidá española del añu en cursu Meyor actriz de comedia nacionalidá española del añu en cursu Meyor actriz de repartu de comedia nacionalidá española del añu en cursu Meyor actor de repartu de comedia nacionalidá española del añu en cursu Meyor guión de comedia nacionalidá española del añu en cursu Meyor banda sonora de comedia nacionalidá española del añu en cursu Meyor cantar orixinal de comedia nacionalidá española del añu en cursu Meyor película de cine de comedia nacionalidá principal nun ye la española del añu en cursu
El festival consolidóse y ye anguaño una de les actividaes culturales añales más popular de Tarazona.
Filmografía TítuluAñuDireutorSerenu... y nube 1934 Ignacio F. IquinoAl marxe de la llei 1935 Ignacio F. IquinoError xudicial 1935 Juan FaidelláDiego Corrientes 1936 Ignacio F. IquinoPaquete... el fotógrafu públicu númberu unu 1938 Ignacio F. IquinoAlma de Dios 1938 Ignacio F. IquinoEl difuntu ye un vivu 1941 Ignacio F. IquinoBoda accidentada 1942 Ignacio F. IquinoDeliciosamente tontos 1943 Juan de OrduñaL'home de los moñecos 1943 Ignacio F. IquinoReblincaes xuveniles 1943 Giancarlo CappelliUn enriedu de familia 1943 Ignacio F. IquinoViviendo al aviesu 1943 Ignacio F. IquinoAlmes en peligru 1951 Ignacio F. IquinoLa danza del corazón 1951 Ignacio F. IquinoFantasía española 1951 Javier SetóEl monte ensin llei 1953 Ignacio F. IquinoEl difuntu ye un vivu 1956 Juan LladóVeranéu n'España 1956 Miguel IglesiasLa so desconsolada esposa 1957 Miguel IglesiasDos tales marcaes 1959 Juan BoschLa ciudad no es para mí 1965 Pedro Lazaga¿Qué faemos colos fíos? 1967 Pedro LazagaEl turismo es un gran invento 1968 Pedro Lazaga¡Armóse'l belén! 1969 José Luis Sáenz de HerediaGüelu Made in Spain 1969 Pedro LazagaDon chau chau 1969 José Luis Sáenz de HerediaHai qu'educar a pá 1971 Pedro LazagaEl padre de la criatura 1972 Pedro LazagaEl güelu tien un plan 1973 Pedro LazagaEl calzonazos 1974 Mariano OzoresL'allegre divorciáu 1975 Pedro LazagaToi fechu un chaval 1976 Pedro Lazaga¡Vaya par de ximielgos! 1978 Pedro LazagaEs peligroso casarse a los 60 1980 Mariano OzoresLa tía de Carlos 1981 Luis María Delgado
Referencies
Enllaces esternos
Sitio dedicáu al actor .
Categoría:Actores y actrices de cine d'España Categoría:Actores y actrices de teatru d'España Categoría:Actores y actrices d'España