Los didelfimorfos (Didelphimorphia) o zarigüeyas son un orde de mamíferos qu'arrexunta a la mayor parte de los marsupiales que pueblen na actualidá'l continente americanu. Inclúi 92 especies vives, toes na familia Didelphidae, y munches más estintes.WILSON, D.E. y REEDER, D.M. (editores), 2005: Didelphimorphia en Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Especies de mamíferos del mundo: referencia taxonómica y geográfica); en inglés. 3ª ed. Johns Hopkins University Press. 1-800-537-5487 / (410) 516-6900.

Historia evolutiva A xulgar polos rexistros fósiles, son de los marsupiales más antiguos que llegaron hasta los nuesos díes, y #facer ensin sufrir grandes variaciones anatómiques, polo que pueden considerase como fósiles vivientes. Anque nun hai datos de la esistencia d'estos animales n'Australia y L'Antártida, supónse que tuvieron d'habitales, pos dambos continentes taben xuníos entá a Suramérica.

Colonizaben práuticamente tolos ecosistemes y ente ellos había especies con tou tipu de vezos alimenticios.

Clasificación taxonómica L'orde Didelphimorphia inclúi dos families, pero solo una, Didelphidae, contién especies actuales (amás de la mayoría d'especies fósiles). La clasificación de los xéneros y especies restantes nun ta terminada d'esclariar, esistiendo dalgunos de clasificación incierta.

Orde Didelphimorphia (Gill, 1872) Familia Didelphidae Gray, 1821 Xéneru Bistius (†) Xéneru Esteslestes (†) Xéneru Turgidodon (†) Xéneru Varalphadon (†) Subfamilia Didelphinae (Gray, 1821) Xéneru Andinodelphys (†) Marshall & de Muizon, 1988 Xéneru Coona (†) Simpson, 1938 Xéneru Incadelphys (†) Marshall & de Muizon, 1988 Xéneru Itaboraidelphys (†) Marshall & de Muizon, 1984 Xéneru Marmosopsis (†) Paula Couto, 1962 Xéneru Mizquedelphys (†) Marshall & de Muizon, 1988 Xéneru Pucadelphys (†) Marshall & de Muizon, 1988 Tribu Didelphini (Gray, 1821) Xéneru Chironectes Illiger, 1811 Xéneru Didelphis Linnaeus, 1758 Xéneru Lutreolina Thomas, 1910 Xéneru Philander Brisson, 1762 Xéneru Hyperdidelphys (†) Ameghino, 1904 Xéneru Thylophorops (†) Reig, 1952 Tribu Metachirini Reig et al., 1985 Xéneru Metachirus (Burmeister, 1854) Tribu Monodelphini (Talice et al., 1960) Subtribu Monodelphina (Talice et al., 1960) Xéneru Chacodelphys Voss et al, 2004 Xéneru Cryptonanus Voss et al, 2005 Xéneru Gracilinanus Gardner & Creighton, 1989 Xéneru Hyladelphys Voss et al., 2001 Xéneru Lestodelphys Tate, 1934 Xéneru Marmosa Gray, 1821 Xéneru Marmosops Matschie, 1916 Xéneru Micoureus Lesson, 1842 Xéneru Monodelphis Burnett, 1829 Xéneru Thylamys Gray, 1843 Xéneru Tlacuatzin Voss y Jansa, 2003 Xéneru Thylatheridium (†) Reig, 1952 Subtribu Zygolestina (†) (Marshall in Archer, ed., 1987) Xéneru Zygolestes (†) Ameghino, 1898 Subfamila Caluromyinae Kirsch,1977 Xéneru Caluromys Allen, 1900 Xéneru Caluromysiops Sanborn, 1951 Xéneru Glironia Thomas, 1912 Xéneru Pachybiotherium (†) Ameghino,1902 Subfamilia Alphadontinae (†) Xéneru Albertatherium (†) Fox, 1971 Xéneru Alphadon (†) Fox, 1971 Subfamilia Derorhynchinae (†) McKenna & Bell 1997 Xéneru Derorhynchus (†) Paula Couto, 1952 Xéneru Minusculodelphis (†) Paula Couto, 1962 Subfamilia Eobrasiliinae (†) Xéneru Didelphopsis (†) Xéneru Eobrasilia (†) Xéneru Gaylordia (†) Xéneru Tiulordia (†) Subfamilia Herpetotheriinae (†) Xéneru Amphiperatherium (†) Xéneru Asiadidelphis (†) Xéneru Copedelphys (†) Xéneru Entomacodon (†) Xéneru Garatherium (†) Xéneru Herpetotherium (†) Xéneru Peratherium (†) Xéneru Swaindelphys (†) Subfamilia Peradectinae (†) Xéneru Alloeodectes (†) Xéneru Armintodelphys (†) Xéneru Mimoperadectes (†) Xéneru Nanodelphys (†) Xéneru Peradectes (†) Xéneru Siamoperadectes (†) Familia Sparassocynidae (†) (Reig, 1958) Xéneru Sparassocynus (†) Mercerat, 1898

Gastronomía La producción de carne de zarigüeya convirtióse nun novedosu mercáu. La so testura y sabor resulten prestosos, amás de tener un baxu conteníu de grases lo que la convierte nuna carne magra y llimpia. El so porcentaxe proteínicu ta ente 14% y 16 %, daqué inferior en comparanza a la carne de res ente 21% y 27 % y de gochu ente 23% y 24 %. La de zarigüeya pue optimizase al traviés de la adición d'estensores y proteínes vexetales, lo mesmo que de dalgunes especies y condimentos naturales ente los cualos atópase'l pipilongo (Piper tuberculatum).Pa caltener la esistencia d'esti marsupial, que s'atopa en peligru d'estinción, la Universidá Nacional de Colombia impulsó un proyeutu destináu a la incorporación de la chucha nel pacíficu Colombianu, col oxetivu amás de brindar nueves estratexes alimenticies pa la rexón.

Notes y referencies

QGRZIMEK, B., SCHLAGER, N. y OLENDORF, D. 2003. Grzimek's Animal Life Encyclopedia. Thomson Gale. Detroit.

SIMPSON, G.G. (1974). Notes on Didelphidae (Mammalia, Marsupialia) from the Huayquerian (Pliocene) of Argentina / Notes sobro Didelphidae (Mammalia: Marsupialia) del Huayqueriense (Pliocenu) d'Arxentina. En American Museum Novitates. 2559. American Museum of Natural History. Nueva York. Documentu (n'inglés).

Enllaces esternos

Mesozoics Mammals en Dinos, Fossils, Children, England, Germany… BRANDS, S.J. (comp.) 1989-2005. Systema Naturae 2000. The Taxonomicon. Universal Taxonomic Services, Ámsterdam, Países Baxos.

Didelphimorphia Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos Categoría:Wikipedia:Revisar traducción