El Real Sporting de Xixón ye un club de fútbol profesional español de la ciudá de Xixón, qu'apuesta los sos partíos como llocal nel estadiu El Molinón. Los sos mayores ésitos deportivos son el subcampeonatu de Lliga consiguíu na temporada 1978-79, dos finales de la Copa del Rei nes ediciones 1980-81 y 1981-82, y seis participaciones na Lliga de la UEFA. En 2024 l'equipu ocupaba'l puestu 17º na clasificación histórica de primer División y el 2º na de la categoría de plata.
Historia
Oríxenes y fundación La historia del Real Sporting de Xixón empezó'l 1 de xunetu de 1905, cuando Anselmo López fundó un equipu cola denominación de Sporting Club Xixonés. La historia del fútbol en Xixón, sicasí, empezó daqué antes, siendo bien probablemente marineros de buques estranxeros recalaos nel puertu d'El Musel los primeres en practicar el nuevu deporte na ciudá. D'esta prehistoria del fútbol sábese pocu pero, lo que ye seguro, ye qu'hai un nome íntimamente venceyáu a la introducción del deporte na ciudá asturiana: Luis Adaro Porcel. Adaro, que conociera y practicara l'entós llamáu foot-ball en Suiza y Alemaña, onde allegara a completar los sos estudios, foi'l principal impulsor, col sofitu económicu y humanu de José Suárez Sánchez, Paco Marrodán y Pedro Sánchez Gómez, del que foi'l primer equipu de fútbol xixonés con cierta entidá: el Xixón Sport Club, fundáu en 1903. El primer partíu del que se tien referencia data del 17 de setiembre de 1903 y tuvo per terrén de xuegu la escampada d'El Bibio; enfrentó al nuevu equipu contra l'Uvieín, con resultáu d'empate a cero goles. Conozse l'alliniación de la escuadra xixonesa, que tuvo formada por: De la Riva, Stenn, Vicente Sánchez, Gilledo, Malet, Moret, Adaro, Isaac, Ismael, J. I. R. Alvargonzález y Pion. A esti postreru encargóse-y el llabor arbitral, compartida con Iriarte.
Sía que non, como yá se dixo, la historia del Real Sporting como tal empieza en 1905, cuando «un home constante y aportunante», como foi definíu Anselmo López por unu de los firmantes de l'acta fundacional del club, Florentino García Sordu, crear col nome de Sporting Club Xixonés. De los primeros tiempos del nuevu equipu apenes se sabe nada, pos la prensa llocal de la dómina apurre poques referencies. El primer partíu del que se tien constancia apostóse'l 18 d'agostu de 1907 n'Uviéu, y enfrentó al equipu xixonés col Sport Uvieín. L'alliniación qu'apaez reseñada na prensa formar Anselmo López, porteru; Óscar Muñiz y Manuel Muñiz, defenses; Constantino Palacio, Conrado Pineda y Félix Alonso, centrocampistes; y Loyola Pineda, José Morilla, Laureano Antuña, Ramón Muñiz y Eduardo García, delanteros.
Sporting Club Xixonés (1905-1912) Primeramente, l'acabante fundar equipu apostaba los sos partíos contra clubes de la rexón. La prensa llocal recueye nel añu 1908, por casu, los resultaos de dos alcuentros apostaos contra'l Club Llangreanu, al que'l Sporting vence a casa por un gol a dos, y contra un combináu uvieín al que gana por trés a cero. Siempres cola prensa de la dómina como referencia, sábese que l'equipu tenía la so casa social na Plaza de la Constitución y que disponía d'una seición d'adultos, otra d'infantiles y otra mista. Dellos nomes venceyaos a estos tiempos son los de Cadavieco, Estrada, González, Menchaca, Orbón, Pardo, Prendes, Quirós o Sordo.
El derbi más antiguu contra equipos de Xixón que sobrevivieron hasta los nuesos díes ye documentáu pol diariu local El Noroeste, al informar d'un alcuentru ente'l Colexu de la Inmaculada y el Sporting Xixonés apostáu'l 20 de febreru de 1910. La década de 1910 empezó pal Sporting con un acontecimientu clave: el Xixón Sport Club y la Sportiva Xixonesa alcordaron la so fusión, dixebrándose bien pocu tiempu dempués, lo que fizo tornar a diches sociedaes, venciendo pasu ente pasu al Sporting la hexemonía futbolística de la ciudá. En 1912, el rei Alfonso XIII d'España aceptó la presidencia d'honor del club, que llogró entós el títulu de Real.
Real Sporting Club Xixonés (1912-1916) En 1912, celebróse un enfrentamientu triangular ente los equipos de la ciudá yá mentaos: el Real Sporting, el Xixón Sport y la Sportiva Xixonesa. El 3 d'agostu, l'equipu de Anselmo López venció por seis goles a dos a la Sportiva Xixonesa, pero foi ganáu por siete a unu ante'l Xixón Sport. La Sportiva y el Xixón Sport enfrentáronse'l 19 de setiembre, gananando los primeres por seis tantos a unu, cuntando nes sos files, eso sí, con dellos xugadores del Sporting, como reclamó'l Xixón Sport pa escusar la so abuitada derrota.
Adulces, la entidá foi consolidándose y ampliando fronteres: en 1913, el Madrid Foot-ball Club y el Athletic Club midir al Sporting n'El Molinón, y tamién s'apostó un partíu de confraternidad contra la tripulación del barcu inglés Greenwech. En 1914, añu en que nació la primera federación de fútbol, resultó vencedor nel Campeonatu Rexonal d'Asturies, tornéu entós oficiosu que se consolidó definitivamente en 1916. Anguaño marcó un importante finxu na historia del club: empecipiáronse les xestiones pa la compra del campu d'El Molinón, onde yá apostaba los sos partíos como llocal dende tiempu tras. Amás, el 2 d'abril, modificóse'l nome de la entidá, que pasó a llamase, como güei, Real Sporting de Xixón.
Real Sporting de Xixón (1916-1941) El Real Sporting resultó vencedor, en 1916, del Campeonatu Rexonal d'Asturies, yá definitivamente reguláu y consolidáu. Siguió facer de manera ininterrumpida hasta 1924, cuando un Sporting bien perxudicáu poles mancadures foi ganáu polos uvieínos. Otru acontecimientu dignu de reseñar nel mesmu añu ye la visita a El Molinón del Arenas Club, unu de los equipos más fuertes de la España d'entós, que venció a los xixoneses en dos partíos, por un gol a cuatro y cuatro tantos a siete. Gociaron de meyor suerte ante'l Club Santanderín, al que goliaron once a cero, y ante el Stadium Avilesino, al que ganaron por cinco goles a unu.
Los xugadores de la Sportiva habíen alloriáu dexáu pasu ente pasu la entidá pa integrase nel Sporting, que se consolidó definitivamente como líder indiscutible del fútbol llocal. Como interés, destacar que, d'aquella dómina, sábese qu'una entrada costaba 60 céntimos de peseta, que los menores de catorce años y les muyeres pagaben la metá, y que'l preciu de tribuna xubía a 12,5 pesetes.
1917 foi l'añu del debú del Sporting nel Campeonatu d'España. Nel primer partíu del Sporting na competición, l'Arenas Club ganó a los asturianos por cero a unu n'El Molinón el día 22 d'abril, rematando el resultáu na vuelta por siete a cero. La histórica alliniación del Sporting nesi primer alcuentru foi la siguiente: Sotu, Ituarte, Campu, Conrado, Morán, Riera, Senén, Villaverde, Trapote, Moré, Argüelles y Fernando Villaverde. Puede considerase a esti postreru como la primera gran estrella raxona, anque se vio obligáu a poner prematuru fin a la so carrera deportiva en 1920, cuando se mancó de gravedá nun partíu ante'l Real Vigo. La capitanía vacante del Real Sporting tomar entós quien foi'l líder indiscutible del equipu mientres los años venti y que se convirtió nel primer internacional sportinguista: Manuel Meana. El so debú cola seleición española producióse'l 9 d'ochobre de 1921, nun partíu amistosu apostáu contra la seleición de Bélxica. Corsino recibió tamién la llamada del conxuntu español, pero nunca llega a debutar; Argüelles, pela so parte, foi convocáu en 1922 por un combináu nacional ellaboráu pa participar na celebración de les bodes de plata del Athletic Club. Meana, Corsino y Argüelles formaron parte, amás, de la seleición asturiana, integrada na so mayoría por futbolistes del Sporting y que resultó vencedora, en 1923, del Campeonatu nacional por rexones, venciendo a na final por un gol a trés.
Un nome importante na historia del Sporting de los años 20 ye'l de José Monegal, uruguayu que fuera internacional col so país y que se convirtió nel primer entrenador específicu del Sporting, al que llegó trespasáu por un club brasilanu. La so trayeutoria na entidá xixonesa, seya que non, duró pocu, siendo fulminantemente destituyíu en faciendo unes desafortunaes declaraciones a un diariu centroamericanu. Sustituyir nel cargu Edmundo Morán, ex-xugador y exdirectivo, y ésti, de la mesma, foi releváu en 1926 por Manuel Meana, bien perxudicáu por mancar pero qu'inda actuaba como futbolista. Estos años finales de la década son los del complicáu pasu del amateurismo al profesionalismo. El Sporting, entá con refuerzos de la cantera, perdió potencial de resultes de la marcha de munches de les sos estrelles a la busca de meyores remuneraciones: Ramón Herrera al Athletic Club de Madrid; Morilla al Real Club Celta; Lloreo al Real Santander; y Alfredón y Argüelles al R. C. Deportivo de La Coruña.
En 1928 inauguróse la Lliga de fútbol. El Sporting atopábase entós nuna situación crítica: a la yá mentada marcha de xugadores y a una mala rellación coles federaciones rexonal y Real Federación Española de Fútbol nacional, que prohibieron al equipu tomar parte nos campeonatos d'Asturies y España, colo que namái podía apostar partíos amistosos, sumóse una complicada situación económica resultante de reformes realizaes n'El Molinón, qu'acoyó'l so primer partíu internacional y, por estensión, el primeru apostáu n'Asturies, enfrentando a les seleiciones d'España y . Pin, del Sporting, foi llamáu p'apostar dichu partíu pero, finalmente, movióse-y del once titular nel que, sicasí, incluyir a Adolfo, quien se convirtió asina nel segundu internacional absolutu de la historia del equipu xixonés. El club empezó la temporada 1928-29, primer de la Lliga, en Segunda División. Nel so primer partíu, apostáu'l 10 de febreru de 1929, resultó derrotáu ante'l Deportivo de La Coruña por un gol a cero. La plantía d'aquel equipu formar Morán, Armandón, Picú, Prida, Menéndez, Quirós, Candasu, Castro, Luisón, Chus, Domingo, Campanal, Arcadio, Morós, Pachón, Campumanes, Amadeo Meana, Antuña y Valeriano; reforzaos cola llegada de Sion, Elicio, Cayetano, Noreña, Moru, Canteli, Vicente, Palacio, Focaya, Leiva y Fernández. Aquella primer temporada, el Sporting remató en cuarta posición. 1929 foi tamién l'añu de la llegada al club, procedente del Tottenham Hotspur F. C., del entrenador Randolph Galloway, qu'hubo de riquir los servicios d'un intérprete pa comunicase colos xugadores, pos nun sabía castellán.
El xixoneses llucharon por consiguir el debú d'un equipu asturianu en Primer División, bracéu na que primaba la entós yá esistente rivalidá col Real Uviéu sobre los intereses rexonales; pero, a pesar de rematar les sos campañes siempres ente los primeros puestos de la tabla, nun foi hasta la temporada 1943-44 cuando'l Sporting llogró'l tan allampáu ascensu. Aquel día, el Sporting yá camudara de nome, de resultes de la prohibición de estranxerismos decretada pol nuevu réxime dictatorial surdíu de la Guerra Civil. A partir d'esi momentu, y mientres casi cuarenta años, el nome del equipu foi Real Xixón, anque siguió siendo conocíu popularmente como Sporting.
Real Xixón (1941-1977)