Les llingües ekoides (o bantú ekoide) son un complexu dialeutal de dilaectos, qu'inclúi al ekajuk y al ejagham (ekoi), falaos principalmente nel sureste de Nixeria y les rexones vecines de Camerún.

Estes llingües fueron rellacionaes coles llingües bantús, anque la so rellación nun foi convenientemente esclariada. Crabb (1969)Crabb, D.W. 1969. Ekoid Bantu Languages of Ogoja. Cambridge University Press sigue siendo la monografía más detallaes sobre estes llingües (anque precisaría revisión, la segunda parte d'esti trabayu que contenía analises gramaticales, inda permanez inédita). Crabb tamién repasa la lliteratura sobre les llingües ekoides hasta 1969.

Clasificación Ethnologue inclúi una llista coles siguientes variedaes ekoides, que'l so estatus como llingües independientes ta pendiente de verificar. Les divisiones propuestes tomar de Watters (1978) y Yoder et al. (2009). Ndoe Ekoide nuclear Ejagham (Ekoi) Efutop–Ekajuk: Efutop, Nde, Abanyom, Nkem-Nkum, Ekajuk–Nnam

Descripción llingüística

Fonoloxía Pal proto-ekoide reconstruyíse un sistema vocálicu de siete vocales y se cinco tono (alto, baxu, ascendente, descendente, pasu), anque los tonos ascendente y descendente seique puedan ser analizaos como tonos compuestos. L'inventariu consonánticu sería: {| class="wikitable IPA" |- ! !! Llabial !! Alveolar ! Palatal !! Velar ! Llabiu-velar |- ! Nasal |*m||*n||colspan=2|*ɲ ~ *ŋ||*ŋm |- ! Oclusiva |*p *b||*t *d||*tʃ *dʒ||*k *ɡ||*kp *ɡb |- ! Fricativa |*f *v||*s *z||*ʃ|| || |- ! Aproximante |*β||*l *r||*j||*ɣ||*w |} apaez a principiu de pallabra, metanes pallabra y a la fin.

Fuentes y trabayos La primer publicación con material procedente de llingües ekoides foi Clarke (1848)Clarke, John 1848. Specimens of dialects: short vocabularies of languages: and notes of countries and customs in Africa. Berwick-upon-Tweed: Daniel Cameron onde se llista cinco "dialeutos" y una curtia llista de vocabulariu pa cada unu d'ellos. Otres publicaciones tempranes importantes son Koelle (1854),Koelle, S.W. 1854. Polyglotta Africana. London: Church Missionary Society Thomas (1914)Thomas, N.W. 1914. Specimens of languages from Southern Nixeria. London: Harrison & Sons y Johnston (1919–1922).Johnston, H.H. 1919-22. A comparative study of the Bantu and Semi-Bantu languages. (2 vols.) Oxford: Clarendon Press Anque Koelle apiguró les sos muestres na mesma rexón, paez que Cust (1883)Cust, R.N. 1883. The modern languages of Africa. 2 vols. London: Richard Bentley foi'l primeru en rellacionales como grupu y en suxerir que podríen formar un grupu filoxenéticu rellacionáu col Bantú, anque nun parte de les llingües bantús. Thomas (1927)Thomas, N.W. 1927. The Bantu languages of Nixeria. In: Festschrift Meinhof F. Boes et al. eds. 65-73. Hamburg: Friederichsen & Co. ye'l primer autor que dio una clasificación correuta de les llingües ekoides, pero extrañamente el trabayu posterior de Westermann y Bryan (1952)Westermann, Diedrich & Bryan, M.A. (1970 ). The Languages of West Africa. Oxford: International African Institute / Oxford University Press repite una clasificación anterior y erróneo. Esta última publicación tamién arrobino un vieyu error, consistente n'incluyir a les llingües nyang dientro de les llingües ekoides.

Guthrie (1967–1971)Guthrie, Malcolm 1967-71. Comparative Bantu. 4 vols. Farnham: Gregg International Publishers escluyó a les llingües ekoides como parte de les llingües bantús. La so esplicación pa la similaridades ye improbable, acordies con Guthrie, los bantuismos de les llingües ekoides son el resultáu de l'absorción de falantes de llingües bantús. N'otres pallabres considera que les similaridades son el resultáu de préstamos masivos, que modificaríen les llingües ekoides orixinales hasta'l puntu d'averales a les llingües bantús de la zona A.Guthrie, 1971, II:15

Williamson (1971)Williamson, K. 1971. The Benue–Congu languages and Ịjọ. Current Trends in Linguistics, 7. ed. T. Sebeok. 245-306. The Hague: Mouton nuna influyente clasificación de les llingües Benue-Congu incluyó a les llingües ekoides como parte del "bantú estendíu" qu'anguaño se llama bantoides. Toles clasificaciones modernes de les llingües ekoides basar en Crabb (1969) y Watters (1981).Watters, John R. 1981. A phonology and morphology of Ejagham, with notes on dialect variation. Ph.D. thesis. University of California at Los Angeles. xviii, 549 p. Esti últimu autor investigó la fonoloxía del proto-ekoide a partir de los datos de Crabb, que lamentablemente non siempres estremen afechiscamente les trescripciones fonétiques de les puramente fonémicas. El trabayu más recién sobre'l ejagham de Watters (1980,Watters, John R. 1980. The Ejagam noun class system: Ekoid Bantu revisited. In Larry M. Hyman (ed.), Noun classes in the Grassfields Bantu borderland, 99-137. Southern California Occasional Papers in Linguistics, 8. Los Angeles: University of Southern California 1981) amplió la conocencia que se tien de les variantes ekoides camerunesas. La importante tesis de Asinya (1987)Asinya, O.E. 1987. A reconstruction of the Segmental phonology of Bakor (an Ekoid Bantu language). M.A. Linguistics, University of Port Harcourt basada en trabayu de campu en Nixeria, atopó diferencies ente vocales llargues y curties. Les llingües ekoides espertaron un importante interés per parte de los bantuistas porque'l so sistema de clases nominales paez cercanu al de les llingües bantús.

Comparanza léxica Los numberales en distintes variedaes de llingües tivoide son:Bendi Numerals (E. Chan) {|class=wikitable style=text-align:center; |- ! GLOSA ! Ekajuk !! Ejagham !! Nde-Nsele-Nta ! PROTO-EKOIDE |- | '1' || njɛŋ || yə́t || n-ʤi || *-ʤi |- | '2' || mbal || éβáé || m-ba || *-βaɾ |- | '3' || nra || ésá || n-sa || *-sa |- | '4' || nni || énî || n-nɛ || *-ne |- | '5' || nlɔn || érôn || n-dɔːn || *-ɾɔːn |- | '6' || nrakera || èságàsá || asighasa || *3+3 |- | '7' || yʃɛma || ènígìsá || asimma || *torca/*3+4 |- | '8' || nɛkeni || ènígànî || aneghane || *4+4 |- | '9' || yʃɛmʷubu || érôn énî || asima-wobo || |- | '10' || ewubu || ófó || wobo || *wobo

Referencies

Bibliografía

Enllaces esternos Roger Blench, Ekoid basic lexicon at the Global Lexicostatistical Database

Categoría:Llingües de Camerún Categoría:Llingües de Nixeria