Oscar Agustín Alejandro Schulz Solari, más conocíu como Xul Solar , foi un pintor, escultor, escritor, músicu, astrólogu, esoterista, inventor y llingüista arxentín.

Foi amigu d'escritores pertenecientes tantu a la xeneración martínfierrista como del Grupu Sur (Jorge Luis Borges, Adolfo Bioy Casares, Macedoniu Fernandez, Oliverio Girondo, Leopoldo Marechal, ente otros).

Nel ámbitu pictóricu compartió les sos obres con pintores arxentinos como Antonio Berni, Emilio Pettoruti y Raúl Soldi.

Conocedor d'aproximadamente 20 idiomes, como'l francés, l'italianu, l'inglés, el xaponés, el sánscritu, l'araméu, el guaraní, l'alemán, el rusu, ente otros, llogró crear dos llingües construyíes: la panlengua y el neocriollo. Tamién destacó'l so llabor d'inventor creando'l panajedrez y un tecláu de pianu conformáu por trés files de tecles con colores y relieves con una escala musical de seis notes.

Borges definir como:

Biografía Foi un personaxe excéntrico, tratáu en astroloxía, ciencies ocultes, idiomes y mitoloxíes. El so amigu Jorge Luis Borges contribuyó a que lo conociera, aponderando la so figura singular, primero que la so obra. Leopoldo Marechal creó pa él al personaxe Schultze na so gran novela Adán Buenosayres. Los sos amigos Martin Fierristas faen saber que Xul yera inventor d'una panlengua, que de dalguna manera reflexaba toles llingües de la Tierra, y del neocriollo. Tamién inventara un panajedrez, nel que los caxellos convencionales yeren más y rellacionábense coles constelaciones y los signos zodiacales. Según Borges, Xul creara delles cosmogoníes nuna sola tarde.

La pintura de Xul Solar ye fantástica, primero que surrealista, como dacuando definir. El poeta Fernando Demaría, nun ensayu intitulado “Xul Solar y Paul Klee” publicáu en 1971 na revista arxentina de cultura Lyra, escribió: «Nun ye fácil pal espíritu humanu alzase de l'astroloxía a l'astronomía, pero fadríamos un error si escaeciéramos qu'un auténticu astrólogu como Xul Solar ta cerca de la fonte de les estrelles. El primitivismu de Xul Solar ye anterior a l'apaición de los dioses...» Xul Solar yera un fondu conocedor de l'astroloxía y a partir de 1939 empezó a diseñar cartes astrolóxiques.

Llinguaxes inventaos Xul Solar inventó dos llingües: la panlengua y el neocriollo. Según les sos declaraciones, la panlengua ye un idioma universal monosilábicu, «de raigaños básicos, unívoques ya invariables, combinables a voluntá, de fonética fácil, musical». Ye una llingua ensin esceiciones. El diccionariu d'esta llingua ye'l tableru de pan-axedrez-de-xul-solar/ panajedrez. Sobre esti llinguaxe, l'artista arxentín declaró: «Soi'l creador d'un idioma universal, la panlengua, sobre bases numbériques y astrolóxiques, que va contribuyir a que los pueblos conózanse meyor».Abós, Álvaro (2004). Xul Solar: pintor del misteriu. páx. 211

Neocriollo Versión en neocriollo: «núo hi hial´ diáfano pro empiéöme, el signu, grande ante mi, ta claro en xeól umbru; escali trépölo, entón enriba fórmese -y otru signu igual ke tamién trepö, i hidem idem, i asina muitas vezes estil ke cánsömene, yá mui alti».

Versión n'asturianu: «desnudu y tan diáfano como'l xelu empiezo a moveme alantre, el signu, grande delantre de mi, ta claro na solombra infernal; engatar esguilando, entós enriba fórmase-y otru signu igual que tamién engato, y faigo lo mesmo otra vegada, y asina munches vegaes hasta que canso, yá bien alto».

(Testos estrayíos de Xul Solar. "Visión sobre'l Trilíneo", Destiempu. Buenos Aires, a.1, n. 2, payares de 1936. p. 4)

Obra Delles obres selectes son: Nial de Fénices, oleu sobre tabla, ca. 1914, coleición privada Paisaxe con Monumentu, oleu sobre tabla, ca. 1914, coleición privada, Buenos Aires Dos Anjos, 1915, acuarela sobre papel, Muséu Xul Solar, Buenos Aires Entierru, 1915, acuarela sobre papel, Muséu Xul Solar, Buenos Aires Ufrienda Cuori, 1915, acuarela sobre papel montada en tarxeta, Muséu Xul Solar, Buenos Aires Reptil Que Xube, 1920, acuarela sobre papel, Muséu Xul Solar, Buenos Aires Cases n'alto, 1922, acuarela sobre papel, Muséu Xul Solar, Buenos Aires Grafía Antiga, 1939, témpera en papel, Muséu Xul Solar, Buenos Aires Fiordu, 1943, témpera en papel, Muséu Xul Solar, Buenos Aires Casi Plantes, 1946, témpera en papel, Muséu Xul Solar, Buenos Aires Murios Biombos, 1948, acuarela sobre papel, Muséu Xul Solar, Buenos Aires Pan Árbol, 1954, acuarela sobre papel, Muséu Xul Solar, Buenos Aires Cruz, 1954, madera y acuarela, Muséu Xul Solar, Buenos Aires Grafía, 1961, témpera en papel, Muséu Xul Solar, Buenos Aires El mio Pray Per To Min Guardianjo, 1962, témpera en papel, Muséu Xul Solar, Buenos Aires

Selección d'esposiciones 1920 – Xul Solar y l'escultor llamáu Arturo Martini, Galería Arte, Milán, 27 de payares al 16 d'avientu 1924 – Exposition d'Art Américain-Latin, Musée Gallièra, París, 15 de marzu al 15 d'abril 1924 – Primer Salón Llibre, Witcomb, Buenos Aires 1925 – Salón de los Independientes, Buenos Aires 1926 – Esposición de Pintores Modernos, Amigos del Arte, Buenos Aires 1929 – Xul Solar, Amigos del Arte, Buenos Aires, mayu 1930 – Salón de Pintores y Escultores Modernos, Amigos del Arte, Buenos Aires, October 1940 – Xul Solar, Amigos del Arte, Buenos Aires 1949 – Xul Solar, Galería Samos, Buenos Aires 1951 – Xul Solar, Galería Guión, Buenos Aires 1952 – Pintura y Escultura Arxentina d'Esti Sieglu, Muséu Nacional de Belles Artes, Buenos Aires 1953 – Xul Solar, Galería van Riel, Sala V, Buenos Aires 1963 – Homenaxe a Xul Solar, Muséu Nacional de Belles Artes, Buenos Aires 1965 – Xul Solar: Esposición Retrospectiva, Galería Proar, Buenos Aires 1966 – IIIª Bienal Americana d'Arte: Homenaxe a Xul Solar, Muséu Provincial de Belles Artes, Córdoba 1978 – Xul Solar, Galería Rubbers, Buenos Aires 1993 – Xul Solar: A Collector's Vision, Rachel Adler Gallery, N. York 1994 – Xul Solar: the Architectures, Courtauld Institute Galleries, Londres 2005 – Xul Solar: Visiones y Revelaciones, Coleición Costantini, Buenos Aires, 17 de xunu al 15 d'agostu 2013 – , Americas Society, New York, 18 d'abril al 20 de xunetu; y Phoenix Art Museum, Phoenix, AZ, 21 de setiembre al 31 d'avientu.

Referencies

Bibliografía Artundo, Patricia (organizadora). Xul Solar. Entrevistes, artículos y testos inéditos. Bs.As.: Correxidor. 2006. Bastos Kern, María Lucía. "The Art Field in Buenos Aires: Alderiques and Artistic Practices." Xul Solar: Visiones Y Revelaciones. Buenos Aires: Malba - Coleición Costantini, 2005. 222-228 (Spanish). Gradowczyk, Mario H. Alejandro Xul Solar. Buenos Aires: Edición ALBA, 1994 Marzio, Peter C. "The Dialectic of Xul Solar." Xul Solar: Visiones Y Revelaciones. Buenos Aires: Malba - Coleición Costantini, 2005. 187 Nelson, Daniel Y. "Xul Solar's San Signos: the Book of Changes." Xul Solar: Visiones Y Revelaciones. Buenos Aires: Malba - Coleición Costantini, 2005. 209-215 Santiago Perednik, Jorge. "XUL: Variations on the Name of a Magacín." The XUL Reader: an Anthology of Argentine Poetry. Ed. Ernesto Livon Grossman. N. York: Segue Foundation, 1996. xvii-xxiii Schwartz, Jorge. "Let the Stars Compose Syllables: Xul and Neo-Creole." Xul Solar: Visiones Y Revelaciones. Buenos Aires: Malba - Coleición Costantini, 2005. 200-208 Solar, Xul. "Emilio Pettoruti." Readings in Latin American Modern Art. Ed. Patrick Frank. New Haven: Yale UP, 2004. 19-21 Tedin, Teresa. "Biographical and Artistic Chronology." Xul Solar: Visiones Y Revelaciones. Buenos Aires: Malba - Coleición Costantini, 2005. 244-251 "History." Muséu Xul Solar. Fundación Pan Klub - Muséu Xul Solar. 21 de mayu de 2008 <http://www.xulsolar.org.ar/> Solar, Xul (2012). "Los San Signos. Xul Solar y el I Ching". Editorial El filo de Ariadna. Buenos Aires, Arxentina.

Enllaces esternos

Categoría:Pintores d'Arxentina Categoría:Ocultistes Categoría:Pintores del Surrealismu Categoría:Astrólogos d'Arxentina Categoría:Llingües artificiales