Güeñu ye un llugar de la parroquia asturiana de Ferreros, nel conceyu de La Ribera. Nel añu 2012 recibió'l Premiu al Pueblu Exemplar d'Asturies otorgáu pola Fundación Príncipe d'Asturies.
Toponimia El topónimu oficial del llugar ye billingüe Güeñu/Bueño, n'asturianu y castellán, respectivamente. Tanto Xosé Lluis García Arias na so obra Toponimina asturiana como'l nomenclátor de l'Academia de la Llingua Asturiana, recueyen tamién como topónimu n'asturianu Bueñu. Según García Arias, la etimoloxía del topónimu podría ser llatina, como axetivación d'un antropónimu (BONIUS), anque nun refuga un orixe prerromanu a partir de les voces ONNO (corriente d'agua) o ONNA (ríu) pola so proximidá al ríu Nalón y la variante Güeñu.
Xeografía Atópase asitiáu na vega del ríu Nalón, na so ribera derecha, a una altitú de 120 m y a 3 km de Soto Ribera, capital del conceyu.
Demografía Tien una población de Nomenclátor del INE: Población del padrón continuo por unidad poblacional. (Institutu Nacional d'Estadística)..
Evolución demográfica La evolución demográfica del padrón dende l'añu 2000 hasta l'añu 2014 ye la siguiente:
Pueblu exemplar d'Asturies Nel añu 2012, el pueblu foi gallardoniáu col Premiu al Pueblu Exemplar d'Asturies otorgáu pola Fundación Príncipe d'Asturies. Según l'acta del xuráu, el premiu foi concedíu por haber «sabíu sobreponer la so condición rural y la so cultura tradicional a la presión d'una redolada industrial y urbano gracies al esfuerciu compartíu, l'esfotu y la iniciativa de tolos sos vecinos.»Galardonados: Güeñu / Bueño (La Ribera / Ribera de Arriba) (2012)
Patrimoniu cultural Según les normes subsidiarias d'urbanismu pal conceyu aprobaes en 1997, forma parte del catálogu d'edificios y construcciones de protección integral, en Güeñu, la capiya de san Xuan de Mata. Y dientro del catálogu de protección de xacimientos arqueolóxicos una serie de cueves y covachas del Paleolíticu: la cueva de Bueño y les cueves d'El Mantellar, qu'inclúin la cueva de Bueño III o El Mantellar; la covacha del Ñeru o cueva El Gatu; y la covacha del Raitán. Darréu fueron incluyíes nel inventariu arqueolóxicu del conceyu.
Capiya de San Xuan de Mata
miniaturadeimagen|Capiya de San Xuan de Mata, en Güeño. Es de pequeño tamaño, planta rectangular y estilo popular. Según la inscripción presente en su fachada principal, fue construida en el año 1725:
Horros Nel pueblu y na so redoma hai 47 horros y paneres, que se parten en 36 horreos y 10 paneres nel pueblu y unu más nel área recreativa d'El Llosalín. Esti númberu fai que sía una de les mayores concentración d'estes construcciones agraries del centru d'Asturies. Na redoma d'El Llosalín atópase'l Centru d'Interpretación del Horru, una instalación museística.
Otres construcciones Tamién destaca la Escuela de Neños Graciano Sela, incluyida nel Inventariu del Patrimoniu Cultural d'Asturies.Resolución de 16 de febrero de 2015, de la Consejería de Educación, Cultura y Deporte, por la que se incluye en el Inventario del Patrimonio Cultural de Asturias una selección de 120 escuelas de interés patrimonial existentes en Asturias. Ye un conxuntu formáu por un aula y una vivienda pal maestru dientro del mesmu edificiu, de planta rectangular. Construyida en 1918, ye na actualidá la Casa de Cultura de Güeñu.
Referencies
Enllaces esternos
Categoría:Premiu al Pueblu Exemplar d'Asturies Categoría:Wikipedia:Páxines con traducciones ensin revisar Categoría:Llocalidaes de La Ribera