Láchar ye una llocalidá y conceyu español asitiáu na parte occidental de la comarca de la Vega de Granada, na provincia de Granada, comunidá autónoma d'Andalucía. Llenda colos conceyos de Fuente Vaqueros, Cijuela y Pino Puente. Otres llocalidaes cercanes son Romilla, Chauchina y Valderrubio. Pol so términu municipal escurre'l ríu Genil, próximu a la desaguada del Cubillas.
El conceyu lachareño ye una de los trenta y cuatro entidaes que componen el Área Metropolitana de Granada, y entiende los nucleos de población de Láchar —capital municipal—, y Peñuelas.
Toponimia L'orixe del nome de Láchar procede del vocablu árabe "al-Áchar" o "al-Hayar", y significa «alquería de piedra». Tien por tantu una procedencia bien paecida al topónimo de Guadalaxara, que vien de "Wad al-Hayara" («ríu de piedres»).
Enantes foi denomada Lacen polos romanos, ente otros pueblos. Según diverses fontes, ye probable que l'asentamientu feniciu de Licon asitiar na zona de l'actual Láchar.
Cabo señalar qu'en delles publicaciones posteriores a la Reconquista méntase-y como Alacha, La Lacha, ya inclusive nel Catastru d'Ensenada apaez como Lachar y Les Piedres, hasta derivar finalmente en Láchar. L'únicu xentiliciu que s'emplega ye'l de lachareño/a.
Licon > Lacen > al-Áchar > La Lacha > Láchar
Símbolos thumb|Escudo en piedra de los Cañaveral asitiáu nel castiellu de Láchar. El conceyu de Láchar cunta con un escudu y una bandera propios dende'l 2002, añu nel que fueron aprobaos en plenu pol conceyu y dende el que se vien dando usu.
Sicasí, estos símbolos anguaño nun tán oficializaos conforme a la normativa autonómica qu'entró a valir un añu más tarde, por aciu la Llei 6/2003, de 9 d'ochobre, de Símbolos, tratamientos y rexistru de les Entidaes Llocales d'Andalucía. Ésta regula l'adopción, cambéu, rehabilitación, usu y proteición de los escudos heráldicos y banderes de toles entidaes llocales de la comunidá, y establez la obligatoriedá d'inscribilos nel rexistru que tien la Conseyería de la Presidencia de la Xunta d'Andalucía a efeutos de da-yos presunción de llegalidá y validez.
Al nun ser nunca inscritos l'escudu nin la bandera de Láchar nesi sitiu, denomináu Rexistru Andaluz d'Entidaes Llocales (RAEELL), escarecen d'oficialidá, anque esta circunstancia alegal nun evita'l so usu xeneralizáu per parte del consistoriu, asociaciones, clubes deportivos del conceyu y otres alministraciones públiques.
Escudu thumb|left|Escudu de los Cañaveral dibuxáu en diversos azulexos del castiellu. El blasón que vien usando'l conceyu tien la siguiente descripción:
El castiellu representa al de Láchar, sobre les ondes que faen referencia al ríu Genil y con un creciente que simboliza la creación de l'actual llocalidá nel periodu árabe. Ente que el campu colos trés cañes representa a la familia Cañaveral, bien importante na so historia y que'l so símbolu ta omnipresente por tol castiellu.
Bandera thumb|Bandera de Láchar asitiada na puerta del conceyu.
El enseña que vien usando'l conceyu tien la siguiente descripción:
Utilícense los colores de los campos del escudu, pero asitiándolos nel sentíu inversu pa dar un mayor contraste. Ta inspirada na bandera de Granada, sustituyendo'l colloráu pol mariellu nel casu de Láchar. Tamién los dos colores faen alusión a la condición agrícola del conceyu, col verde del regadíu y el mariellu del secanu.
Historia Los primeros asentamientos humanos de los que se tienen constancia na Vega de Granada daten del Neolíticu; esta población escoyó les tierres más fértiles pa establecese. Socesivamente la Vega tuvo habitada por túrdulos, fenicios, cartaxineses y romanos. Láchar, pola so situación elevada y próxima al ríu Genil, allugó a dalgunos d'estos pueblos.
Cercanos a Lacen —nome que dieron los romanos a Láchar— esisten xacimientos como les antigües villae rusticae de Adamucejo (actual Daimuz Baxu) o de Daragoleja, que alministrativamente pertenecíen a la villa romana de Ilurco.
Na parte occidental del conceyu tamién s'atopa'l xacimientu de Los Hornillos, qu'alluga una serie d'estructures —silos o pozos— d'almacenamientu. Estos restos se adscriben al últimu periodu de l'Antigüedá o primeros años de la Edá Media, momentu nel cual son frecuentes los llamaos “campos de silos”, y la población treslladar a asentamientos d'altor, qu'apurren mayor proteición, abandonando los poblaos en llanu.
Nel añu 709 apaez nes cróniques la construcción d'un palacete visigodu per parte del conde Don Julián, gobernador de Ceuta y Tánxer. Según la lleenda, el conde llevó a la so fía al palaciu real de Toledo como dama de compañía de la Reina Egilona, y ellí supuestamente foi ultraxada pol Rei Don Rodrigo; entós Don Julián mandó construyir un palacete en Láchar pa despintar a la so fía de les garres del rei. Pero, deseosu de vengación, Don Julián dexó pasar a los árabes a la península Ibérica, quien ganaron a Don Rodrigo na Batalla de Guadalete, dando entamu asina la invasión musulmana de forma imparable. thumb|left|El ríu Genil al so pasu por Láchar.
Sicasí, les primeres fontes escrites que faen referencia a una torre o edificación fortificada en Láchar, y que se caltengan anguaño, daten de finales del Reinu nazarí de Granada reináu nazarí. Ye precisamente nesta etapa árabe cuando apaez l'alquería de al-Áchar, que les sos tierres llegaron a pertenecer a la Reina Aixa, madre de Boabdil.
En 1431, mientres Reconquistar cristiana y poco primero de la Batalla de La Higueruela, el condestable Álvaro de Luna afaró esti sitiu xunto con otres alquerías de la Vega col enfotu d'evitar l'abasteciendo d'alimentos a la ciudá de Granada, según recuéyese na Crónica del Halconero.
Tres la Guerra, los Reis Católicos asignaron les tierres a Don Fernando Sancho de Cañaveral, daquella comendador de campu del rei Fernando d'Aragón y fundador del Mayoralgu de Benalúa.
Nel 1781 los Benalúa adoptaron el títulu de condes, concedíu pol Rei Carlos III a Don José Miguel de Cañaveral y Mesía polos sos servicios emprestaos, y Láchar convertir en señoríu.
A mediaos del sieglu XIX nel Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar de Pascual Madoz describir d'esta manera la población:
En 1870 el Conde de Benalúa y les Villes pasa a ser el Duque de San Pedro de Galatino, que'l so títulu rehabilitó formalmente en 1905; ésti, nun viaxe a América, afayó'l cultivu de la remolacha y a la so vuelta decidió enllantalo na Vega granadina, faciendo en Láchar una fábrica azucrera y la canal de riego qu'entá se caltién: la Canal del Duque. Amás d'una central llétrica —convirtiéndose asina nún de los primeros pueblos con lletricidá de la zona—, Don Julio Quesada-Cañaveral tamién plantegó un primer proyeutu pa la construcción del güei Banzáu de los Bermejales, con mires d'ameyorar les posibilidaes de riego de les sos tierres, pero nun llegó a realizase. Igualmente, fixo edificar una fábrica de farina que molía 24.000 kg diarios, un fornu de pan, y punxo en marcha'l ferrocarril secundariu que xunió mientres mediu sieglu a Láchar cola Estación de Íllora, necesariu pa dar salida a la producción d'estes fábriques. thumb|Imaxe tomada a los vecinos de la cai Ancha de Láchar a principios del sieglu XX.
Nos años nos que vivió'l Duque en Láchar pasaron pol so castiellu numberoses personalidaes de la dómina convidaes por Don Julio, ente les que destaca'l Rei Alfonsu XIII —quien s'agospió en dichu palaciu nuna decena d'ocasiones; el Duque de San Pedro fuera amigu íntimu del so padre, Alfonsu XII—, el Duque de Connagaugth —fíu de la Reina Victoria— acompañáu del escritor británicu Sir Arthur Conan Doyle —célebre creador del detective ficticiu más famosu del mundu: Sherlock Holmes—, los duques d'Alba y Medinaceli, el Marqués de Viana, o l'afamáu pintor valencianu Joaquín Sorolla, qu'afiguraría la so visita de 1917 nun cuadru llamáu Capiya de la finca de Láchar y qu'anguaño s'atopa nel Muséu Sorolla de Madrid. Esto debe a qu'en Láchar y Trasmulas esistía entós daquella unu de los cotos de caza de perdices, llebres y coríos más importantes del sur d'España.
Precisamente'l Rei Alfonsu XIII atopar de cacería en Láchar cuando se produció'l asesinatu del Rei de Portugal Carlos I, que dio pasu a la instauración de la República nel so país. El Duque de San Pedro fixo instalar nel castiellu llinies telefóniques y telegráfiques pa faer posible que'l monarca tuviera comunicáu en tou momentu col Conseyu de Ministros, presidíu por Antonio Maura. El Rei, al recibir la noticia y por motivos de seguridá, abandonó darréu Láchar pa dirixise a Sevilla y siguir dende ellí los acontecimientos. thumb|left|Vista del castiellu de Láchar.
Otru fechu de singular importancia que socedió tando'l monarca en Láchar guarda rellación col intentu de participación d'España na Primer Guerra Mundial, cuando ésta taba a puntu de terminar. Mientres la cacería, un unviáu del Káiser Guillermu II foi recibíu nel castiellu de Láchar pol mesmu Rei, lo que fizo que se punxera n'evidencia la neutralidá del Gobiernu d'España nesi conflictu. La consecuencia d'esa entrevista dio llugar a un escándalu políticu nes Cortes, nes que'l Rei foi acusáu d'intentar romper la neutralidá española na guerra. El Primer Ministru, Romanones, encamentó al monarca por que nun allegara más a les caceríes en Láchar. De xuru tendría los datos de que l'alcuentru col unviáu del Káiser pudo ser promovíu y facilitáu pol mesmu Duque de San Pedro. Lo cierto ye que, esti incidente xuníu a que se pensaba que'l tren del Rei podría ser oxetu de dalgún atentáu cuando se dirixera a Láchar, fixo qu'Alfonsu XIII dexara d'allegar a les caceríes. Hai que resaltar la enemistá personal del Duque de San Pedro col Conde de Romanones, que pudo tamién favorecer el fin de les visites del Rei a Láchar.
Mientres la II República, nel añu 1934, el Duque apurrió voluntariamente les sos tierres al pueblu, siendo asina Láchar un pioneru na reforma agraria. Dos años dempués tuvo llugar l'episodiu más cruentu que se vivió na llocalidá mientres l'intre de la Guerra Civil Española: en redol al 21 d'agostu de 1936, catorce homes y doce muyeres de Láchar fueron deteníos, treslladaos a Las Gabias, y darréu fusilaos xunto al campusantu gabirro, onde anguaño siguen soterraos los sos restos en dalguna fuesa común. thumb|Vista de la Sierra de Parapanda dende l'antigua vaquería de Puleva de la llocalidá de Láchar.
Tres la guerra, yá en 1940, l'Institutu de Colonización Agraria mercó la finca que quedaba en posesión de los Benalúa. Xunto col palacete edificóse una capiya na que fueron soterraos los miembros d'esa familia, hasta que se fixo necesariu ampliar la construcción y los restos fueron treslladaos a la Catedral de Granada. Anguaño'l títulu de 'Duque San Pedro y Señor de Láchar' ostentar otra persona que nun vive na llocalidá.
Na década de los 60 foi creada nel so términu municipal la llocalidá de Peñuelas pol Institutu Nacional de Colonización, convirtiéndose dende entós na única pedanía lachareña. El día 25 de xunu de 1964 La so Alteza Real Don Xuan Carlos, daquella Príncipe d'España, visitó'l pueblu. Les cróniques dicen que llegó a Láchar al mandu d'un numberosu séquitu formáu por diversos direutores xenerales y el inxenieru xefe de la Confederación Hidrográfica del Guadalquivir, ente otros.
Nun ye hasta los primeros años del sieglu XXI cuando Láchar esperimenta un gran crecedera demográfica y conviértese nuna ciudad dormitorio de Granada, teniendo en cuenta la cercanía a la capital, les escelentes víes de comunicación, y un preciu del suelu inferior al d'otres llocalidaes cercanes.
Xeografía
Situación thumb|Situación de Láchar (en moráu) al respective de la Vega de Granada; La ciudá de Granada en moráu claru. El conceyu llinda al nordeste con Fuente Vaqueros; al este y sur con Cijuela; y al oeste y norte con Pino Puente.