Пётр Васілевіч Кірэеўскі (, с. Долбіна Ліхвінскага павета Калужскай губерні — 25 кастрычніка (6 лістапада) 1856, Кірэеўская Слабодка паблізу Арла) — расійскі гісторык-фалькларыст, збіральнік беларускага фальклору, археограф, славянафіл. Малодшы брат І. В. Кірэеўскага.
Біяграфія У дзяцінстве адчуў уплыў В. А. Жукоўскага, сваяка і сябра сям'і. Пасля пераезду ў Маскву (1822) займаўся дома з прафесарамі Маскоўскага ўніверсітэта. У сяр. 1820-х разам з братам уваходзіў у гурток любамудраў, публікаваў свае пераклады ў «Маскоўскім весніку» (у т.л. Байрана, Кальдэрона і інш.). У 1829 г. Кірэеўскі з'яжджае ў Германію, слухае ў Мюнхенскім універсітэце лекцыі Л. Окена, І. Герэса, Ф. Шэлінга. Асабліва значным быў уплыў Шэлінга, з якім ён быў асабіста знаёмы. Вынікам філасофскіх пошукаў Кірэеўскага ў пач. 1830-х сталі «Філасофскія нататкі» (апубл. часткова) і незавершаны артыкул пра «палітычную філасофію» Сен-Сімона.
У 1831—1835 г. служыў у Маскоўскім архіве Міністэрства замежных спраў. Тымчасова пачынае займацца запісамі народных рускіх песень, зацікавіўшы гэтым многіх дзеячаў культуры (у т.л. М. Гогаля, А. Кальцова, У. Даля, М. Пагодзіна і інш.). У 1840-1850-я Кірэеўскі апублікаваў больш за 70 песень. Кірэеўскага лічаць адным з заснавальнікаў рускай фалькларыстыкі. Успрыняўшы першы «Філасафічны ліст» Чаадаева як праяву скрайняга індывідуалізму, які абражае «магілы бацькоў», Кірэеўскі імкнуўся супрацьпаставіць «чаадаеўшчыне» аднаўленне гістарычнай памяці. Асноўныя прынцыпы ўласнага разумення ранняга этапу рускай гісторыі ён сфармуляваў у артыкуле «Пра старажытную рускую гісторыю. Ліст да М. П. Пагодзіна» (1845). Кірэеўскі надаваў адмысловае значэнне маральным элементам патрыярхальнага быту старажытных славян, настойваючы, што яго арганічныя сувязі мацаваліся не толькі «адзінствам кіравання, а больш узаемнай спагадай, якая выходзіць з адзінства быту, што нараджае адзінства патрэбнасцяў». Як і іншыя славянафілы, ён бачыў асаблівасць жыцця славянскіх народаў у адсутнасці прыватнай уласнасці на зямлю і супольным землеўладанні.
Літаратура
Белорусская ССР: краткая энцикл. — Мн., 1982. — Т. 5. Саймонов А. Д. П. В. Киреевский и его собрание народных песен. — Л., 1971.
Катэгорыя:Фалькларысты Расійскай імперыі Катэгорыя:Фалькларысты Беларусі Катэгорыя:Гісторыкі Расійскай імперыі Катэгорыя:Славянафілы Катэгорыя:Пахаваныя ў Опцінай пустыні