Хрыста Гро́зеў (, Плоўдзіў, Балгарыя —) — балгарскі , медыяэксперт і медыяінвестар.
Кіраўнік выдання , якое займаецца журналісцкімі расследаваннямі аб зонах ваенных дзеянняў, выкарыстоўваючы метад аналізу дадзеных з адкрытых крыніц. Адзін з асноўных аўтараў расследавання аб удзеле супрацоўнікаў ФСБ Расіі ў . Лаўрэат і прэміі «Эмі» за свае журналісцкія расследаванні.
Біяграфія Хрыста Грозеў нарадзіўся 20 мая 1969 года ў Плоўдзіве, Балгарыя. Атрымаў ступень бакалаўра ў Амерыканскім ўніверсітэце ў Балгарыі і у у Аўстрыі.
Адразу пасля гімназіі працаваў некалькі месяцаў, каля года, у Люксембургу, на музычнай радыёстанцыіХРИСТО ГРОЗЕВ: «ВЛАДИМИР ПОЗНЕР БЫЛ КОГДА-ТО МОИМ КОММЕРЧЕСКИМ ПАРТНЁРОМ», Евгения Альбац, «The New Times», 18.06.2021.. У 1989 годзе Грозеў убачыў, што пасольства Балгарыі ў Люксембургу было пакінута супрацоўнікамі былога камуністычнага ўраду Балгарыі, зламаў акно і пачаў чытаць пакінутыя там дакументы, пасля чаго яго арыштавала паліцыя ЛюксембургаХристо Грозев | 10 вопросов: отряд убийц, взрывы домов, блокировка интернета — YouTube.
З 1988 года-рэпарцёр на радыё ў Плоўдзіве. У 1990 годзе стаў адным з заснавальнікаў першай прыватнай радыёстанцыі ў Балгарыі.
Працаваў на радыёстанцыі Свабодная Еўропа на балгарскай мове, калі быў студэнтам«Живите теперь с этим!» // Христо Грозев // 14.06.2021.
У 1995 годзе быў запрошаны амерыканскай кампаніяй для працы, у тым ліку, з яе расійскімі актывамі. Запускаў «Радыё Ніка» ў Сочы, «Канал мелодыя» і «» ў Санкт-Пецярбург і яшчэ дзясяткі радыёстанцый у краінах Балтыі, Фінляндыі, Балгарыі, Венгрыі. У Санкт-Пецярбургу Хрыста Грозеў быў генеральным дырэктарам Агенцтва радыёстанцыі «Кацюша», прычым яе фінансавы дырэктар радыёстанцыі перарэгістравала ў мэрыі асабіста ва Уладзіміра Пуціна.
У 2000 годзе Грозеў стаў прэзідэнтам Metromedia International, пад яго кіраўніцтвам працавалі 26 радыёстанцый у 9 краінах свету. Калі ў 2003 годзе Metromedia International вырашыла выйсці з радыёбізнесу, Хрыста Грозеў набыў у яе акцыі расійскіх радыёстанцый, якія ўваходзілі ў яе, і пазней, у 2006 годзе, прадаў іх французскай кампаніі . Акрамя таго, адначасова кіраваў у якасці дырэктара ірландскай кампаніяй , якая набыла ў фірмы Metromedia International іншыя яе радыёвяшчальныя актывы.
У 2006 годзе Грозева вымусілі прадаць усе яго медыяпраекты ў Расіі, а ў 2016 годзе яго дазвол на знаходжанне быў ануляваны ФСБХристо с нами! О расследователе года по версии «Новой», раскрывшем отравление Навального — Христо Грозеве из Bellingcat, Новая газета, 21.12.2020..
Пасля 2006 года Грозеў выступаў у якасці інвестара ў розныя медыяактывы, пераважна ў Нідэрландах і Балгарыі. Так, у 2006 годзе кампанія , якая належала яму, атрымала ліцэнзію на вяшчанне ў Нідэрландах і стварэнне радыёстанцыі з нацыянальным музычным фарматам. У цяперашні час радыёстанцыя Radio 100 % NL, якая належыць RadioCorp, з’яўляецца адной з самых папулярных станцый у Нідэрландах з аўдыторыяй прыкладна 2 мільёна слухачоў. У 2009 годзе быў запушчаны сястрынскі аднайменны глянцавы часопісПреподаватель Христо Грозев, «Теории и практики». На 2018 год працягваў мець актывы ў нідэрландскіх медыя, за кошт якіх ён жыў.
Іншыя медыяактывы Грозева — гэта навінавы тэлевізійны канал і некалькі газет у Балгарыі.
У 2016 годзе ўдзельнічаў у фестывалі «Вместе Медиа», які з’яўляецца прафесійным мерапрыемствам у сферы журналістыкі і не нясе ў сабе якой-небудзь палітычнай позвы.
Грозеў-бізнес — партнёр медыямэнэджэра , цяперашняга кіраўніка дома Габсбургаў. З Карлам Габсбургам Грозеў знаёмы са студэнцкіх часоўВся правда о продаже «Радио ЕС», или Как трудно быть Габсбургом , 18.08.2016..
У 2015 годзе быў аспірантам эканомікі і права ў Браціславе.
Прыблізна з 2014 годзе заняўся журналісцкімі расследаваннямі. У 2018 годзе Грозеў распавядаў пра працу разам з Bellingcat: «Я працаваў з чатыры гады. Мая матывацыя простая: я раблю нешта, што ўмею, знаходжу рэчы, якія іншыя выпускаюць з увагі, выкарыстоўваю свае веды пра Расію, аб бліжэйшых краінах, у тым ліку пра Украіну, працую з людзьмі ў гэтых краінах і перажываю, што іх ўрада (і ў Расіі, і ва Украіне) падманваюць грамадзян. Я займаюся гэтым бязвыплатна, марную на расследаванні свае сродкі. Гэта маё хобі». У студзені 2022 года Грозеў узначаліў Bellingcat.
У 2019 годзе Грозеў (разам з і Даніэлам Рамейнам) быў узнагароджаны for Investigative Journalism & London Press Club Prize for Digital Journalism у катэгорыі «журналісцкае расследаванне» за «выкрыццё падазраваных у »Christo Grozev — European Press PrizeShortlist European Press Prize 2019 | European Press Prize, 26.03.2019 — расследаванне 2018 года з чатырох частак «Салбярэцкяе» пра атрутнікаў Сяргея і Юліі Скрыпалёў. У сваім расследаванні Bellingcat і далі доказы прыналежнасці і да ГРУ.
Грозеў таксама з’яўляецца старшым даследчыкам у «Risk Management Lab» у прыватным Новым балгарскім універсітэце.
Для некаторых расследаванняў быў выкарыстаны псеўданім Морыц РакушыцкіМогла ли ФСБ России помочь получить британские визы сотрудникам ГРУ?, BBC, 16 ноября 2018. (Moritz RakuszizkyRevealed: Novichok suspect’s real name, interview with Moritz Rakuszizky, BBC Newsnight, 27.09.2018.).
У снежні 2020 года Грозеў патлумачыў, што яны (Bellingcat) ніколі не ставілі сабе мэту займацца менавіта Расіяй, а займаюцца расследаваннем , у прыватнасці, займаліся вельмі правымі на УкраінеКрупная европейская военная фирма тренировала украинских ультраправых и расистов — Беллингкэт, рабілі справаздачы супраць НАТА, якая незаконна прадавала зброю Саудаўскай Аравіі дзеля грамадзянскай вайны ў ЕменеКакие американские штаты продают оружие для войны в Йемене? — Беллингкэт, рабілі аналіз турэцкіх і грэчаскіх злачынстваў падчас мігранцкага крызісуFrontex at Fault: European Border Force Complicit in ‘Illegal’ Pushbacks — bellingcat.
Група «Bellingcat» ўзялася таксама за расследаванне «справы вагнераўцаў». Грозеў, як адзін з актыўных удзельнікаў групы, заявіў, што «Bellingcat» па выніках расследавання збіраўся апублікаваць дакументальны фільмРадіо Свобода: Bellingcat розслідує зрив операції з затримання «вагнерівців» та «готова зайнятися» розслідуванням справ МайдануBBC Україна: Bellingcat «розслідує справу вагнерівців» та готова взятись за злочини Майдану. У сувязі са здымкамі гэтага дакументальнага фільма Грозеў прыбыў 10 сакавіка 2021 года ў Кіеў, дзе правёў шэраг сустрэчЗнімальна група Bellingcat прибула у Київ знімати фільм про втечу «вагнерівців». Увогуле ён запісаў 7 інтэрв’ю: з галоўным рэдактарам сайта , двума афіцэрамі Галоўнага ўпраўлення ваеннай разведкі, з дэпутатам ад фракцыі , намеснікам камітэта Вярхоўнай рады па абароне, які распавеў, аб чым гаварылі на пасяджэнні перад зрывам аперацыі. Інтэрв’ю Грозеву далі таксама пяты прэзідэнт Украіны Пётр Парашэнка, былы выконваючы абавязкі Прэзідэнта Украіны Аляксандр Турчынаў і агент Яўген ШаўчэнкаФильм-расследование Bellingcat по «вагнеровцам» появится 5 апреля, — Гордон. Па дадзеных Дзмітрыя Гардона, сам фільм мог быць абнародаваны 5 красавіка 2021 года, аднак самі аўтары фільма заявілі, што яшчэ не маюць канчатковых вынікаў, таму аб канкрэтнай даце казаць ранаАвторы фильма о «вагнеровцах» просят не манипулировать, на Банковой обдумывают реакцию, 11 марта 2021.. У пачатку мая 2021 года Грозеў сказаў у інтэрв’ю на , што фільм выйдзе ўжо пасля лета 2021 года, спачатку выйдзе расследаванне ў тэкставым варыянце да прызначанай на чэрвень сустрэчы паміж Пуціным і Зяленскім. Вытворчасць фільма зацягнулася з-за пандэміі і выкліканых ёю абмежаванняў на перамяшчэнне, а таксама з-за складаных і працяглых працэдур пацверджання дакладнасці дадзеныхСтало известно, когда выйдет документальный фильм Bellingcat о срыве спецоперации против «вагнеровцев». Расследаванне «Вагнергейта» з падзагалоўкам «дзёрзкая ўкраінская аперацыя па злове расійскіх наймітаў» было апублікавана 17 лістапада 2021 года ў Bellingcat і InsiderАнатомия «Вагнергейта»: дерзкая украинская операция по поимке российских наемников, Bellingcat.Приземление валькирий. История спецоперации Украины по перехвату самолёта с боевиками ЧВК Вагнера. Часть I — вербовка, The Insider..3 верасня 2021 года на канферэнцыі імя Ленарта Меры ў Таліне Грозеў папярэдзіў аб запаволенні замежнага сегмента інтэрнэту ў Расіі да 24 праз два гады. Па інфармацыі яго крыніц у у Расіі плануюць у бліжэйшыя два гады ўвесці сістэму акрэдытацыі ўсіх . Для правайдэраў, якія не прайшлі акрэдытацыю, будзе ўстаноўлена абмежаванне хуткасці і праз два гады хуткасць доступу складзе 24 кілабіты ў секунду. Карыстацца цяперашнімі сацыяльнымі сеткамі стане немагчыма, таму Грозев назваў гэта фактычным адключэннем інтэрнэтуХристо Грозев анонсировал замедление зарубежного сегмента интернета в России до 24 Кбит/с через 2 года / ХабрРасследователь Грозев рассказал, как Россию оставят без интернета , Вот так, 11.09.2021..
Мы атрымалі інфармацыю, што зараз падрыхтаваны канкрэтны план знікнення Інтэрнэту ў Расіі шляхам сістэмы акрэдытацыі ўсіх хостынг-правайдэраў. Тыя, каго акрэдытуюць, будуць абавязаны даваць поўную інфармацыю, у тым ліку SSL-сесіі, , IP-адрасы ФСБ па кожным свайму юзары. Не будзе ніякай увогуле ананімнасці. А тыя, якія не будуць акрэдытаваны, у тым ліку YouTube, у тым ліку [сайты і сервісы], Twitter і гэтак далей, у іх паступова, на працягу двух гадоў будзе абмяжоўвацца хуткасць. І крайняя хуткасць праз два гады будзе 24 Кбіт/с.
Расследаванне атручвання Аляксея Навальнага У жніўні 2020 года Грозеў заявіў у інтэрв’ю Deutsche Welle, што падобна на замахи на Емяльяна Гебрэва і , у якіх западозраны расійскія спецслужбы.
У 2020 годзе Грозеў стаў асноўным аўтарам расследавання аб удзеле меркаваных супрацоўнікаў ФСБ Расіі ў . Ён заявіў: «няма ніякага нявіннага тлумачэння таму, што людзі, якія лётаюць пад фальшывымі пашпартамі і маюць кваліфікацыю медыкаў і спецыялістаў па хімзброі, напярэдадні атручвання Навальнага стэлефаноўваліся па абароненай сувязі са спецыялістамі па „навічку“, а адразу пасля няўдалай спробы — са спецыялістамі па мас-спектраметрыі».
У тым жа годзе Грозеў сустракаўся з Навальным у Германіі. Грозеў заявіў, што ён быў патрэбны, каб «запоўніць інфармацыйныя» дзіркі « і растлумачыць, з якой нагоды вакол яго маглі знаходзіцца супрацоўнікі спецслужбаў у той ці іншы дзень». Адказваючы на пытанне аб інфарматарах, Грозеў сказаў: «Мы працуем толькі з крыніцамі, якія разумеюць, якой рызыцы падвяргаюцца». Пры гэтым ён адхіліў сувязь з ЦРУ, адзначыўшы, што заходняя Разведка нават не дабралася да той інфармацыі, якую апублікавалі незалежныя журналісты.
16 снежня 2020 года Грозеў у эфіры тэлеканала «» выказаў упэўненасць, што ў бліжэйшы час будзе апублікаваны працяг расследавання аб замаху на Аляксея Навальнага, так як у гэтай гісторыі яшчэ засталіся пытанні, на якія пакуль няма адказуЖурналист из Bellingcat анонсировал продолжение расследования об отравлении Навального, «Дождь», 16.12.2020..
22 снежня Грозеў заявіў, што даказана дачыненне пяці названых у расследаванні чалавек да атручвання Навальнага:
роля у ачышчэнні слядоў атручвання, удзел Івана Осіпава і Аляксея Аляксандрава у атручванні, роля Станіслава Макшакова як іх прамога начальніка, удзел Алега Таякіна у ролі каардынатара.
Грозеў таксама заўважыў, што сябры групы ФСБ шмат падарожнічалі, і следчыя будуць « цяпер аналізаваць астатнія паездкі гэтай групы і параўноўваць іх з іншымі невядомымі і вядомымі атручваннямі: з , і іншымі. Немагчыма, каб такі штат з такімі спецыялістамі існаваў толькі з-за аднаго Навальнага. І астатнія іх пералёты ва Уладзікаўказ, Грозны паказваюць, што і іншыя мэты былі».
23 студзеня 2021 года, у дзень пратэстаў у падтрымку Аляксея Навальнага, заявіў пра намер рабіць фільм пра пратэсты і папрасіў перасылаць цікавыя відэа з іхhttps://twitter.com/christogrozev/status/1352975586315153410.
Расследаванне атручэнняў іншых палітычных актывістаў