Баранаўскія паркалі () — зборная назва багата-арнаментаваных баваўняных тканін ярка-чырвонага колеру, якія вырабляліся на мануфактурах купцоў Баранавых. Асобна трэба згадаць баранаўскія хусткі, якія таксама рабіліся па тых жа тэхналогіях, што і тканіны.
Гісторыя
Родапачынальнікам дынастыі тэкстыльных фабрыкантаў Баранавых з’яўляўся Фёдар Мікалаевіч Баранаў (1763—1838)Барановские ситцы. Наш российский триумф . Яго сын (1807—1848) працягнуў і развіў справу бацькі.
Вытворчасць у Івана Баранава была ў вёсцы (цяпер горад) Карабанава пад Аляксандравам. Іван Фёдаравіч атрымаў у спадчыну ад бацькі фарбавальную фабрыку, сам пабудаваў некалькі новых і, між іншым, у 1846 годзе — знакамітую Троіца-Аляксандраўскую мануфактуру, якую можна назваць горадаўтваральным прадпрыемствам Карабанава.
Поспеху яго фабрык шмат садзейнічалі яго новаўвядзенні; так, ён першы адважыўся адхіліць ужыванне французскага і галандскага і замяніць яго раслінай віду , якая ў багацці расла ў расійскіх закаўказскіх уладаннях; затым замяніў бычыную кроў, што ўжывалася для афарбоўкі замежнікамі, пшанічным вотруб’ем, і вынайшаў сродак да адхілення небяспечнага самазагарання баваўнянай пражы, афарбаванай у андрыянопальскі чырвоны колер. Пашыраючы ўвесь час свае гандлёвыя аперацыі ва ўнутраных і сумежных з Маскоўскай губернямі і Уладзімірскай губернях, ён першы адкрыў сістэматычныя гандлёвыя зносіны з Хівою, Астрабадам і іншымі азіяцкімі гарадамі і адзін з першых паслаў свае тавары ў Тыфліс для ўстановы там рускага гандлёвага дома.
Пасля смерці Івана Фёдаравіча ад халеры ва ўзросце 41 года, яго мануфактуры перайшлі дзецям — старэйшаму Аляксандру (1833—1878) і малодшаму (1834—1905). З часам Асаф аддзяліўся ад брата і ў 1874 годзе на асабістыя сродкі пабудаваў побач з вёскай Струніна Аляксандраўскага павета Уладзімірскай губерні ўласную тэкстыльную і фарбавальна-набіўную фабрыку, якая стала называцца .
Вытворчасць у канцы 1890-х гадоў дасягнула піка свайго росквіту. У 1897 годзе Сакалоўская мануфактура мела 46 тысяч прадзільных верацёнаў, 9 набіўных і 7 фарбавальных машын, 1205 ткацкіх станкоў. Тут працавала 4000 чалавек. На рубяжы стагоддзяў фабрыкі ў Струніне і Карабанаве выраблялі пятую частку ўсёй расійскай баваўнянай выпрацоўкі. «Баранаўскія паркалі» прадаваліся па ўсёй Расійскай імперыі, а таксама ішлі на экспарт у Персію, Хіву, Бухару, Еўропу і нават у Амерыку.
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі фабрыка была нацыяналізавана і стала называцца «5-ы Кастрычнік». У 1995 годзе яна стала называцца акцыянернае таварыства адкрытага тыпу «Струнінская мануфактура».
Колеры
З каранёў рабілі фарбавальнік ярка-чырвонага колеру (таксама можна атрымаць ружовы, пурпурны, карычневы ці аранжавы колеры).
У зборах
Адна з самых вялікіх калекцый баранаўскіх паркаляў захоўваецца ў зборах музея-запаведніка «» ў горадзе Аляксандраве Уладзімірскай вобласці.
Крыніцы
Спасылкі
Хусткі Фабрыкі Асафа Баранава ў калекцыі Рускага музея Симфония красного цвета
Катэгорыя:Хусткі Катэгорыя:Баваўняныя тканіны Катэгорыя:Кампаніі Расійскай імперыі