Аляксандр Міхайлавіч Лейтэс (3 (15) снежня 1899, Брэст-Літоўск, Гродзенская губерня, Расійская імперыя — , Масква, Расійская СФСР, СССР) — украінскі і расійскі савецкі літаратурны крытык і літаратуразнавец.
Біяграфія Аляксандр Лейтэс нарадзіўся ў 1899 годзе ў Брэст-Літоўску ў інтэлігенцкай сям’і.
У 1922 годзе скончыў Харкаўскі інстытут народнай адукацыі.
У пачатку 1930-х гадоў пераехаў у Маскву.
Творчая дзейнасць Паслядоўна належаў да літаратурных арганізацый «Гарт», ВАПЛІТЭ і ВУСПП.
Апублікаваў працы «Жовтень і західна література» (1924), «Ренесанс української літератури: факти й перспективи» (1925), «Шлях до роману» (1926), «Наш літературний урбанізм» (1927), «Від Барбюса до Ремарка» (1930), «Шевченко и современность» (1934), «Павло Тичина» (1941) і іншыя.
Разам з Міколам Яшэкам падрыхтаваў трохтомны біябібліяграфічны даведнік «Десять років української літератури (1917—1927)». Першыя два тамы выйшлі ў 1928 годзе, другі том быў перавыдадзены ў 1930 годзе. Трэці том так і не ўбачыў свет.
Аляксандр Лейтэс — аўтар шэрагу прац па сучаснай заходнееўрапейскай і ўкраінскай літаратуры. Адной з яго ранніх прац была брашура «Поезія як анахронізм». Пачаткам яго крытычнай дзейнасці стала кніга «Ренесанс української літератури», у якой недаацэньвалася значэнне класавай барацьбы ва ўкраінскай літаратуры. Гэтая недаацэнка шырока выкарыстоўвалася падчас літаратурнай дыскусіі прыхільнікамі ідэй Міколы Хвылёвага. Сам Лейтэс у дыскусіі не ўдзельнічаў, а ў наступных крытычных працах адышоў ад ідэй «хвылёўства» і поглядаў, выкладзеных у «Рэнесансе».
Сярод яго прац вылучаюцца зборнік «Силуети Заходу», прысвечаны заходнееўрапейскай літаратуры, і праца «Десять років української літератури», падрыхтаваная сумесна з Міколам Яшэкам і сустрэтая шэрагам водгукаў ва ўкраінскім і замежным друку. Праца вылучалася схільнасцю ў духу «ваплітызму» як у адборы матэрыялу, так і ў яго ацэнцы.
Лейтэс быў аўтарам артыкулаў і рэцэнзій пра творчасць савецкіх пісьменнікаў: Максіма Горкага, Сяргея Ясеніна, Уладзіміра Маякоўскага, Іллі Эрэнбурга, Васіля Гросмана, Аляксея Суркова, Маргарыты Алігер і іншых.
Пісаў пра замежных пісьменнікаў, у тым ліку пра Джорджа Байрана, П’ера-Жана дэ Беранжэ, О. Генры, Стэфана Цвейга, Ліёна Фейхтвангера, Анры Барбюса і Генрыха Бёля, а таксама пра сусветны ўплыў рускай літаратуры.
Бібліяграфія Назвы пададзены на мовах выданняў.
Поэзия как анахронизм. — «Истоки», 1922. Жовтень і західна література. — Харків: Червоний шлях, 1924. Ренессанс украинской литературы. — ДВУ, 1925. Путі письменницькі // ВАПЛІТЕ. — 1926. Десять років української літератури (1917—1927). Т. 1: Біобібліографічний покажчик / А. Лейтес, М. Яшек; ред. С. Пилипенко; Інститут Тараса Шевченка. — Київ: Держвидав України, 1928. — XVIII, 672 с.: фото. Десять років української літератури (1917—1927). Т. 2: Організаційні та ідеологічні шляхи української радянської літератури / А. Лейтес, М. Яшек; за рэд. С. Пилипенкі; Інстытут Тараса Шаўчэнкі. — [Харків]: Держвидав України, 1928. — 440 с. Силуети Заходу. — Книгоспілка, 1928. Від Барбюса до Ремарка. — Пролітфронт, 1930. Новая русская книга. — Берлин, 1922. — № 5. Загул Д. М. Про нашу критику // Плужанин. — 1927. — № 5. Хвиля А. Ясною дорогою. — ДВУ, 1927. Лейтес А. Как они обыгрывают войну. — М., 1933. Лейтес А. Литература двух миров. — М., 1934. Лейтес А. Советская литература на международной арене. — М., 1947. Лейтес А. Худож. перевод как явление родной литературы // Вопросы худож. перевода. — М., 1955. Лейтес А. Хлебников — каким он был // Новый мир. — 1973. — № 1.
Зноскі
Літаратура
Зленко Г. Цей невідомий Олександр Лейтес // Друг читача. — 1989. — 13 квітня. — С. 5.
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1899 годзе Катэгорыя:Нарадзіліся 15 снежня Катэгорыя:Нарадзіліся ў Брэсце Катэгорыя:Памерлі ў 1976 годзе Катэгорыя:Памерлі 3 мая Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Украіны Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Расіі Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі Украіны Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі Расіі Катэгорыя:Пісьменнікі Украіны Катэгорыя:Члены КПСС Катэгорыя:Выпускнікі Харкаўскага ўніверсітэта