Еўдакія Давы́даўна Бачаро́ва (у дзявоцтве Карабу́т, па першым мужу Бярша́нская; 6 лютага 1913, Кіеўка (Стаўрапольскі край), Расійская імперыя — 16 верасня 1982, Масква, СССР) — савецкая лётчыца, удзельніца Вялікай Айчыннай вайны, камандзір 46-га гвардзейскага начнога бамбардзіровачнага палка.

Біяграфія

Даваенныя гады Нарадзілася ў сяле КіеўкаЦяпер — Дабравольнае (Іпатаўская гарадская акруга) Стаўрапольскі край Расія. Стаўрапольскай губерні. Бацькі загінулі ў Грамадзянскай вайне, выхоўвалася ў сям’і дзядзькі Георгія Серады«Нас называли ночными ведьмами». «Открытая. Для всех и каждого», Номер 7 от 27 февраля 2013 г.. Скончыла сярэднюю школу № 1 горада Благадарнага.

У 1931 годзе паступіла ў Батайскую школу пілотаў. З 1932 па 1939 год рыхтавала лётчыкаў у якасці інструктара.

У верасні 1939 года яе прызначылі камандзірам авіязвяна 218-га авіяатрада спецыяльнага прымянення, размешчанага ў станіцы Пашкоўскай (цяпер мікрараён Краснадара). Абіралася дэпутатам Краснадарскага гарадскога Савета.

Падчас вайны Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў 28 гадоў узначаліла сфармаваны жаночы бамбавальны полк. Жаночыя авіяполкі фармаваліся пад кіраўніцтвам вядомай лётчыцы, Героя Савецкага Саюза Марыны Расковай, якая і ўзначаліла адзін з трох палкоў, створаных у кастрычніку 1941 года. Еўдакія Бяршанская, як дасведчаны лётчык з дзесяцігадовым стажам і добрымі арганізатарскімі здольнасцямі, стала камандзірам 588-га начнога бамбавальнага палка. Пад яе камандаваннем полк змагаўся да заканчэння вайны. Часам яго жартаўліва называлі: «Дунькин полк», з намёкам на цалкам жаночы склад і апраўдваючыся імем камандзіра палка.

У 1943 годзе полк атрымаў званне гвардзейскага і быў перайменаваны ў 46-ы гвардзейскі Таманскі начны бамбардзіровачны полк. Пазней быў узнагароджаны ордэнам Чырвонага Сцяга і ордэнам Суворава.

Атакі жаночага палка пад правадырствам Еўдакіі Давыдаўны былі настолькі ўдалымі, імклівымі і дакладнымі, што немцы празвалі лётчыц «начнымі ведзьмамі» (іншыя назвы на слэнгу салдат Вермахта — «начны фельдфебель» (не даваў спаць па начах «якія турбуюць» рэйдамі), «Жалезны Густаў» (непаражальнасць для зенітак)).

Еўдакія Бяршанская мела велізарны аўтарытэт у палку, хоць сама лётала параўнальна мала (да канца вайны здзейсніла 28 баявых вылетаў). Аднак яна пісьмова кіравала і баявой працай і паўсядзённай дзейнасцю палка, дамагаючыся бездакорнага ўтрымання самалётаў і пастаяннага павышэння майстэрства асабістага складу. Штоноч, калі лётчыцы выляталі на баявыя заданні, яна асабіста кіравала палётамі, і па раніцах рабіла пільны іх разбор. Дысцыпліна ў палку была «жалезнай». Яна была вельмі патрабавальным камандзірам, але больш за ўсё патрабавала з самой сябе. Калі полк не змог вылецець на баявое заданне з-за бездаражы, арганізавала выраб зборнай драўлянай узлётна-пасадачнай паласы. Адзіная жанчына ў РСЧА, узнагароджаная ордэнам СувораваКаменева Г. Н. Так воевали «ночные ведьмы». // Военно-исторический журнал. — 2010. — № 3. — С.15-20..

У 1981 годзе ў СССР кінастудыя ім. Горкага выпусціла фільм «У небе «Начныя ведзьмы», рэжысёрам якога была былая лётчыца палка Яўгенія Жыгуленка.

23 лётчыцы палка былі ўдастоены звання Героя Савецкага Саюза, 2 — Героя Расіі, 1 — Героя Казахстана. Да свайго расфарміравання ў кастрычніку 1945 года полк заставаўся цалкам жаночым, на ўсіх пасадах у частцы служылі толькі жанчыны.

Пасляваенныя гады Пасля вайны разам з мужам пераехала ў Маскву, дзе працавала ў Камітэце савецкіх жанчын, а таксама ў Камітэце ветэранаў вайны. Памерла ад інфаркту 16 верасня 1982 года. Пахавана на Новадзявочых могілках.

Сям'я Выйшла замуж за Пятра Бяршанскага, ад якога нарадзіла сына. Пад прозвішчам Бяршанская Еўдакія Давыдаўна прайшла ўсю вайну, падчас якой пазнаёмілася са сваім другім мужам.

Баявыя пуцявіны 46-га гвардзейскага і 889-га начнога лёгкабамбавальнага авіяпалка пастаянна былі побач, яны ўваходзілі ў адну авіядывізію, лёталі на аднолькавых самалётах, размяшчаліся часта на суседніх аэрадромах. Пасля расфарміравання палка зладзілі вяселле не толькі камандзіры палкоў Еўдакія Бяршанская і Канстанцін Бачароў, але і многія з лётчыкаў абодвух палкоў (але ніводная з палка падчас вайны не сышла з палка па цяжарнасці).

Узнагароды і званні

Два ордэны Чырвонага Сцяга (9.09.1942, 15.06.1945);

Ордэн Суворава III ступені (15.12.1944); Ордэн Аляксандра Неўскага (26.04.1944); Ордэн Айчыннай вайны II ступені (28.05.1943); Ордэн «Знак Пашаны» (10.11.1937); Медаль «У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Ільіча Леніна» Медаль «За абарону Каўказа» Медаль «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941-1945 гг.» Медаль «Дваццаць гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941-1945 гг.» Медаль «Трыццаць гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941-1945 гг.» Медаль «За вызваленне Варшавы» Медаль «50 гадоў Узброеных Сіл СССР» Медаль «60 гадоў Узброеных Сіл СССР» Медаль «У памяць 800-годдзя Масквы» Медаль «Актыўны барэц супраць фашызму» (ГДР) Ганаровы грамадзянін горада Краснадара (1974).

Памяць

У мікрараёне Пашкоўскі горада Краснадара (былая станіца Пашкоўская) ёсць вуліца Еўдакіі Бяршанскай, у школе № 7, якая носіць яе імя і размешчанай на гэтай жа вуліцы, створаны мемарыяльны музей. У 1975 годзе было прысвоена званне ганаровага грамадзяніна Краснадара. 7 мая 1988 года ў аэрапорце Краснадара ёй быў адкрыты помнік. У 2005 годзе авіякампанія «Кубань» назвала адзін са сваіх самалётаў Як-42 «Еўдакія Бяршанская». Вуліца Бяршанскай у станіцы Асінаўская (Сернаводскі раён, Чачня). Вуліца Бяршанскай ёсць у горадзе Керч, паміж аэрапортам і цэнтрам горада. У 2011 годзе сярэдняя школа № 1 горада Благадарны Стаўрапольскага краю, у якой вучылася Дуся Карабут, адзначала сваё 100-годдзе. Успаміналі яе выбітных вучняў. На будынку школы адкрыта мемарыяльная дошка. Е. Д. Бяршанскай. У красавіку 2017 года перад школай устаноўлены бюст. У 2015 годзе Еўдакіі Давыдаўне прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін горада Благадарны». У 2017 годзе партрэт Еўдакіі Бяршанскай нанесены на фасад жылога пяціпавярховага дома ў Краснадары (вул. Лузан, 41). У 2017 годзе помнік Е. Д. Бяршанскай адкрыты ў Стаўрапалі, у будынку былога педагагічнага тэхнікума, дзе яна вучылася (вул. Марозава, 8). У г. Геленджыку адкрылі школу № 6 ім. Бяршанскай з яе партрэтам на фасадзе. У сяле Мысхако Краснадарскага краю вуліца Еўдакіі Бяршанскай.

Крыніцы

Літаратура

Крылатые Героини // Работница — 1944. — №9. — С. 12. Никулина Е., Гашева Р. Наш командир // Правда. 1945. 8 марта. С. 2. КРАТКАЯ БИОГРАФИЯ гвардии подполковника в отставке бывшего командира 46-го гвардейского Краснознаменного ордена Суворова 3-й степени Таманского женского авиационного полка ночных бомбардировщиков Евдокии Давыдовны Бочаровой-Бершанской. Тираж 100 экз. Типография ООО «Искра» г. Ставрополь.

Спасылкі

Бершанская — командир полка Ночные ведьмы. Ч-1. Бершанская Евдокия Давыдовна.

Катэгорыя:Жанчыны-авіятары Катэгорыя:Лётчыкі СССР Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Краснадара Катэгорыя:Пахаваныя на Новадзявочых могілках