Мантойфелі, фон Мантэйфель ням. Manteuffel— старажытны і ўплывовы нямецкі шляхецкі род, які паходзіць з Памеранскага княства, пазней таксама пражываў у Брандэнбургу, Прусіі, Сілезіі, Мекленбургу, Польшчы, Балтыі і ў Расійскай імперыі.
Імя сям'і Прозвішча Мантэйфель — гэта спалучэнне нямецкіх слоў, якія азначаюць чалавека рыцарскага стану (man) і д'ябла (teufel). Першапачаткова гэта было прозвішча, якое абазначала чалавека, схільнага да гвалтоўных і злачынных учынкаў.
Гісторыя Род Мантэйфеляў упершыню згадваецца ў 1256 годзе ў асобе Яна I Мантэйфеля, гаспадара маёнтка Тагліма (Анклама) на службе ў герцага Барніма I. Яго сын Генрык Мандувель, які ўпершыню згадваецца 14 лістапада 1287 года, паклаў пачатак нямецкай лініі роду, якая была адной з найстарэйшых і найбольш выбітных у рэгіёне Вестфалія. 10 сакавіка 1709 года сям'я была ўзведзена ў тытул барона, а ў 1719 годзе — у спадчынны тытул графа. 25 жніўня 1790 года сям'я атрымала тытул імперскага графа ад Карла Тэадора, курфюрста Баварыі, у якасці імперскага вікарыя .
Другі сын Яна І, імя якога невядомае, пачаў другую памеранскую лінію роду, якая падзялілася на больш чым дзесятак ліній і галін. Яшчэ адна лінія перасялілася ажно ў 13 стагоддзі на тэрыторыю сучаснай Эстоніі, якая тады была дацкай правінцыяй. Да 17 стагоддзя яны насілі прозвішча Соі (Soie, Soye, Zoege, Zoge, Szoege або, у паланізаванай форме, Sey). У пачатку 17 ст. адбылося ўсведамленне агульнага паходжання з памеранскімі Мантэфлямі і прыняцце прозвішча ў форме Manteuffel-Szoege. Падчас вайны Рэчы Паспалітай са швецыяй прадстаўнік роду, Андрэй Мантэуфель-Шоэгэ, паступіў на службу Рэчы Паспалітай, у выніку чаго страціў свае маёнткі ў Эстоніі і пасяліўся ў Курляндыі і Інфлянтах. Яго нашчадкі належалі да польска-літоўска-лівонскай шляхты і да 19 стагоддзя цалкам паланізаваліся.
Вядомыя члены сям'і
Эдвін Фрайхер фон Мантойфель (1809–1885), прускі генерал-фельдмаршал у франка-прускай вайне . Фрыц Мантэйфель (1875–1941), нямецкі гімнаст Ганс Мантойфель (1879-1963), архітэктар Ганс-Вільгельм Дзёрынг-Мантойфель (1898–1963), генерал Люфтвафэ нацысцкай Германіі падчас Другой сусветнай вайны. Хасо фон Мантойфель (1897–1978), нямецкі генерал і палітык Генрых фон Мантэйфель (1696–1798), прускі генерал-лейтэнант у войнах Фрыдрыха Вялікага. Карл Отта фон Мантойфель (1806-1879), нямецкі палітык, міністр сельскай гаспадаркі Прусіі Ота Карл Готлоб фон Мантэйфель (1844-1913), нямецкі палітык, дэпутат Германскага рэйхстага. Граф Эрнст Андрэас Эрнэставіч фон Мантэйфель (1873-1953), расійскі дваранін, які меў раман з Аўрорай Дзямідавай і стаў прычынай яе разводу з князем Арсенам Югаслаўскім . Граф Арвід Віктар Клеменс Эрнэставіч фон Мантэйфель (1879-1930), рускі дваранін, які забіў Мікалая Юсупава ў спрэчцы з-за жонкі ў 1908 годзе. Ота Тэадор фон Мантэйфель (1805–1882), прэм'ер-міністр Прусіі Сабіна Дзёрынг-Мантойфель (нар. 1957), нямецкая этнолаг Ванда Завідская-Мантойфель (1906–1994), польская графіка
Члены сям'і Зоэге (Zoege) фон Мантойфель або Мантойфель-Шоге (Manteuffel-Szoege)
Эдвард Мантэйфель-Шоге (1908-1940), польскі мастак Фелікс фон Мантойфель або Фрыдрых Карл Барон фон Мантойфель-Зёге (нар. 1945), нямецкі акцёр. Георг фон Мантэйфель-Шоге (1889–1962), палітык Густаў Мантэйфель (1831 – 1916), гісторык Курт Зоге фон Мантэйфель (1881–1941), балтыйскі нямецкі гісторык мастацтва Леон Мантэйфель-Шоге (1904–1973), польскі хірург Тадэвуш Мантэйфель або Тадэвуш Мантэйфель-Зёге (1902–1970), польскі гісторык. Вернер Зоге фон Мантэйфель (1857–1926), хірург
Бібліяграфія
Спасылкі
Катэгорыя:Нямецкія прозвішчы