Сары́-Шага́н — ваенны палігон у Казахстане. Арандаваны Міністэрствам абароны Расійскай Федэрацыі.
Размешчаны на паўночны захад і захад ад возера Балхаш у стэпе Бетпак-Дала на тэрыторыях Карагандзінскай і Жамбылскай абласцей. Адміністрацыйны цэнтр — ЗАТУ Прыазёрск.
Гісторыя Першы і адзіны ў Еўразіі палігон для распрацоўкі і выпрабаванняў супрацьракетнай зброі. У СССР афіцыйная назва палігона — Дзяржаўны навукова-даследчы і выпрабавальны палігон № 10 Міністэрства абароны. Палігон займаў плошчу у 81 200 км².
Будаўніцтва палігона і горада было пачата ў 1956 годзеБрошенный меч империи (фотоотчёт о путешествии по полигону Сары-Шаган, 2008 год) ў сувязі з распрацоўкай сістэмы СРА пад назвай «Сістэма А». Асноўнымі крытэрамі выбару мясцовасці для палігона былі, як і пры стварэнні ракетных палігонаў Капусцін Яр і Байканур, наяўнасць маланаселенай раўніннай бязлеснай мясцовасці, вялікая колькасць бясхмарных дзён, адсутнасць каштоўных сельгасугоддзяў.
20 красавіка 1981 года палігон узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі.
На палігоне былі выпрабаваныя ўсе савецкія і расійскія комплексы СРА і СПА далёкага дзеяння, многія перспектыўныя РЛС, эксперыментальныя комплексы на аснове баявых лазераў вялікай магутнасці. Усяго на палігоне было адпрацавана: 6 супрацьракетных комплексаў; комплекс паветранага перахопу арбітальных цэляў; 12 зенітна-ракетных комплексаў; 7 тыпаў супрацьракет; 12 тыпаў зенітных кіраваных ракет; 14 тыпаў вымяральнай тэхнікі; 18 радыёлакацыйных комплексаў і некалькі сістэм на новых фізічных прынцыпах. Забяспечаны выпрабаванні 15 ракетных комплексаў стратэгічнага прызначэння і іх мадыфікацый.
Пасля распаду СССР палігон перастаў выкарыстоўвацца ў ранейшых аб’ёмах. У 1990-х гадах большая частка аб’ектаў палігона была выведзена з эксплуатацыі і закінутая, у наступныя гады — разрабавана марадзёрамі, абсталяванне дэмантавана.
У 1996 годзе быў падпісаны дагавор паміж урадам Расійскай Федэрацыі і Казахстанам аб арэндзе выпрабавальнага палігона Сары-Шаган, па якім Расія стала арандаваць частку плошчы палігона. У 1998 годзе палігон быў выведзены са складу войскаў СПА і перападпарадкаваны 4-му Дзяржаўнаму цэнтральнаму міжвідаваму палігону (знаходзіцца ў падпарадкаванні РВСП)54-я ОВЭ .
Тэрыторыя палігона перастала ахоўвацца, адсутнічалі абазначэнні межаў і паказальнікаў небяспекі, тым самым зрабіўшы палігон фактычна даступным для ўсіх жадаючых. На атрыманне афіцыйнага дазволу на наведванне палігона патрабавалася мноства часу.
Пасля скарачэння аб’ёмаў расійскіх праграм СРА і СКА ў 1990-х гадах выпрабаванні ракет на палігоне вырабляліся ўсяго адзін-два разы на год. Так, у снежні 2010 года былі праведзены навучальныя стральбы ракетай «Топаль». Рэгулярную вучэбную дзейнасць на палігоне вядуць ваенныя часці Міністэрства абароны КазахстанаФотоархив.
У 2016 годзе было ратыфікавана расійска-казахстанскае пагадненне, якое ўстанавіла новыя межы арандаванага палігона, выключыўшы з яго некаторыя ўчасткі.
На пачатак 2017 года пачата мадэрнізацыя эксперыментальнай выпрабавальнай базы палігона.
Крыніцы
Спасылкі Воспоминания о Сары-Шаганском полигоне Договор между правительством Российской Федерации и правительством Республики Казахстан об аренде испытательного полигона Сары-Шаган 18 октября 1996 Дремота напалма. Стратегический объект Сары-Шаган (Казахстан) стал бесхозным… Земля после звездных войн. газета «Караван» 100807 Безнаказанная контрабанда. газета «Караван» 240807 «ABM AND SPACE DEFENSE» A. Karpenko Nevsky Bastion, No. 4,1999, pp. 2-47 Калашников Максим, «Сломанный меч Империи» Sourcebook on the Okno and Krona Space Surveillance Systems Version of 2007-09-04 (Russia Plans To Improve Outer Space Monitoring Capabilities by Staff Writers Nurek, Tajikistan (RIA Novosti)) Nov 09, 2006 «Sary Shagan General Overview». Federation of American Scientists Encyclopedia Astronautica — «Sary Shagan» Заминированная степь (незаконное уничтожение ракет). газета «Караван» 120609 Коды номерных знаков ТС ВС России Кулаков А. Ф. Сборник «Балхашский полигон» К 50 летию орденов Ленина и Красной Звезды ГНИИП-10 ГЛАСНОСТЬ" Гарнаев А. Ю.: («Нажатие моего пальца на боевую кнопку…»
Катэгорыя:Ваенныя палігоныКатэгорыя:Карагандзінская вобласцьКатэгорыя:Расійская ваенная прысутнасць за мяжой