x86 () — архітэктура працэсара c аднайменным наборам каманд, упершыню рэалізаваная ў працэсарах кампаніі Intel.
Назва ўтворана ад дзвюх лічбаў, якімі сканчаліся назвы працэсараў Intel ранніх мадэляў — 8086, 80186, 80286 (i286), 80386 (i386), 80486 (i486). У сувязі з канфліктам, каб мець магчымасць зарэгістраваць іх як гандлёвую марку, пазнейшыя мадэлі атрымалі ўласныя імёны (напрыклад, Pentium, Xeon, Core, Itanium). За час свайго існавання набор каманд увесь час пашыраўся, захоўваючы сумяшчальнасць з папярэднімі пакаленнямі.
Апроч Intel, архітэктура таксама была рэалізавана ў працэсарах іншых вытворцаў: AMD, VIA, Transmeta, IDT і інш. У наш час для гэтай архітэктуры існуе яшчэ адна назва — IA-32 (Intel Architecture — 32).
Вытворцы Працэсары архітэктуры x86 выпускаліся і выпускаюцца некалькімі кампаніямі, у тым ліку:
AMD BLX IC Design Cyrix Chips & Technologies DM&P Electronics Harris Semiconductor Hitachi IBM Innovasic SemiconductorInnovasic Semiconductor Announces the Availability of Pin-Compatible 80C186XL and 80C188XL Embedded Processors IDT
Intel Kruger Electronics National Semiconductor NEC NexGen OKI RDC Rise Technologies SGS-Thomson Siemens
SiS Texas Instruments Transmeta UMC VIA Technologies VM TechnologyVM technology VM386SX±T40 Xcore Corporation Ltd.The Search Engine that Does at InfoWeb.net НВА Інтэграл МЦСТ
Гл. таксама x86-64 Апаратная платформа камп'ютара
Спасылкі Дакументацыя ад вытворцаў Intel Architecture Software Developer’s Manual, Volume 1: Basic Architecture Intel Architecture Software Developer’s Manual, Volume 2: Instruction Set Reference Manual Intel Architecture Software Developer’s Manual, Volume 3: System Programming AMD64 Architecture Programmer’s Manual Volume 3: General-Purpose and System Instructions Rev 3.14 AMD64 Architecture Programmer’s Manual Volume 4: 128-Bit Media Instructions Rev 3.10 (SSE) AMD64 Architecture Programmer’s Manual Volume 5: 64-Bit Media and x87 Floating-Point Instructions Rev 3.09 (FPU, MMX) Developer guides and manuals (от AMD)
Артыкулы FAQ па працэсарах сямейства x86 Класіфікацыя x86-працэсараў: вопыт стварэння з нуля
Катэгорыя:Архітэктура камп’ютараў
Катэгорыя:З’явіліся ў 1978 годзе