Вуліца Леніна — адна з галоўных магістраляў горада Віцебска. Вуліца размешчана ў Кастрычніцкім і Чыгуначным раёнах. Праходзіць ад Смаленскай плошчы да плошчы Перамогі. Працягласць вуліцы — метраў, шырыня — 30—35 м.
Гісторыя
Вуліца Леніна фарміравалася ў два этапы. Частка вуліцы ад плошчы Леніна да плошчы Свабоды пачала фарміравацца ў XIV стагоддзі. Адрэзак ад плошчы Свабоды да плошчы Перамогі, меней старажытны, пачаў забудоўвацца ў XIX стагоддзі. У XIX стагоддзі на вуліцы размяшчаліся: гарадская ўправа (у будынку ратушы), паліцэйскае і жандарскае ўпраўленні, бернардзінскі касцёл Св. Антонія Падуанскага, гасцініца Брозі, гарадская дума, капліца, губернская тыпалітографаў, рэдакцыя «Віцебскіх губернскіх ведамасцей», казённая палата, дзіцячы прытулак, жаночая турма, гарадское вучылішча, казармы ленкоранской палка і Пакроўскі сабор.
У пачатку XX стагоддзя частка вуліцы ад цяперашняга праезду Гогаля да плошчы Свабоды называлася Гогалеўскай вуліцай (перш за называлася Вялікі Магілёўскай). Ад плошчы Свабоды да сучаснай плошчы Леніна — Смаленскай вуліцай. 17 чэрвеня 1923 названая ў гонар У. І. Леніна.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны вуліца часткова разбурана. Многія захаваліся гістарычныя будынкі былі разбураны разам з касцёлам Св. Антонія пры пашырэнні вуліцы ў канцы 1950-х — пачатку 1970-х. Забудавалі вуліцу 4-5-павярховымі жылымі будынкамі (архітэктары В. Данілаў, А. Данілава, Віновер, Маршалава, Г. Сінельнікава і інш).
Забудова
Няцотны бок
3б — На скрыжаванні вуліц Леніна і Шубіна — комплекс былога трынітарскага кляштара: касцёл (1814—1821), кляштарны корпус (1806) — (вуліца Гогаля, 14) — былы будынак Дзіправадгаса (архітэктары А. Бельскі, В. Данілаў). Цяпер у ім размяшчаюцца Віцебская рэгіянальная інспекцыя ветэрынарнага нагляду, Камітэт па сельскай гаспадарцы і харчаванні Віцебскага аблвыканкама. 33 — 35 — 35а —
Цотны бок 8а — Віцебская абласная бібліятэка імя Леніна 10 — гарадскі асабняк (пачатак XX стагоддзя) —
12, 14, 16 — будынкі былых казарм Ленкаранскага палка (канец XIX стагоддзя) — 18 — будынак канца XIX — пачатку XX стагоддзя — 20 — будынак канца XIX — пачатку XX стагоддзя —
22/16 — будынак канца XIX — пачатку XX стагоддзя —
24/15 — Будынак былога гарадскога вучылішча (канец XIX стагоддзя) —
32 — Будынак былога акруговага суда (канец XIX стагоддзя; архітэктар ). — . Да 1991 года ў будынку размяшчаўся Віцебскі абласны камітэт КПБ, цяпер Віцебскі мастацкі музей. У прыбудове (арх. А. Бельскі), зробленай з боку набярэжнай Віцьбы, размяшчаецца Віцебскі гарвыканкам.
36 — Гарадская ратуша (1775) — 40 — 42 —
68 — 70 —
72 —
74 — 76 — 80/1 — 82 — 84/2 — Помнік У. І. Леніну на пл. Леніна, каля абласной філармоніі (1956) —
Будынкі, якія не захаваліся
Дом купца Ноткіна
Транспарт Аўтобусы 1, 2, 3, 4, 6, 8, 10, 11, 12, 14, 15, 18, 19, 22, 26, 26А, 28, 30, 33, 35, 36, 43
Тралейбусы 1, 4, 6, 2, 8
Трамвай Трамвайны рух па вуліцы спынены ў 1982 годзе.
Літаратура
Витебск: Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1988. — 408 с. — 60 000 экз. — ISBN 5-85700-004-1
Спасылкі
Леніна
Віцебск