G-code (ад — геаметрычны код) — мова праграмавання для прылад з лікавым праграмным кіраваннем. Была створана кампаніяй Electronic Industries Alliance у пачатку 1960-х. Фінальная дапрацоўка была ўхвалена ў лютым 1980 года як стандарт RS274D. Камітэт ISO зацвердзіў G-код, як стандарт ISO 6983-1:1982, Дзяржкамітэт па стандартам СССР — як ДАСТ 20999-83. У савецкай тэхнічнай літаратуры G-код пазначаецца, як код 'ИСО 7-бит' (ISO 7-bit).
Вытворцы сістэм кіравання станкамі, выкарыстоўваюць G-код у якасці базавага падмноства моў праграмавання, пашыраючы яго па сваім меркаванні.CNC G Codes Definitions Examples Programs Programming Learning Training
З развіццём 3D-друку G-код знайшоў прымяненне ў праграмах для 3D-прынтараў.
Структура праграмы
Праграма, напісаная з дапамогай G-кода, мае жорсткую структуру. Усе каманды кіравання аб’ядноўваюцца ў кадры — групы, якія складаюцца з адной ці болей каманд. Кадр завяршаецца сімвалам перавода радка (CR/LF) і мае нумар, за выключэннем першага кадра праграмы і каментарыяў. Першы (а ў некаторых выпадках таксама і апошні) кадр утрымлівае толькі адзін сімвал «%». Завяршаецца праграма камандай M02 ці M30. Каментарыі да праграмы змяшчаюцца ў круглых дужках, як пасля праграмных кодаў, так і ў асабістых кадрах.
Парадак каманд у кадры строга не агаворваецца, але традыцыйна лічыцца, што першымі ўказваюцца падрыхтоўчыя каманды, (напрыклад, выбар плоскасці апрацоўкі), потым каманды перасоўвання, потым выбару рэжымаў апрацоўкі і тэхналагічныя каманды.
Падпраграмы могуць быць апісаны пасля каманды M02, але перад M30. Пачынаецца падпраграма з кадра выгляду Lxx, дзе xx — нумар падпраграмы, якая завяршаецца камандай M17.
Зводная табліца кодаў
Асноўныя (завуцца ў стандарце падрыхтоўчымі) каманды мовы пачынаюцца з літары G:
Перасоўванне інструментаў апрацоўкі з зададзенай хуткасцю (лінейнае і кругавое) Выкананне тыповых паслядоўнасцяў (такіх, як апрацоўка адтулін і разьба) Кіраванне параметрамі інструмента, сістэмамі каардынат, і плоскасцямі апрацоўкі
+ Падрыхтоўчыя (асноўныя) камандыКодыАпісаннеG00-G03 Пазіцыянаванне інструментаG17-G19 Пераключэнне плоскасці апрацоўкі (XY, ZX, YZ)G20-G21 Не стандартызаванаG40-G44 Кампенсацыя памеру разнастайных частак інструмента (даўжыня, дыяметр)G53-G59 Пераключэнне сістэм каардынатG80-G85 Цыклы свідравання, расточвання, наразання разьбыG90-G91 Пераключэнне сістэм каардынат (абсалютная, адносная)
Табліца асноўных каманд
КамандыАпісаннеПрыкладG00 Паскоранае перасоўванне інструмента (халасты ход) G0 X0 Y0 Z100G01 Лінейная інтэрпаляцыя G01 X0 Y0 Z100 F200G02 Кругавая інтэрпаляцыя па гадзіннікавай стрэлцы G02 X15 Y15 R5 F200G03 Кругавая інтэрпаляцыя супраць гадзіннікавай стрэлкі G03 X15 Y15 R5 F200G04 Затрымка выканання праграмы, спосаб задання велічыні затрымкі залежыць ад рэалізацыі сістэмы кіравання G04G15 Адмена палярнай сістэмы каардынат G15 X15 Y22.5; G15;G16 Палярная сістэма каардынат (X радыус Y вугал) G16 X15 Y22.5G17 Выбар плоскасці апрацоўкі X-YG18 Выбар плоскасці апрацоўкі Z-XG19 Выбар плоскасці апрацоўкі Y-ZG40 Адмена кампенсацыі радыуса інструмента G1 G40 X0 Y0 F200G41 Кампенсаваць радыус інструмента злева ад траекторыі G41 X15 Y15 D1 F100G42 Кампенсаваць радыус інструмента справа ад траекторыі G42 X15 Y15 D1 F100G43 Кампенсаваць даўжыню інструмента дадатна G43 X15 Y15 Z100 H1 S1000 M3G44 Кампенсаваць даўжыню інструмента адмоўна G44 X15 Y15 Z4 H1 S1000 M3G49 Адмена кампенсацыі даўжыні інструмента G49 Z100G53 Адключыць зрушэнне пачатка сістэмы каардынат станка G53 G0 X0 Y0 Z0G54-G59 Пераключыцца на зададзеную аператарам сістэму каардынат G54 G0 X0 Y0 Z100G70 Праграмаваць у цалях G70G71 Праграмаваць у мм G71G80 Адмена цыклаў свідравання, расточвання, нарэзкі разьбы метчыкам і г. д. G80G81 Цыкл свідравання G81 X0 Y0 Z-10 R3 F100G82 Цыкл свідравання з затрымкай G82 X0 Y0 Z-10 R3 P100 F100G83 Цыкл перарывістага свідравання (з поўным вывадам свердла) G83 X0 Y0 Z-10 R3 Q8 F100G84 Цыкл наразання разьбы G95 G84 M29 X0 Y0 Z-10 R3 F1.411G90 Заданне абсалютных каардынат апорных кропак траекторыі G90 G1 X0.5 Y0.5 F10G91 Заданне каардынат інкрэментава апошняй уведзенай апорнай кропкі G91 G1 X4 Y5 F100G94 F (падача) — у фармаце мм/хв. G94 G80 Z100G95 F (падача) — в фармаце мм/аб. G95 G84 X0 Y0 Z-10 R3 F1.411
максімум 4 каманды ў кадры
Табліца тэхналагічных кодаў
Тэхналагічныя каманды мовы пачынаюцца з літары М. Уключаюць такія дзеянні, як: Змяніць інструмент Уключыць/выключыць шпіндаль Уключыць/выключыць ахалоджванне Работа з падпраграмамі
+ Дапаможныя (тэхналагічныя) камандыКодАпісаннеПрыкладM00 Прыпыніць работу станка да націскання кнопкі «старт» на пульце кіравання, так званы «безумоўны тэхналагічны супын» G0 X0 Y0 Z100 M0M01 Прыпыніць работу станка да націскання кнопкі «старт», калі ўключаны рэжым пацвярджэння супыну G0 X0 Y0 Z100 M1M02 Канец праграмы, без скіду мадальных функцый M02M03 Пачаць кручэнне шпіндаля па гадзіннікавай стрэлцы M3 S2000M04 Пачаць кручэнне шпіндаля супраць гадзіннікавай стрэлкі M4 S2000M05 Спыніць кручэнне шпіндаля M5M06 Змяніць інструмент T15 M6M07 Уключыць дадатковае ахалоджванне M3 S2000 M7M08 Уключыць асноўнае ахалоджванне. Часам ужыванне больш аднаго M-кода ў адным радку (як у прыкладзе) недапушчальна, для гэтага выкарыстоўваюцца M13 і M14 M3 S2000 M8M09 Выключыць ахалоджванне G0 X0 Y0 Z100 M5 M9M13 Уключыць ахалоджванне і кручэнне шпіндаля па гадзіннікавай стрэлцы S2000 M13M14 Уключыць ахалоджванне і кручэнне шпіндаля супраць гадзіннікавай стрэлкі S2000 M14M17 Канец падпраграмы M17M25 Замена інструмента ўручную M25M97 Запуск падпраграмы, якая знаходзіцца ў той жа праграме (дзе P — нумар кадра, у выпадку прыклада пераход ажыццяўляецца да радка N25), дзейнічае не ўсюды, меркавана — толькі на станках HAAS M97 P25M98 Запуск падпраграмы, якая знаходзіцца асобна ад асноўнай праграмы (дзе P — нумар падпраграмы, у выпадку прыклада пераход адбудзецца да праграмы O1015) M98 P1015M99 Канец падпраграмы M99M30 Канец праграмы, са скідам мадальных функцый M30
не больш аднаго кода ў кадры
Параметры каманд
Параметры каманд задаюцца літарамі лацінскага алфавіта
КодАпісаннеПрыкладX Каардыната кропкі траекторыі па восі XG0 X100 Y0 Z0Y Каардыната кропкі траекторыі па восі YG0 X0 Y100 Z0Z Каардыната кропкі траекторыі па восі ZG0 X0 Y0 Z100P Параметр каманды G04 P101F Хуткасць працоўнай падачыG1 G91 X10 F100S Хуткасць кручэння шпіндаляS3000 M3R Параметр стандартнага цыкла альбо радыус дугі (пашырэнне стандарту)G81 R1 0 R2 −10 F50 или G1 G91 X12.5 R12.5H Параметр карэкцыі абранага інструмента G1 G41 D1 X10. F150.P Колькасць выклікаў падпраграмыL82 P10I,J,K Параметры дугі пры кругавой інтэрпаляцыі G03 X10 Y10 I0 J0 F10L Выклік падпраграмы з дадзенай меткай L12
Гл. таксама
Мовы праграмавання Металарэзны станок Лікавае праграмнае кіраванне Параметрычнае праграмаванне
Прыклад
Апрацоўка літары W (упісанай у прамавугольнік 34х27 мм, гл. мал.) на ўмоўным вертыкальна-фрэзерным станку з ЛПК, фрэзай дыяметрам 4 мм, у загатоўцы з арганічнага шкла:
+КадрЗместКаментарый % Пачатак праграмыN1 G90 G40 G17 Сістэма каардынат абсалютная, кампенсацыя на радыус інструмента адключана, плоскасць інтэрпаляцыі XoYN2 S500 M3 Задаць хуткасць кручэння шпіндаля і уключыць шпіндальN3 G0 X2.54 Y26.15 Пераход у кропку пачатка апрацоўкі на холастым ходзеN4 Z1.0 Падысці з загатоўкі па Z, недаходзячы 1 мм, на халастым ходзеN4 G1 Z-1.0 F100 Уразанне ў загатоўку на падачы 100 мм/хвN5 X5.19 Y 2.0 Першы штрых літары WN6 X7.76 Працяг рухуN7 X16.93 Y26.15 Другі штрых літары WN8 X18.06 Працяг рухуN9 X25.4 Y2.0 Трэці штрых літары WN10 X25.96 Працяг рухуN11 X32.17 Y 26.15 Чацвёрты штрых літары WN12 G0 Z12 Адвесці інструмент ад загатоўкі на халастым ходзеN13 M5 Адключыць шпіндальN14 M30 Канец праграмы
Спасылкі CAM пашырэнне Inkscape для экспарту ў G-code Сімуляцыя работы праграм на G-кодзе ў рэальным часе Real-Time 3D Graphics Simulation for G-code Overview of canonical machining functions SIMUL CNC Дапаможнік праграміста ЧПУ Mazatrol з пералікам G-кадоў Падборка спасылак на сайты рэдактараў візуялізатараў G-кода Асветніцкі сайт па ЛПК (CNC) праграмаванню
Катэгорыя:Аўтаматызацыя вытворчасці Катэгорыя:Прадметна-арыентаваныя мовы праграмавання Катэгорыя:Прамысловая аўтаматыка Катэгорыя:Станкі