Планкаўскія адзінкі — сістэма «натуральных адзінак вымярэння», упершыню прапанаваная ў 1899 Максам Планкам на аснове скорасці святла гравітацыйнай пастаяннай і двух уведзеных ім новых пастаянных тэорыі цеплавога выпраменьвання і (яны адрозніваюцца ад сучасных пастаянных і на безразмерныя множнікі). Першапачаткова планкаўскія адзінкі былі ўведзены ў дакладзе, зробленым 18 мая 1899 года на пасяджэнні Акадэміі навук у Берліне і прысвечаным агляду тэорыі з’яў цеплавога выпраменьвання, якія разглядаюцца з пункту гледжання электрамагнітнай тэорыі святла, і значэнню другога пачатку тэрмадынамікі ў ёй.
"Усе сістэмы адзінак, якія да гэтага часу выкарыстоўваюцца, у тым ліку так званая абсалютная СГС-сістэма, абавязаны сваім паходжаннем пакуль што выпадковаму збегу абставін, паколькі выбар адзінак, якія ляжаць у аснове кожнай сістэмы, зроблены не зыходзячы з агульнага пункту гледжання, абавязкова прымальнага для ўсіх месцаў і часоў, але выключна зыходзячы з патрэб нашай зямной культуры … У сувязі з гэтым уяўляла б цікавасць заўважыць, што, выкарыстоўваючы абедзве пастаянныя а і b …, мы атрымліваем магчымасць усталяваць адзінкі даўжыні, масы, часу і тэмпературы, якія не залежалі б ад выбару якіх-небудзь цел або рэчываў і абавязкова захоўвалі б сваё значэнне для ўсіх часоў і для ўсіх культур, у тым ліку і пазаземных і нечалавечых, і якія таму можна было б увесці ў якасці «натуральных адзінак вымярэнняў».
У 1900 годзе Макс Планк прапанаваў новы закон выпраменьвання (закон Планка), у якім фігуравалі дзве новыя пастаянныя і У 1906 годзе Планкам была прапанаваная сістэма на аснове пастаянных і Цяпер пад планкаўскай сістэмай разумеецца сістэма адзінак, у якой у якасці адзінак абраныя наступныя канстанты:
— пастаянная Дзірака (пастаянная Планка, дзеленая на 2) — скорасць святла (электрадынамічная пастаянная) — гравітацыйная пастаянная — пастаянная Больцмана — каэфіцыент прапарцыянальнасці ў законе Кулона, дзе — электрычная пастаянная.
З іх выводзяцца ўсе астатнія планкаўскія адзінкі, напрыклад:
Планкаўская маса кілаграм Планкаўская даўжыня метраў Планкаўскі час секунд Планкаўская тэмпература Кельвін Значэнні для чатырох канстант, прыведзеных вышэй, рэкамендаваныя CODATAhttp://physics.nist.gov/cuu/Constants/Table/allascii.txt Fundamental Physical Constants — Complete Listing. Планкаўскі зарад Кулон
Адпаведна, пастаянная тонкай структуры — гэта квадрат зарада электрона, выражанага ў планкаўскіх зарадах.
Планкаўская вуглавая частата 1,85487 c−1, дзе: — элементарны электрычны зарад, — пастаянная тонкай структуры, — пастаянная Планка
Гл. таксама Планкаўская эпоха СІ СГС
Катэгорыя:Фізічныя канстанты Катэгорыя:Сістэмы мер