Стваральнік эсперанта, Людвіг Лазар Заменгоф, ілюстраваў вымаўленне на эсперанта параўнаннем яго літар з іх эквівалентамі на некалькіх асноўных еўрапейскіх мовах і абвясціў прынцып «адна літара, адзін гук». Улічваючы, што параўноўваныя мовы не былі цалкам ідэнтычнымі, ён паведаміў, што вымаўленне на італьянскай магло б лічыцца ўзорам для эсперанта.
За сто гадоў існавання эсперанта былі распрацаваны фаналагічныя нормы, у тым ліку фанетыкіBurkina, O. (2005): «Rimarkoj pri la prononca normo en Esperanto», Lingvaj kaj historiaj analizoj. фотастатыкі і інтанацыі,. Зараз можна казаць пра слушнае вымаўленне на эсперанта і слушнае ўтварэнне слоў незалежна ад моў, што спачатку выкарыстоўваліся для апісання эсперанта. Норма мала разыходзіцца з прынцыпам «адна літара, адзін гук»; існуюць толькі невялікія allophonic варыяцыі.
Мінімальныя пары
Адрозненні паміж некалькімі зычнымі ў эсперанта нясуць вельмі лёгкія функцыйныя нагрузкі, яны не знаходзяцца ў дадатковай дыстрыбуцыі і не з'яўляюцца алафонамі. Практычным эфектам гэтага з'яўляецца тое, што людзі, якія не кантралююць гэтыя адрозненні, могуць мець зносіны без цяжкасцей. Так нязначныя адрозненні Ĵ / ʒ / супраць ĝ / d͡ʒ / кантрастуюць у aĵo ('канкрэтная рэя') супраць aĝo ('год').
Алафанічныя варыяцыі Алафоны ўяўляюць сабою рэалізацыя фанемы, яе варыянт, абумоўлены пэўным фанетычным асяроддзем. У эсперанта прымальныя наступныя алафоны:
ФанемыaeoiunmrvzʒfsʃbddʒɡpttʃkАлафоныɑɛɔijuwŋ, ɲɱɾʋ, w, fsʃvzʒpttʃkbddʒɡ
Агульнай крыніцай алафанічнай варыяцыі з'яўляюцца запазычаныя словы, асабліва імёны ўласныя, калі ў слове застаюцца рэшткі выточнай мовы ці калі ствараюцца новыя паслядоўнасці, каб пазбегнуць дублявання існых каранёў.
Катэгорыя:Эсперанта