Филип Вилхелм фон дер Пфалц (; * 4 октомври 1615, Нойбург на Дунав; † 12 септември 1690, Виена) от род Вителсбахи (Линия Пфалц-Нойбург), е пфалцграф и херцог на Пфалц-Нойбург (1653 – 1690), херцог на херцог на Юлих и Берг (1653 – 1690), също пфалцграф-курфюрст на Пфалц (1685 – 1690).
Произход Син е на Волфганг Вилхелм (1578 – 1653), херцог на Юлих и Пфалц-Нойбург, и първата му съпруга Магдалена Баварска (1587 – 1628), дъщеря на херцог Вилхелм V от Бавария.
С договора в Клеве (19 септември 1666 година) Филип Вилхелм получава Херцогство Юлих и Херцогство Берг.
През пролетта на 1690 г. Филип Вилхелм пътува до Виена за коронизацията на своя внук Йозеф за немски крал. Там той умира на 2 септември 1690 г.
Фамилия
Първи брак: на 9 юни 1642 г. във Варшава с принцеса Анна Катарина Констанца Васа (1619 – 1651), дъщеря на краля на Полша-Литва и Швеция, Сигизмунд III Васа, и на Констанца Австрийска. Те имат един мъртвороден син (*/† 18 юли 1645).
Втори брак: на 3 септември 1653 г. в Швалбах с 20 години по-младата принцеса Елизабет Амалия фон Хесен-Дармщат (1635 – 1709), дъщеря на ландграф Георг II фон Хесен-Дармщат и София Елеонора Саксонска. Те имат 17 деца, от които 14 порастват: Елеонора Магдалена Тереза (1655 – 1720) ∞ 1676 император Леополд I (1640 – 1705) Мария Аделхайд Анна (1656 – 1656) София Елизабет (1657 – 1658) Йохан Вилхелм (1658 – 1716), курфюрст на Пфалц Волфганг Георг Фридрих (1659 – 1683), епископ на Кьолн Лудвиг Антон (1660 – 1694), епископ на Вормс Карл III Филип (1661 – 1742), курфюрст на Пфалц Александър Сигмунд (1663 – 1737), княз-епископ на Аугсбург Франц Лудвиг (1664 – 1732), архиепископ на Трир и Майнц Фридрих Вилхелм (1665 – 1689) Мария София (1666 – 1699) ∞ 1687 крал Петер II от Португалия Мария-Анна (1667 – 1740) ∞ 1690 крал Карлос II от Испания Филип Вилхелм Август (1668 – 1693) Доротея София (1670 – 1748) ∞ 1690 херцог Одоардо II Фарнезе от Парма и Пиаченца (1666 – 1693) ∞ 1696 херцог Франческо Фарнезе от Парма и Пиаченца (1678 – 1727) Хедвиг Елизабет Амелия (1673 – 1722) ∞ 1691 Якоб Лудвиг Собиески от Полша (1668 – 1737) Йохан (*/† 1 февруари 1675), живее само 5 часа Леополдина Елеонора (1679 – 1693), умира като годеница на курфюрст Максимилиан II Емануел от Бавария
Източници
Ernst Baumgarten: Der Kampf des Pfalzgrafen Philipp Wilhelm mit den jülich-bergischen Ständen von 1669 – 1672, Beiträge zur Geschichte des Niederrheins. Jahrbuch des Düsseldorfer Geschichtsvereins 18(1903), S.30 – 133; 19(1905), S.1 – 63; 22(1908/09), S.101 – 186. Robert Hassencamp: Der Ehebund der polnischen Prinzessin Anna Catharina Constantia mit Philipp Wilhelm v. Pfalz=Neuburg und seine politischen Folgen, Zeitschrift der Historischen Gesellschaft für die Provinz Posen 9(1894), S.411 – 419. Robert Hassencamp: Die Bewerbung des Pfalzgrafen Philipp Wilhelm von Neuburg um die polnische Krone, Zeitschrift der Historischen Gesellschaft für die Provinz Posen 11(1896), S.275 – 320. Robert Hassencamp: Ein brandenburgisch-bergisches Eheproject im Jahre 1641, Beiträge zur Geschichte des Niederrheins. Jahrbuch des Düsseldorfer Geschichtsvereins 10(1895), S.225 – 243. Ernst Huckenbeck: Die Eroberung von Haus Hort. Eine Episode aus dem „Düsseldorfer Kuhkrieg“ 1651, Hildener Jahrbuch 4(1983), hrsg. von Gerd Müller, S.133 – 151. Klaus Jaitner: Die Konfessionspolitik des Pfalzgrafen Philipp Wilhelm von Neuburg in Jülich-Berg von 1647 – 1679, (Reformationsgeschichtliche Studien und Texte 107), Münster/Westf. 1973, ISBN 3-402-03714-9. Karl Kollnig: Die Kurfürsten von der Pfalz, Heidelberg 1993, ISBN 3-929295-04-0. Wilhelm Maier: Die geplante Heirat Philipp Wilhelms von Pfalz-Neuburg mit der Schwester des Grossen Kurfürsten, Annalen des Historischen Vereins für den Niederrhein insbesondere die alte Erzdiözese Köln 87(1909), S.162 – 173. N.N. (Fbr=Heinrich Ferber?): Die Garderobe des Pfalzgrafen Philipp Wilhelm, späteren Herzogs von Jülich-Berg, auf seiner Reise nach Polen zur Vermählung mit Anna Catharina Constantia, Tochter des Königs Sigismund von Polen 1642, Beiträge zur Geschichte des Niederrheins. Jahrbuch des Düsseldorfer Geschichtsvereins 7(1893), S.438 – 439. Willi Paetzer: Philipp Wilhelm (1615 – 1690). Kurfürst von der Pfalz 1685 – 1690. Shaker, Aachen 2005, ISBN 3-8322-3579-5. Otto R. Redlich: Die Schätze der herzoglichen Silberkammer zu Düsseldorf im 17. Jahrhundert. Nach den Akten des Düsseldorfer Staats-Archivs. Beiträge zur Geschichte des Niederrheins. Jahrbuch des Düsseldorfer Geschichtsvereins 8(1894), S.109 – 138. Hans Schmidt: Das Haus Pfalz-Neuburg in der europäischen Politik des 17. Jahrhunderts, Mannheimer Hefte 2(1992), S.106 – 120. Hans Schmidt: Philipp Wilhelm von Pfalz-Neuburg als Gestalt der deutschen und europäischen Politik des 17. Jahrhunderts, Düsseldorf 1973. Horst H. Stierhof (Hg.), Max Oppel (Red.): 475 Jahre Fürstentum Pfalz-Neuburg. Ausstellung im Schloß Grünau bei Neuburg an der Donau. 20. Juni 1980 – 19. Oktober 1980, München 1980. Rudolf Tilly: Vom Blühen und Sterben des Pfalz-Neuburgischen Fürstengeschlechts, Das Tor, Düsseldorfer Heimatblätter 1(1975), S.18 – 19 (dort Quellenangabe zum Brief Elisabeths an Eleonore über Geschwister). Wachter: Philipp Wilhelm, Pfalzgraf am Rhein. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 26, Duncker & Humblot, Leipzig 1888, S. 27 – 31. Peter Fuchs: Philipp Wilhelm. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 20, Duncker & Humblot, Berlin 2001, ISBN 3-428-00201-6, S. 384 f. Ronny Baier: PFALZ-NEUBURG, Philipp Wilhelm von. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 21, Bautz, Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3, Sp. 1160 – 1163.
Външни препратки Übersicht über Ehefrauen und Kinder Philipp Wilhelms Stammtafel der pfälzischen Wittelsbacher Zeitgenössisches Porträt von Philipp Wilhelm
Категория:Херцози на Берг Категория:Херцози на Юлих Категория:Баварски херцози Категория:Курфюрст (Пфалц) Категория:Вителсбахи Категория:Родени в Нойбург на Дунав