desno|mini|Vitruvijev čovjek Leonarda da Vincija odličan je primjer spoja nauke i umjetnosti tokom renesanse Renesansa je intelektualni i umjetnički procvat koji je počeo u Italiji u 14. vijeku, kulminirao je tamo u 16. vijeku, a imao je veliki uticaj i u drugim dijelovima Evrope. Renesansa je francuska riječ za preporod i odnosi se na oživljavanje vrijednosti klasičnih svjetova, a interes za latinske klasike počeo je još u 12. vijeku. Koncept je korišten još u 15. vijeku, a razvio ga je u 16. vijeku umjetnik i pisac Giorgio Vasari. On je smatrao da je razvoj umjetnosti bila u opadanju tokom srednjeg vijeka, ali ju je na pravi put postavio Giotto, umjetnik koji je raskinuo s ikonografskom tradicijom koristeći sjenčenje za stvaranje dubine u svojim slikama, i da je umjetnost dostigla svoje najveće visine s Michelangelom. Ideal renesansnog čovjeka (ital. uomo universale) je nastao iz koncepta po kojem je čovjek neograničen u svojim kapacitetima za razvoj bilo u fizičkom, društvenom ili umjetničkom smislu.Oxford Encyclopedia of World History, prvo izdanje iz 1988. godine od strane Oxford University Press Inc., New York. Str. 561,
Renesansa je era koja je naglašavala studije, učenje, i poboljšanje samoga sebe. Njeni mislioci, pisci i umjetnici bili su ponosni sa "ponovnim otkrivanjem" klasične književnosti Grka i Rimljana koja je bila ignorisana ili zaboravljena u Srednjem vijeku. Ali, nadareni pojedinci iz vremena renesanse su stvorili originalne radove u književnosti, umjetnosti i arhitekturi položivši temelje modernoj nauci.The Enlightenment, John M. Dunn, Prvo izdanje iz 1999. godine od strane Lucent Books Inc. in San Diego, California, Str. 13-14,
U renesansi se ruše okviri skolastike i izgrađuje se nova filozofska slika svijeta. Tada se rađa smisao za ljepotu prirode, a također se budi interes za čovjeka i nauku. U tom periodu društvene okolnosti su burne, ruši se feudalizam, a rađa se kapitalizam.
To je i period novih otkrića- 1492. godine Kristofor Kolumbo otkriva "Novi Svijet", a Ferdinand Magellan putuje oko svijeta. Početke renesanse nalazimo u djelima Dantea i Bokaccia koja su pisana na narodnom jeziku.
Uzroci nastanka Renesanse Nakon pada Zapadnog Rimskog Carstva u 5. vijeku Evropa je bila siromašna i zaostala. Kina, Bizantijsko Carstvo i Abasidski halifat uživali su bogatstvo, stabilnost, i civiliziran način života nepoznat do tada u Evropi. Međutim, od 11. vijeka počinje vrijeme razvoja i širenja, i do 15. vijeka dolazi do još većih i temeljnijih promjena u evropskom društvu. Ekonomske promjene, nove ideje, tehnološki razvoj i ratovi vođeni sa velikim armijama promijenili su evropsko društvo."Masters of Art, The Art of the Renaissance", drugo izdanje 1999. godine, štampano od strane "Peter Bedrick Books" in Chicago USA, , str. 6 Od obnavljanja interesa za antičku grčku i rimsku kulturu dolazi i samo ime renesansa što na francuskom jeziku znači "preporod". U stvarnosti, mnogi korijeni renesanse potječu iz srednjeg vijeka."The Renaissance" James A. Corick, izdato od strane "Lucent Books Inc." San Diego USA, , str. 10-24 Interes za antičku grčku i rimsku kulturu došao je od srednjovijekovnih studenata i naučnika koji su otkrili arapske prijevode klasičnih djela u muslimanskoj Španiji (El-Andaluz) koje su kasnije odnijeli na sjever.
Padom Carigrada pod kontrolu Osmanskog Carstva 1453. godine došlo je do talasa emigranata grčkih učenjaka koji su u Italiju donijeli dragocijene rukopise na starogrčkom jeziku, od kojih su mnogi pali u zaborav na Zapadu. Čak su i neki važni izumi bili porijeklom iz Srednjeg vijeka. Magnetni kompas koji je navodio renesansne istraživače u Aziju i Ameriku je bio otkriven već u 12. vijeku. U 15. vijeku došlo je do jedne od najvećih potraga u historiji gdje su širom Evrope i Bliskog istoka željni istraživači opljačkali prašnjave police manastira i starih javnih zgrada. Kao rezultat ove pretrage, preživjeli spisi klasičnih autora poput Platona, Sofokla, Cicerona i Plutarha došli su u ruke renesansnih interesenata. Istraživači, koje su finansirali prinčevi, trgovci i drugi bogati pojedinci, do 1500. godine pronašli su skoro sve drevne spise sačuvane do danas. Moćni i bogati kolekcionari ovih rukopisa izgradili su biblioteke da smjeste svoje rastuće zbirke koje su privlačile one koji su bili zainteresovani da nauče o velikim ljudima, idejama i umjetnosti iz vremena antike. Ovo izučavanje klasičnih spisa je bilo poznato kao "Novo učenje" i oblikovat će razvoj renesanse. Oživljavanjem neoplatonizma renesansni humanisti nisu odbacili hrišćanstvo. Naprotiv, mnoga najveća renesansna djela bila su posvećena tome, a Crkva je bila pokrovitelj mnogih renesansnih umjetničkih djela. Međutim, suptilan pomak se dogodio u načinu kako su intelektualci prilazili religiji koja se ogledala u mnogim drugim oblastima kulturnog života. Osobine Renesanse Humanizam
thumb|200px|Pico della Mirandola, napisao je značajno djelo "Govor o dostojanstvu čovjeka" koji se smatra "Manifestom Renesanse" Na neki način humanizam nije bio filozofija, nego način učenja. Za razliku od srednjovijekovnog skolastičkog režima koji je bio posvećen rješavanju kontradikcije između autora, humanisti su proučavali drevne tekstove u originalu i procijenjivali ih kroz kombinaciju obrazloženja i empirijskih dokaza. Humanističko obrazovanje se temeljilo na programu "Studia Humanitatis", a to je proučavanje pet humanističkih disciplina: poezije, gramatike, historije, moralne filozofije i govorništva (retorike). Historičari uglavnom definišu humanizam kao pokret da se obnovi, protumači i asimiliraju jezik, književnost, učenja i vrijednosti antičke Grčke i Rima". Iznad svega, humanisti zastupaju ideju "genije čovjeka i njegove jedinstvene i izuzetne sposobnosti ljudskog uma." Gianozzo Manetti, iz djela "Dignity and Excellence of Man", citirano od strane Clare, J. u "Italijanskoj Renesansi". Među prvim humanistima bio je Italijan Francesco Petrarca entuzijastični i neumorni sakupljač koji je popularisao klasičnu književnost. Rođen 1304. godine, bio je podržan od strane velikog broja pokrovitelja. Ovo mu je omogućilo da posveti svoj život proučavanju antike. Najčuveniji od svih humanista bio je Desiderius Erasmus rođen 1406. godine u Holandiji. On je dominirao intelektualnim svijetom sve do svoje smrti 1536. godine. Bio je jedan od prvih najprodavanijih evropskih pisaca, a njegov rad je bio omiljen kod rastuće čitalačke publike tog vremena. Njegovo poznato djelo "Pohvala ludosti" bilo je veoma popularno i bilo je štampano u 42 izdanja. U to vrijeme samo je Biblija bila prodata u više primjeraka. desno|thumb|200px|Portret Desideriusa Erasmusa, gravura djelo Albrechta Dürera iz 1526. godine, u Nürnbergu, Njemačka. Humanistički naučnici su oblikovali intelektualni krajolik tokom cijelokupnog ranog modernog doba. Politički filozofi kao što su Niccolò Machiavelli i Thomas More oživljeli su ideje grčkih i rimskih mislilaca i primjenjuju ih u kritikama savremene vlasti. Pico della Mirandola napisao je ono što se često smatra manifestom renesanse, živahnu odbranu razmišljanja pod nazivom "Govor o dostojanstvu čovjeka" (lat "De hominis dignitate"). Matteo Palmieri (1406-1475), još jedan humanista koji je najpoznatiji po svom djelu "Della vita civile" ("O građanskom životu", štampanom 1528. godine) u kojem se zalagao za građanski humanizam. Značajan je i njegov utjecaj u rafiniranju toskanskog dijalekta na isti nivo kao i latinski jezik. Palmierijeva pisana djela se ugledaju na rimske filozofe i teoretičare, pogotovo Cicerona koji je kao i Palmieri živio aktivan javni život kao građanin i službenik, poput teoretičara i filozofa Kvintiliana. Možda najjezgrovitiji izraz njegove perspektive humanizma izražena je u poetskom djelu "La città di vita" iz 1465. godine, ali raniji rad "Della vita civile" ("O građanskom životu") je šira. Sastoji se niza dijaloga postavljenih u seoskoj kući u okolini Firence tokom kuge 1430. godine, gdje Palmieri obrazlaže osobine idealnog građanina. Dijalozi uključuju ideje o tome kako se djeca razvijaju mentalno i fizički i kako se građani mogu ponašati moralno. Tu je i tema o tome kako se ponašanjem građana i države mogu osigurati poštenje u javnom životu i važna rasprava o razlici između onoga što je pragmatično korisno i ono što je iskreno. Humanisti su vjerovali da je važno da se pređe u zagrobni život savršenog uma i tijela. Ovo uvjerenje o prelasku se može ostvariti obrazovanjem. Svrha humanizma bilo je stvaranje univerzalnog čovjeka koji kao kombinacija intelektualnih i fizičkih kvaliteta bi bio u stanju djelovati časno u gotovo svakoj situaciji.(2001). "Historija Eevropskog društva. Osnove zapadne civilizacije" (2. tom), Hause S., Maltby W., str. 245–246, izdavač "Thomson Learning, Inc." Belmont, CA
Ova ideologija se nazivala "uomo universale" i bila je drevni grčko-rimski ideal. Obrazovanje tokom renesanse se uglavnom sastojalo od drevne književnosti i historije. Smatralo se da su klasici sadržavali moralna uputstva i veliko razumijevanje ljudskog ponašanja.
Nauka
Od velikog značaja za razvoj naučnog istraživanja je bilo postepeno udaljavanje od astrologije i magije, vjerovanja koja su bila uobičajena tokom Srednjeg vijeka. Ponovno otkrivanje drevnih tekstova i izuma štampe demokratizovalo je učenje i omogućilo je brže širenje ideja. U prvom periodu italijanske renesanse, humanisti su prednost davali humanističkim studijama nad prirodnom filozofijom ili primijenjenom matematikom. Njihovo poštovanje za klasične izvore još više je učvrstilo Aristotelove i Ptolomejeve stavove o svemiru.
Iako su spisi Nicholasa Cusanusa iz 1450. godine predviđali Kopernikov heliocentrični pogled na svijet, oni su bili više napisani u filozofskom obliku. Nauka i umjetnost su bili veoma izmiješani u vrijeme rane renesanse, sa umjetnicima kao što je Leonardo da Vinci, koji je za opservacijske crteže anatomije i prirode koristio matematiku. On je uspostavio kontrolne eksperimente protoka vode, medicinske aorte, i sistematskog proučavanje kretanja i aerodinamike. On je osmislio načela metoda istraživanja koja su navela Fritjofa Capru da ga uvrsti kao "oca moderne nauke".Capra Fritjof, "The Science of Leonardo; Inside the Mind of the Great Genius of the Renaissance", izdavač Doubleday iz New Yorka, izdanje iz 2007. godine Otkriće tzv. Novog svijeta od strane Christophora Columbusa predstavljao je izazov za klasični pogled na svijet. Također je ustanovljeno da i radovi Ptolomeja iz geografije i Galena iz medicine nisu uvijek odgovarali svakodnevnim zapažanjima: na ovaj način je stvoreno odgovarajuće okruženje za provjeravanje naučne doktrine. Dok su se pristalice protestantske reformacije i protivreformacije sukobili, sjeverna renesansa je pokazala odlučujući pomak od udsredsređivanja sa aristotelske prirodne filozofije na hemiju i biološke nauke (botaniku, anatomiju i medicinu). Allen Debus, "Man and Nature in the Renaissance", izdavač Cambridge: Cambridge University Press, 1978. godine. Spremnost da se preipituju ranije smatrane istine i traže novi odgovori dovelo je do perioda velikih naučnih dostignuća.
Neki su vidjeli ovo kao "naučnu revoluciju" i najavu početka modernog doba.Butterfield, Herbert, "The Origins of Modern Science from 1300–1800, strana vii Drugi kao ubrzanje stalnog procesa koji se proteže od antike pa sve do današnjih dana.Shapin, Steven. "The Scientific Revolution", izdavač: University of Chicago Press, 1996. godine, strana 1. Unatoč ovim mišljenjima, postoji opšta saglasnost da su za vrijeme renesanse ostvarene značajne promjene u načinu na koji se gledalo na univerzum i u metodama kojima su se tražili načini da se objasne prirodne pojave. Ovaj proces se obično smatra da je započeo 1543. godine, kada su prvi put štampane knjige "De humani corporis Fabrica" ("Rad o ljudskom tijelu") Andreasa Vesaliusa koji je dao novo povjerenje ulozi disekcije, posmatranja i mehanicističkog pregleda anatomije, kao i knjige "De revolutionibus" Nikole Kopernika.