mini|desno|300px|Komori i Mayotte Mayotte (), službeno Departman Mayotte (), prekomorski je departman i regija Francuske te jedinstvena teritorijalna zajednica koja objedinjuje nadležnosti departmana i regije. Kao francuski prekomorski departman, Mayotte je dio Republike Francuske, dok je od 1. januara 2014. i najudaljenija regija Evropske unije (RUP).
Mayotte se nalazi u sjevernom dijelu Mozambičkog kanala, u zapadnom dijelu Indijskog okeana, između sjeverozapadnog Madagaskara i obale Mozambika. Geografski je dio Komorskog arhipelaga. Područje se sastoji od dva glavna ostrva, Grande-Terre i Petite-Terre, te većeg broja manjih ostrva. Ukupna površina kopna iznosi približno 374 km². Glavni grad i sjedište departmana je Mamoudzou, na ostrvu Grande-Terre, dok se Međunarodni aerodrom "Dzaoudzi–Pamandzi" nalazi na Petite-Terreu.
Prema revidiranoj procjeni INSEE-a, Mayotte je 1. januara 2026. imao 338,208 stanovnika. Zbog relativno male površine i brzog rasta stanovništva, riječ je o jednom od najgušće naseljenih francuskih prekomorskih područja. Stanovništvo je izrazito mlado, a demografski rast povezan je i s visokim prirodnim priraštajem i snažnim migracijskim kretanjima.
Francuski je službeni jezik. U svakodnevnoj komunikaciji široko se koriste shimaore i kibushi, lokalni jezici povezani s jezičkim područjima istočne Afrike i Madagaskara. Prema istraživanju INSEE-a i francuskog Ministarstva kulture provedenom 2019, 75% stanovnika Mayottea starijih od 15 godina izjavilo je da vlada shimaoreom, a 18% kibushijem; ukupno 81% stanovnika navelo je da vlada najmanje jednim od ta dva jezika. Francuskim je vladalo 55% stanovništva obuhvaćenog istraživanjem, pri čemu je njegovo poznavanje bilo znatno raširenije među mlađim stanovništvom i osobama rođenim izvan Mayottea.
Većinsko stanovništvo Mayottea je muslimanske vjeroispovijesti. Ostrva su historijski bila povezana s istočnom Afrikom, Madagaskarom i arapskim trgovačkim mrežama. U 19. stoljeću Mayotte je došao pod vlast Francuske. Andriantsoly, bivši vladar područja Iboina na Madagaskaru, prodao je ostrvo Francuskoj 1841. Francuska je potom proširila svoju vlast i na ostala ostrva Komorskog arhipelaga, dok je Mayotte ostao pod francuskom upravom i nakon što su Komori 1974. na referendumu glasali za nezavisnost.
Na referendumu održanom 29. marta 2009, 95,2% birača koji su glasali podržalo je pretvaranje Mayottea u francuski departman. Mayotte je 31. marta 2011. postao 101. departman Francuske. Istovremeno je dobio status jedinstvene teritorijalne zajednice koja izvršava nadležnosti departmana i regije. Evropsko vijeće je 2012. odlučilo promijeniti status Mayottea u odnosu na Evropsku uniju, pa je od 1. januara 2014. godine postao specijalna teritorija država članica Evropskog ekonomskog prostora, čime je pravo Evropske unije počelo da se primjenjuje na to područje, uz određena prijelazna razdoblja i posebna prilagođavanja.
Demografski i migracijski pritisci predstavljaju jednu od najvažnijih karakteristika savremenog Mayottea. Prema popisu stanovništva iz 2017, 48% stanovnika imalo je strano državljanstvo, odnosno oko 123.000 osoba. Od stranih državljana 95% bili su državljani Komora, a 4% državljani Madagaskara. U istom periodu 42% stanovništva nije bilo rođeno na Mayotteu, uključujući 36% stanovnika rođenih u inostranstvu. INSEE je također procijenio da su osobe rođene u inostranstvu činile oko polovinu odraslog stanovništva, pri čemu je značajan dio stranih državljana boravio bez regulisanog statusa.
Mayotte se suočava s velikim socijalnim i ekonomskim razlikama u odnosu na Francusku i druge dijelove francuskog prekomorskog prostora. Prema INSEE-u, 77,3% stanovništva živjelo je 2018. ispod nacionalnog praga siromaštva, što je bilo višestruko više nego u metropolitanskoj Francuskoj. Istovremeno, tržište rada karakteriše niska stopa zaposlenosti i visoka nezaposlenost. U 2024. samo 32% stanovništva u dobi od 15 do 64 godine bilo je zaposleno, dok je stopa nezaposlenosti prema metodologiji Međunarodne organizacije rada iznosila 29%, najviše među francuskim regijama.
Stambeni uslovi također predstavljaju jedan od glavnih razvojnih problema. Prema istraživanju INSEE-a o stanovanju za 2023–2024, provedenom neposredno prije prolaska ciklona Chido, oko četiri od deset stambenih objekata bilo je izgrađeno od lima, dok 25% domaćinstava nije imalo tekuću vodu u svom stanu ili kući.
Situaciju je dodatno pogoršao ciklon Chido, koji je 14. decembra 2024. pogodio Mayotte i prouzrokovao velike ljudske i materijalne gubitke. Posebno su stradali stambeni objekti, javna infrastruktura, elektroenergetska i komunikacijska mreža te sistemi vodosnabdijevanja i odvodnje. Francuske vlasti su nakon katastrofe pokrenule hitne mjere, a zatim i dugoročan program obnove teritorija. Francuska je 2025. donijela posebne mjere za obnovu Mayottea, dok je za period 2026–2031. utvrđena strategija obnove i razvoja teritorija.
Reference
Vanjski linkovi
Kategorija:Ostrva Kategorija:Francuske prekomorske teritorije Kategorija:Ostrvske države i teritorije u Indijskom okeanu