Arnautovići su naseljeno mjesto u gradu Visokom, u Federaciji Bosne i Hercegovine, poznato po arheološkom području Mili, jednom od najvažnijih lokaliteta srednjovjekovne Bosne. Naselje se nalazi u Visočkom polju, na desnoj obali rijeke Bosne, blizu ušća rječice Gorušice.
Okruženo je visokim nasipom željezničke pruge, cestom i koritom rijeke Bosne. Oko 2 km je udaljeno od stare varoši Podvisokog, a još bliže su Biskupići i Moštre, poznati politički i kulturni centri srednjovjekovne Bosne. Prema sjeveru je tuda vodio put za poznata historijska i kulturna srednjovjekovna mjesta Sutjesku i Bobovac, a prema jugu za Podvisoki, Milodraž i Fojnicu.
Historija
Starija prošlost Područje Arnautovića pripada širem prostoru Visočke kotline, koji je bio naseljen još u neolitu. Arheološka istraživanja u Visočkom bazenu uvrštavaju lokalitet Arnautovići među poznata neolitska nalazišta ovog područja. Na području Mila-Arnautovića zabilježeni su i ostaci iz kasnoantičkog i rimskog perioda.
Srednji vijek Najveći historijski značaj Arnautovići imaju zbog lokaliteta Mili, koji je u srednjem vijeku predstavljao političko, vjersko i ceremonijalno središte bosanske države. Prema podacima Zavičajnog muzeja Visoko i Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine, Mili su bili mjesto održavanja stanka bosanske vlastele, mjesto čuvanja i izdavanja isprava (locus credibilis) te jedno od glavnih crkvenih središta srednjovjekovne Bosne.
Na lokalitetu se nalazila crkva sv. Nikole i franjevački samostan, a u historiografiji se Mili povezuju s krunisanjem bosanskih kraljeva od Tvrtka I Kotromanića do Stjepana Tomaša. Na istom mjestu sahranjeni su Stjepan II Kotromanić i kralj Tvrtko I, što Arnautoviće svrstava među ključna mjesta političke historije srednjovjekovne Bosne.
Novi vijek i savremeno doba Današnji naziv naselja potječe iz 17. ili 18. stoljeća, dok je u srednjem vijeku ovo mjesto bilo poznato kao Mile. Arheološka istraživanja na lokalitetu započela su 1909–1910. pod nadzorom Karla Patscha, a obnovljena su u drugoj polovini 20. stoljeća, posebno u radovima koje je vodio Pavao Anđelić.
Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine proglasila je 2003. godine arheološko područje Mile – krunidbenu i grobnu crkvu bosanskih kraljeva u Arnautovićima nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine. U savremenom administrativnom ustrojstvu Arnautovići su i mjesna zajednica na području Grada Visoko.
Na današnji izgled područja poseban utjecaj imala je gradnja željezničke pruge 1947. godine. Tom prilikom ruševine su grubo poravnate i na njima podignute barake za smještaj omladinskih radnih brigada. Kasnije je izgrađena cesta, kojom je područje zajedno sa crkvom presječeno na dva dijela. Uz put su građeni privatni stambeni objekti, od kojih se jedan nalazi neposredno uz lokalitet.
Značaj Arnautovići zauzimaju posebno mjesto u historiji Bosne i Hercegovine jer se u njima nalazi jedan od najvažnijih lokaliteta za proučavanje razvoja srednjovjekovne bosanske države, bosanske vladarske ideologije i crkvene organizacije. Zbog toga se naselje često navodi zajedno s lokalitetima Visoki, Moštre i Biskupići kao dio jezgre srednjovjekovnog visočkog političkog prostora.
Stanovništvo
Reference
Vanjski linkovi
Zvanični sajt grada Visokog