Osteoartritis (Artroza) 150px|alt=Fotografija starijih ruku sa koštanim čvorovimaHeberdenovi i Bouchardovi čvorovi na prstima Osnovni podaci Specijalnost Reumatologija, ortopedija Sinonimi Artroza, osteoartroza, degenerativni artritis, degenerativna bolest zglobova Simptomi Bol u zglobu, ukočenost, otok, smanjen obim pokreta Početak Razvija se godinama Uzroci Prethodne povrede zglobova, abnormalan razvoj, nasljedni faktori Faktori rizika Prekomjerna težina, različita dužina nogu, poslovi sa velikim opterećenjem zglobova Dijagnoza Na osnovu simptoma, uz podršku dopunskih testiranja Liječenje i statistika Tretman Vježbe, smanjenje opterećenja zgloba, analgetici, operativna zamjena zgloba Učestalost 237 miliona / 3,3% (2015.) Artroza ili osteoartritis je vrsta degenerativne bolesti zglobova koja nastaje propadanjem zglobne hrskavice i kosti koja se nalazi ispod nje. Kao oblik artritisa, smatra se četvrtim vodećim uzrokom invaliditeta u svijetu, a procjenjuje se da oko 240 miliona ljudi širom svijeta ima osteoartritis koji ograničava njihove svakodnevne aktivnosti. Najčešći simptomi su bol u zglobovima i ukočenost zglobova. Simptomi se obično razvijaju postepeno tokom više godina. Ostali simptomi mogu uključivati otok zgloba, smanjen opseg pokreta, a kod osteoartritisa kičme, zbog pritiska na živce, mogu se javiti slabost ili utrnulost ruku i nogu. Najčešće su zahvaćeni zglobovi dva završna članka prstiju šake i zglobovi u njihovoj osnovi, zglobovi u osnovi palčeva, koljena i kukovi, kao i zglobovi vratnog i slabinskog dijela kičme. Simptomi mogu otežavati obavljanje posla i uobičajenih svakodnevnih aktivnosti. Za razliku od nekih drugih oblika artritisa, osteoartritis zahvata samo zglobove, a ne i unutrašnje organe.
Mogući uzroci uključuju prethodne povrede zglobova, poremećaje u razvoju zglobova ili udova te nasljedne faktore. Rizik je veći kod osoba s prekomjernom tjelesnom masom, različitom dužinom nogu ili zanimanjima koja podrazumijevaju veliko opterećenje zglobova. Smatra se da osteoartritis nastaje kao posljedica mehaničkog opterećenja zgloba i dugotrajnih procesa niskog stepena upale. Bolest se razvija propadanjem hrskavice, pri čemu je zahvaćena i kost koja se nalazi ispod nje. Budući da bol može otežavati fizičku aktivnost, može doći do gubitka mišićne mase. Dijagnoza se najčešće postavlja na osnovu znakova i simptoma, dok se metode medicinskog snimanja i drugi testovi koriste za potvrđivanje dijagnoze ili isključivanje drugih bolesti. Za razliku od reumatoidnog artritisa, kod osteoartritisa zglobovi obično nisu topli niti crveni.
Liječenje uključuje fizičke vježbe, smanjenje opterećenja zglobova, na primjer odmorom ili upotrebom štapa za hodanje, uključivanje u grupe za podršku i primjenu lijekova protiv bolova. Gubitak tjelesne mase može biti koristan kod osoba s prekomjernom tjelesnom masom. Lijekovi protiv bolova mogu uključivati paracetamol (acetaminofen), kao i nesteroidne antiinflamatorne lijekove (NSAIL), poput naproksena i ibuprofena. Dugotrajna primjena opioida se ne preporučuje zbog nedovoljno podataka o njihovoj koristi, kao i zbog rizika od ovisnosti i drugih neželjenih djelovanja. Ako uprkos drugim oblicima liječenja postoji trajno ograničenje funkcionalnosti, kao mogućnost liječenja može se razmotriti hirurška zamjena zgloba. Više od 90% operacija zamjene zgloba kuka i koljena izvodi se zbog osteoartritisa. Vještački zglob kuka ili koljena obično traje duže od 20 godina.
Osteoartritis je najčešći oblik artritisa. Prema podacima za 2015, ovom bolešću zahvaćao je oko 237 miliona ljudi, odnosno 3,3% svjetskog stanovništva. Učestalost osteoartritisa raste s dobi. Među osobama starijim od 60 godina, bolest zahvaća oko 10% muškaraca i 18% žena. Osteoartritis je uzrok oko 2% godina života provedenih s invaliditetom. Osobe s osteoartritisom kuka ili koljena, koji spadaju među najčešće zahvaćene velike zglobove, imaju oko 20% veći rizik od smrtnog ishoda, vjerovatno zbog smanjene fizičke aktivnosti.
Reference
Vanjski linkovi
Mayo Clinic: Osteoarthritis NHS: Osteoarthritis
Kategorija:Bolesti Kategorija:Artritis