Alfred Hitchcock (čit. Hičkok) bio je britansko-američki filmski režiser.
Majstor je kriminalističkog žanra. Sljedeći mnoge konvencije žanra, Hitchcock je u svojim trilerima nadišao standarde koji zadovoljavaju publiku, postigavši ujedno popularnost ravnu glumačkim zvijezdama. I pored velike popularnosti, nikada nije dobio Oscara, iako je imao pet nominacija, i zato se danas često navodi kao kultni režiser kome Američka filmska akademija nije odala počast.
Postaje kultni režiser i svrstava se u red najvećih eksperimentatora filmskog izraza, te je proglašen originalnim stilistom, koga često citiraju i imitiraju. Preciznost kadriranja u njegovim djelima dovedena je do savršenstva. Karakteristike njegovih filmova jesu sklonost montaži ili pokretima kamere, crni humor, ironija i cinizam, napetost i šok, izmjena komičnih i tragičnih elemenata, te atraktivna, uzbudljiva i napeta fabula kao maska za dublju, misaonu podlogu djela. Bio je poznat po kameo ulogama u svojim filmovima.
Biografija Rani život Alfred Joseph Hitchcock rođen je u Londonu, u predgrađu Leytonstone, kao drugi sin i najmlađe dijete trgovca Williama Hitchcocka i njegove žene Emme Jane Hitchcock (r. Whelan). Njegova porodica bila je katolička. Alfred je išao u katoličku školu. Djetinjstvo je proveo usamljeno i zatvoreno.
U ranoj dobi, nakon što se ponašao djetinjasto, rekao je da ga je otac poslao u policijsku stanicu s pismom. Nakon što je načelniku dao poruku, zatvoren je na kratko vrijeme. To je vrlo poznata anegdota i on je govorio da je to razlog njegovog nepovjerenja policiji koje se prikazuje kroz mnoge njegove filmove.
Sa 14 godina Hitchcock je izgubio oca i napustio koledž svetog Ignacija u Stamford Hillu, njegovu dotadašnju školu, i otišao u Školu inženjeringa i navigacije. Nakon što je diplomirao, postao je crtač i dizajner reklama u telefonskoj firmi.
U to se vrijeme Hitchcock zainteresirao za fotografiju i počeo raditi u filmskoj industriji u Londonu. 1920. dobio je stalan posao u Islington Studiosu kao dizajner naslova za nijeme filmove.
Predratna karijera u Britaniji mini|desno|Alma Reville, Joan Harrison, Hitchcock i Patricia Hitchcock, 24. august 1937.
Kao veliki talent u novoj industriji uspinjao se vrlo brzo. Michael Balcon iz Gainsborough Picturesa dao mu je 1925. priliku da režira svoj prvi film, Vrt zadovoljstva, koji je snimljen u Njemačkoj. No, komercijalna propast tog i filma Planinski orao prijetila je propasti njegove karijere u usponu, sve dok se nije posvetio žanru trilera. Rezultat je bio film Stanar: Priča o londonskoj magli iz 1927, koji je bio vrlo uspješno kritično i komercijalno djelo. Kao i mnoga njegova ranija djela, i ovo je inspirirano ekspresionizmom i snimljeno je u Njemačkoj. U njemu su plavuše usmrćivane davljenjem i novi stanar (glumi ga Ivor Novello), koji živi na spratu kuće porodice Bunting, pada pod jaku sumnju. To je prvi pravi hičkokovski film koji koristi tehnike kao što su "krivi čovjek".
Nakon uspjeha Stanara Hitchcock je unajmio komercijalista kako bi se predstavio kao zvijezda u usponu u britanskoj kinematografiji. Godine 1926. oženio se svojom asistenticom Almom Reville. Imali su kćer Patriciu (r. 1928). Alma je bila Alfredova najbliža saradnica. Napisala je scenarije za mnoge njegove filmove i (često bez pohvale) radila na svakom njegovom filmu.
1929. počeo je raditi na Ucjeni, a studio je odlučio da to bude jedan od prvih zvučnih filmova u Britaniji. Film je sniman u British Museumu, pa je Ucjena bila početak Hitchcockovog serijala puštanja znamenitosti u svoje filmove.
1933. Hitchcock je ponovo radio za Michaela Balcona iz Gaumont-British Corporationa. Njegov prvi film za tu kompaniju bio je Čovjek koji je previše znao (1934), a postigao je ogroman uspjeh, dok se film 39 stepenica (1935) smatra jednim od Hitchcockovih najboljih filmova iz ranijeg doba njegovog stvaralaštva. Također je bio prvi film koji je predstavio takozvani "Macguffin" stil (stil u kojem se cijela radnja vrtila oko jednog događaja). U 39 stepenica "MacGuffin" su bili ukradeni nacrti.
Idući uspjeh iz 1938. postigao je film Gospođa koja nestaje, brz i pametno postavljen film koji govori o potrazi za starijom Engleskinjom (glumi je May Whitty) koja nestaje dok je na putu u vozu u izmišljenoj zemlji Bandriki (manja verzija Trećeg Reicha).
Pri kraju 1930-ih Hitchcock je bio na visokom položaju u svom zanatu i kad ga je David O. Selznick odveo u Hollywood, mogao je sam određivati uvjete.
Hollywood Hitchcockov crni humor, koji je bio u njegovim filmovima, zajedno s napetošću, postao je njegov zaštitni znak. No aranžmani s njegovim novim filmski producentom bili su manji od optimalnih. Selznick je bio u novčanim problemima i Hitchcock je često bio nezadovoljan njegovim zahtjevima za kreativnom kontrolom u filmovima. Tako se dogodilo da je Selznick više "posuđivao" Hitchcocka drugim većim studijima nego da je sam producirao filmove.
Sa Selznickom je Hitchcock snimio svoj prvi američki film Rebecca (1940), iako je film snimljen u Engleskoj i nastao je po romanu književnice Daphne du Maurier. Ta melodrama govori o naivnoj mladoj ženi koja dolazi u Englesku i bori se s "dalekim" mužem, grabežljivom spremačicom i sjećanjem mrtve supruge. Također je poznat po lezbijskim ispadima u ulozi Judith Anderson. Film je dobio Oscara za najbolji film 1940. Njegov drugi američki film, Strani dopisnik, bio je nominiran za Oscara u istoj kategoriji godine koje je i snimljen.
mini|desno|Trailer za Rebecca (1940).
Hitchcockov rad za vrijeme 1940-ih bio je šarolik, od romantične komedije Gospodin i gospođa Smith, pa do drame Slučaj Paradine i mračne i potresne Sjenke sumnje.
Sjenka sumnje govori o mladoj Charlotte "Charlie" Newton (Teresa Wright) koja sumnjiči svog voljenog ujaka Charlieja Spencera (Joseph Cotten) za ubistvo. Zbog toga što koristi mnogo likova i dijaloga omogućila je "rađanje" generacije kritičara koji koriste psihoanalizu. To su, npr, Slavoj Žižek i Jacques Lacan. Film također sliči malo poznatijem filmu, Građanin Kane.
Začarana je film koji koristi tada jako popularnu psihoanalizu i sadrži scenu sna koju je dizajnirao Salvador Dali. Prava scena sna izbačena je iz filma jer se smatrala prepotresnom za gotov film.
Ozloglašena (1946) bio je prvi film u kojem je Hitchcock bio i režiser i producent. Selznick nije vidio potencijal, pa je dopustio Hitchcocku da sam producira film za RKO Pictures. Pošto su glavne uloge igrali Ingrid Bergman i Cary Grant i pošto je imao radnju koja se temeljila na nacistima, uraniju i Južnoj Americi, Ozloglašena je postigao veliki uspjeh na blagajnama i svrstan je u jedne od Hitchcockovih najboljih filmova. Zbog sumnjivih radnji Hitchcock je bio pod istragom CIA-e zbog korištenja uranija kao glavnog sredstva.
Uže, njegov prvi film u boji, nastao je 1948. Tu je Hitchcock koristio istu sumnju i okolinu kao što je koristio i u Čamcu za spašavanje. Također je eksperimentirao s jako dugim scenama - i do 10 minuta (vidi Teme i sredstva). Sa Jamesom Stewartom u glavnoj ulozi započela je Stewartova serija od 4 filma koja je snimio sa Hitchcockom. Inspiriran slučajem Leopolda i Loeba, ovo je bio prvi film sa homoseksualnom tematikom koji je nastao u eri Haysovog koda (Production Code) - čija je pravila Hollywood usvojio.U znaku jarca film je koji je smješten u Australiju 19. stoljeća. Za ta dva filma Hitchcock je osnovao kompaniju Transatlantic Pictures sa Sidneyem Bernsteinom. No nakon ta dva neuspjeha kompanija je propala.
Posljednje godine U filmu Stranci u vozu (1951) Hitchcock je kombinirao mnoge svoje najbolje elemente iz prijašnjih britanskih i američkih filmova. Dvoje ljudi se sastaju i govore o uklanjanju ljudi koji im stvaraju probleme. No jedan od dvojice taj naum shvata ozbiljno. S Farleyem Grangerom koji je obnovio neke elemente iz svoje uloge u Užetu, Stranci u vozu nastavili su pripovjedačku sposobnost homoseksualne ucjene i ubistva.
Slijedila su tri jako popularna filma s Grace Kelly u glavnoj ulozi. Nazovi M radi ubistva inspiriran je dramom Fredericka Knotta. To je bio eksperimentalni film gdje je Hitchcock upotrijebio 3D tehnologiju, no film nikada nije prikazan u takvom formatu. Prozor u dvorište film je gdje je James Stewart ponovo tumačio glavnu ulogu zajedno s Thelmom Ritter i Raymondom Burrom. U filmu Stewartov lik, kome je noga u gipsu, iz svojih kolica kroz prozor posmatra susjede i uvjeren je da je jedan od njih usmrtio svoju ženu. Kao i Čamac za spašavanje i Uže, film je slikan u malom prostoru. Stewart iz sobe nadgleda masivni set dvorišta. Drž'te lopova!, sniman na francuskoj rivijeri, imao je Grace Kelly i Caryja Granta u glavnim ulogama.
1956. Hitchcock snima Krivo optužen, film inspiriran istinitim događajem zamijenjenog identiteta. To je bio i njegov jedini film u kojem je glumio Henry Fonda. Uz to je ponovo snimio njegov film iz 1934, Čovjek koji je previše znao. Sada su u glavnoj ulozi bili James Stewart i Doris Day, koji su pjevali jednu od najslavnijih filmskih pjesama ikad, "Que Será, Será".Vrtoglavica (1958) jeste film u kojem su glavne uloge tumačili James Stewart (opet), Kim Novak i Barbara Bel Gaddes. Film je komercijalno propao, no postigao je veliku gledanost i postao jedno od Hitchcockovih remek-djela.
mini|desno|Foršpan za film Sjever-sjeverozapad, gdje se reklamira kako je Hitchcock "majstor napetosti"
Nakon Vrtoglavice slijedila su tri vrlo različita filma koja su bili veliki komercijalni uspjeh i postali Hitchcockova remek-djela: Sjever-sjeverozapad (1959), Psiho (1960) i Ptice (1963). Posljednja dva bila su naročito znamenita zbog zvuka koji je napravio Bernard Herrmann (jedan od najvećih kompozitora filmske muzike): scena ubistva u Psihu ostala je poznata i do danas, a muzika u Pticama koristila je samo konvencionalne instrumente i elektronički zvuk. To su bila njegova dva posljednja blockbustera. Tada je njegova karijera počela blijedjeti (doduše, neki kritičari kao Robin Wood i Donald Spoto, smatraju Marnie iz 1964. prvoklasnim). U London se vratio 1972. da bi snimio Mahnitost, svoj posljednji uspješni film. Tu je Hitchcock prvi put dopustio golotinju i psovke u svojim filmovima.
Slabo zdravlje malo je usporilo njegovu karijeru u posljednje 2 decenije njegova života.Porodična zavjera (1976) bio je njegov posljednji film. On govori o Blanche Tyler (Barbara Harris), navodnoj spiritualistkinji, i njenom ljubavniku, vozaču taksija Bruceu Dernu, koji živi od njenih lažnih moći. William Devane, Karen Black i Katherine Helmond također su glumili u filmu.
Vitešku je titulu od kraljice Elizabete II Hitchcock dobio 1980, na Novu godinu. Preminuo je samo 4 mjeseca kasnije, 29. aprila 1980. Ipak je znan po tituli (Sir Alfred Hitchcock) i imao je slova "KBE", jer je ostao Britanac, iako je 1956. uzeo američko državljanstvo.
Preminuo je od zatajenja bubrega u svom domu u Bel-Airu (Los Angeles) u 80. godini. Uz njega su bile supruga Alma Reville i kćerka Patricia Hitchcock. Tijelo je kremirano, a javnog sprovoda nije bilo.
Teme i sredstva mini|lijevo|Hitchcock u foršpanu jednog od svojih najboljih filmova, Ptice.
Hitchcockov režiserski postupak u osnovi počiva na postizanju neizvjesnosti i napetosti kod gledalaca, a mnogo manje na efektu iznenađenja. Da bi postigao efekt iznenađenja, on naprosto "napada" gledaoca zastrašujućim efektima. Kod neizvjesnosti, pokazuje gledaocu ono što ne znaju likovi u filmu i na osnovu toga majstorski gradi napetost oko pretpostavke šta će se dogoditi kad lik u filmu napokon sazna pravu istinu.