Kup Jugoslavije u nogometu ili kup maršala Tita bilo je nogometno kup takmičenje u bivšoj Jugoslaviji i jedno od dva najvažnija nogometna takmičenja u bivšoj državi. Ideja o pokretanju i odigravanju jednog ovakvog takmičenja postojala je još od oslobođenja Jugoslavije 1945. da bi se odluka o osnivanju ovog nogometnog takmičenja donijela 4. jula 1947. U novembru iste godine objavljeno je da Josip Broz Tito daruje veliki srebrni prijelazni pehar pobjedniku kupa, a u tu čast je i nazvan Kup maršala Tita. Takmičenje se održavalo od 1947. do 1991. odnosno do raspada Jugoslavije, a njegov posljednji osvajač bio je splitski Hajduk. Kao i druga kup takmičenja, i kup maršala Tita obilovao je mnogim iznenađenjima i promovirao je i nižerazredne klubove koji su jedino kroz ovo takmičenje izašli iz anonimnosti i postali poznati. Mnogi, do tada nepoznati nogometni klubovi su dobrim rezultatima došli u žižu javnosti tako da je ovo takmičenje i opravdalo svrhu postojanja i bilo je najmasovnije nogometno takmičenje u tadašnjoj Jugoslaviji. Od bosanskohercegovačkih klubova, jedino su Velež (1981. i 1986. godine) i FK Borac Banja Luka (1988. godine) osvajali ovaj kup a FK Borac je ujedno bio i jedini klub iz nižerazrednog ranga takmičenja koji je osvojio ovo takmičenje jer je u sezoni 1987/88. bio član druge savezne nogometne lige. Od klubova iz Bosne i Hercegovine još su FK Sarajevo (1967. i 1983. godine), FK Sloboda (1971. godine) i NK Željezničar (1981. godine) bili finalisti ovog kupa, ali ga nisu uspjeli osvojiti.
Sistem takmičenja Do 1/16 finala ovog takmičenja, igrala se samo jedna utakmica, da bi se nakon toga do finala igrale po dvije utakmice. Do 1969. godine, pravila takmičenja predviđala su jednu finalnu utakmicu u Beogradu (Izuzetak su bile 1950. i 1951, kada su igrane dvije finalne utakmice i finale odigrano 1967. u Splitu odakle je bio i jedan od finalista Hajduk dok je drugi finalist bila ekipa FK Sarajevo). Finala kupa igrala su se na Stadionu JNA u Beogradu. Od 1969. do 1988. igrale su se dvije finalne utakmice u slučaju da je jedan od finalista bio iz Beograda, a uzvrat se igrao u Beogradu, da bi se pravilo jedne finalne utakmice ponovo primjenjivalo od 1988. godine. Do 1955. finale se igralo krajem kalendarske godine, obično oko 29. novembra – Dana Republike, a zatim u maju (oko 25. maja – Dana mladosti). Po završetku finalne utakmice, na svečanoj ceremoniji pehar je kapitenu pobjedničke ekipe uručivao posebni izaslanik Josipa Broza Tita, obično neko iz vojnog vrha.
Finala Kupa maršala Tita
Godina Mjesto odigravanja Pobjednik Rezultat Finalist1991.BeogradHajduk1 : 0Crvena zvezda1990.BeogradCrvena zvezda1 : 0Hajduk1989.BeogradPartizan6 : 1Velež1988.BeogradBorac (Banja Luka)11 : 0Crvena zvezda1987.BeogradHajduk1 : 1(9 - 8 jedanaesterci)Rijeka1986.BeogradVelež3 : 1Dinamo1985.Dvije utakmiceCrvena zvezda2 : 1, 1 : 1Dinamo1984.Dvije utakmiceHajduk2 : 1, 0 : 0Crvena zvezda1983.BeogradDinamo3 : 2Sarajevo1982.Dvije utakmiceCrvena zvezda2 : 2, 4 : 2Dinamo1981.BeogradVelež3 : 2Željezničar1980.Dvije utakmiceDinamo1 : 0, 1 : 1Crvena zvezda1979.Dvije utakmiceRijeka2 : 1, 0 : 0Partizan1978.BeogradRijeka1 : 0(produžeci)Trepča1977.BeogradHajduk2 : 0(produžeci)Budućnost1975–1976.BeogradHajduk1 : 0(produžeci)Dinamo1974.BeogradHajduk1 : 0Borac (Banja Luka)1973.Dvije utakmiceHajduk1 : 1, 2 : 1Crvena zvezda1972.BeogradHajduk2 : 1Dinamo1971.Dvije utakmiceCrvena zvezda4 : 0, 2 : 0Sloboda1970.Dvije utakmiceCrvena zvezda2 : 2, 1 : 0<small>(druga utakmica produžeci)Olimpija1969.BeogradDinamo3 : 3, 3 : 0(prva utakmica produžeci)Hajduk1968.BeogradCrvena zvezda7 : 0Bor1967.SplitHajduk2 : 1Sarajevo1966.BeogradOFK Beograd6 : 2Dinamo1965.BeogradDinamo2 : 1Budućnost1964.BeogradCrvena zvezda3 : 0Dinamo1963.BeogradDinamo4 : 1Hajduk1962.BeogradOFK Beograd4 : 1Spartak1961.BeogradVardar2 : 1Varteks1960.BeogradDinamo3 : 2Partizan1959.BeogradCrvena zvezda3 : 1Partizan1958.BeogradCrvena zvezda4 : 0Velež1956–1957.BeogradPartizan5 : 3Radnički (Beograd)1955.BeogradBSK (Beograd)2 : 0Hajduk1954.BeogradPartizan4 : 1Crvena zvezda1953.BeogradBSK (Beograd)2 : 0Hajduk1952.BeogradPartizan6 : 0Crvena zvezda1951.Dvije utakmiceDinamo2 : 0, 2 : 0Vojvodina1950.Dvije utakmiceCrvena zvezda1 : 1, 3 : 0Dinamo1949.BeogradCrvena zvezda3 : 2Naša krila1948.BeogradCrvena zvezda3 : 0Partizan1947.BeogradPartizan2 : 0Naša krila
Napomene: Naša krila (Zemun) više ne postoje (klub zrakoplovstva JNA) BSK i OFK Beograd danas su isti klub – OFK Beograd (poznatiji samo kao OFK) Pobjeda Borca iz Banje Luke u finalu 1988. predstavlja jedini slučaj kada je drugoligaš postao osvajač Kupa
Spisak klubova osvajača kupa i finalista KlubPobjednikFinalistCrvena zvezda1948, 1949, 1950, 1958, 1959, 1964, 1968, 1970, 1971, 1982, 1985, 1990.1952, 1954, 1973, 1980, 1984, 1988, 1991.Hajduk1967, 1972, 1973, 1974, 1976, 1977, 1984, 1987, 1991.1953, 1955, 1963, 1969, 1990.Dinamo1951, 1960, 1963, 1965, 1969, 1980, 1983.1950, 1964, 1966, 1972, 1976, 1982, 1985, 1986.Partizan1947, 1952, 1954, 1957, 1989.1948, 1959, 1960, 1979.BSK/OFK Beograd1953, 1955, 1962, 1966.Velež1981, 1986.1958, 1989.Rijeka1978, 1979.1987.Borac (Banja Luka) 1988.1974.Vardar1961.Naša krila (Zemun)1947, 1949.Budućnost 1965, 1977.Sarajevo1967, 1983.Vojvodina 1951.Radnički (Beograd)1957.Varteks1961.Spartak1962.Bor1968.Olimpija1970.Sloboda 1971.Trepča 1978.Željezničar1981.
Također pogledajte Prvenstvo Jugoslavije u nogometu
Vanjski linkovi Kup Jugoslavije u nogometu na RSSSF.com
Kategorija:Sport u Jugoslaviji Kategorija:Nogomet u Jugoslaviji Kategorija:Kup Jugoslavije u nogometu