Zigot (grč. ζυγωτός - zygōtos = spajanje, spojeno ili od ζυγοῦν - zygoun = spojiti, ujarmiti, spregnuti) nastaje spajanjem dvije gametne ćelije tokom spolne reprodukcije. Kod višećelijskih organizama ovo je najraniji stupanj embriona, tj. embriogeneze. Kod jednoćelijskih organizama , oni su sami zigot, koji dijeljenje stvara potomstvo. To se odvija procesom ćelijske diobe, obično mitoze.Ibrulj S., Haverić S., Haverić A. (2008): Citogenetičke metode – Primjena u medicini . Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo,.King R. C., Stransfield W. D. (1998): Dictionary of genetics. Oxford niversity Press, New York, Oxford, ; .Hadžiselimović R. (2005): Bioantropologija – Biodiverzitet recentnog čovjeka. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, .
U višećelijskih organizama, zigot je uvijek spoj sadržaja dva gameta i predstavlja prvu fazu u razvoju i životu jedinstvenog organizma . Diploidni zigot obično nastaje oplodnjom, tj. spajanjem haploplodnih spolnih gameta: jajne ćelije i spermatozoida. Takav zigot sadrži DNK oba roditelja i daje neophodnu genetičku informaciju za razvoj svih osobina novonastalog organizma .
Kod kopnenih biljaka, zigot se formira unutar komore zvane arhegonija. Kod besjemenjača, arhegonija je obično pljosnata (u obliku okrugle boce sa grlićem), s dugim šupljim vratom kroz koji ulazi spermatozoid. U njemu se zigot se igot dijeli i raste. Od početka prve celularne diobe, životinjski zigot se pretvara u masu ćelija zvanu morula.
Prva otkrića o formiranju zigota realizirali su Oscar Hertwig i Richard Hertwig. Zigot životinja U opisima razvića životinja, termin zigot se ponekad neprecizno odnosi i na grupu ćelija formiranih u prvih nekoliko ćelijskih dioba, iako je za taj stupanj ispravan naziv morula.
U reprodukciji sisara, nakon oplodnje, zigot putuje niz jajovoda, a ubrzanim mitoza ma nastaje sve više ćelija. bez povećanja veličine zigota. Ova podjela ćelija je mitotska, a poznata je kao dekolte (embrija). Svi sisari u početku života prolaze kroz fazu zigota. Njihovi zigoti na kraju postaju blastociste (petog dana), nakon čega se novi organizam općenito naziva embrij, a potom i fetus.http://www.britannica.com/EBchecked/topic/69084/blastomere Blastomere Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc.
Ljudski zigot
Kod ljudske fertilizacije, oslobođena jajna ćelija (haploidni sekundarni oocit sa dupliranim hromosomima) i haploidna spermatozoidna ćelija (muški gamet) spajaju se i formiraju jednu diploidnu ćeliju zvanu zigot. Kada se jedini spermatozoid spoji s oocitom, oocit dovršava drugu mejozu, formirajući haploidnu ćerku ćeliju koja sadrži samo 23 hromosoma, gotovo svu citoplazmu i muški pronukleus. Drugi proizvod mejoze je drugi polarni tijelo, koje sadrži samo hromosome, ali nema sposobnost replikacije ili preživljavanja. U oplođenoj ćerki, DNK se zatim replicira u dva odvojena pronukleusa, koja potiču od spermatozoida i oocita, što privremeno čini broj hromosoma zigota 4n diploidnim. Otprilike 30 sati nakon fertilizacije, dolazi do spajanja pronukleusa i neposredne mitotske diobe, što proizvodi dvije 2n diploidne ćerke ćelije zvane blastomere. Između stadija fertilizacije i implantacije, razvijajući embrion se ponekad naziva preimplantacijski embrion. Ovaj stadij je u pravnim diskursima također nazivan i pre-embrion, što je relevantno, na primjer, za upotrebu embrionalnih matičnih ćelija.
Nakon fertilizacije, konceptus putuje kroz jajovod prema materici, nastavljajući se dijeliti bez stvarnog povećanja u veličini, u procesu nazvanom segmentacija. Nakon četiri diobe, konceptus se sastoji od 16 blastomera i naziva se morula. Kroz procese kompaktacije, diobe ćelija i blastulacije, konceptus do petog dana razvoja poprima oblik blastociste, upravo kada se približava mjestu implantacije. Kada blastocista ispliva iz zona pellucide, može se implantirati u endometrij materice i započeti stadij gastrulacije u embrionalnom razvoju. Ljudski zigot je genetski modificiran u eksperimentima koji su dizajnirani za liječenje nasljednih bolesti.
Ostale vrste Zigot alge Chlamydomonas koji sadrži hloroplastnu DNK (cpDNK) oba roditelja, ali takve ćelije su uglavnom su rijetke, jer se obično cpDNK nasljeđuje uniparentalno iz mt (mitohondrijske DNK + nuklearni genom roditeljskog para . Takvi rijetki biparentalni zigoti, rekombinacijom, omogućavaju mapiranje gena hloroplasta.
Također pogledajte Gamet Gametogeneza Mitoza Mejoza Rast i razvoj ljudskog organizma
Reference
Kategorija:Razvojna biologija Kategorija:Reproduktivni sistem Kategorija:Ženski reproduktivni sistem