Semizovac je naseljeno mjesto u općini Vogošća, Bosna i Hercegovina.

Historija Sarajevski bogataš hadži Salih Semiz (um. 1777.g.), sin hadži Ibrahimov je u Semizovcu sagradio poveći han negdje između 1760 i 1777. godine. Han je srušen 1947. godine prilikom izgradnje željezničke pruge Šamac - Sarajevo. Po ovoj porodici je i Semizovac dobio svoje ime. Prije toga se ovaj kraj zvao Ljubina, koji se prozvao po istoimenoj rječici što se uljeva u rijeku Bosnu. U izvorima se Semizovac prvi put spominje 1867. godine.

U periodu 1884-1985. za potrebe novootvorenog rudnika mangana izgrađena je prva rudnička uskotračna pruga u dužini od oko 22 km. od Semizovca do Čevljanovića, kao i za eksploataciju šume iz tog regiona. Pruga je puštena u saobraćaj 26. januara 1885. godine. Željeznica je prvobitno bila vlasništvo zadruge, a u finansiranju njene izgradnje učestvovala je i zemaljska uprava.

Produženje kraka pruge do Ivančića dugog oko 2 km, (finansirala Rudnička zadruga „Bosnia“) pušteno je za teretni saobraćaj 15. januara 1894. da bi u javni saobraćaj (putnički) od Semizovca bilo pušteno tokom 1899. godine. Vožnja od Semizovca do Ivančića (uspon) trajala je oko 91 minut (prosjek 16 km/h), a nazad (pad pruge) 67 minuta (prosjek 20 km/h). Stanica Semizovac za potrebe prevoza putnika imala je jedna kola tipa De (Troosovinska službena kola) i tri para kola tipa BCns (dvoosovinska 2 i 3 razreda sa hodnikom po sredini kola). Za potrebe manevrisanja i vuče vozova u stanici Semizovac snabdijevanje sa lokomotivama tražilo se iz Ložioničke ispostave u Podlugovima.

Pruga Semizovac – Ivančići ukinuta je za željeznički saobraćaj 25. maja 1963. godine. Stara željeznička zgrada uzane pruge u Semizovcu adaptirana je u stambenu zgradu sa više stambenih jedinica koji se proglašavaju „službenim“ (kadrovskim) stanovima.

Semizovac u ratu u Bosni i Hercegovini Semizovac je dio prostora općine Vogošća, odnosno mjesne zajednice Semizovac na području sjeverozapadno od Sarajeva. Tokom rata taj prostor bio je važan zbog cestovnih i lokalnih komunikacija koje povezuju Sarajevo, Vogošću, Rajlovac i Ilijaš.

U vojnim analizama rata u Bosni i Hercegovini Semizovac se navodi kao dio šireg pojasa industrijskih i prigradskih naselja sjeverozapadno od Sarajeva koja su imala stratešku vrijednost za kontrolu prilaza gradu i visova iznad sarajevske kotline.

Prema haškom sudskom transkriptu u jednom svjedočenju je navedeno da su u aprilu 1992. srpske snage „iz okolnih mjesta, s brda“ napale Semizovac i Svrake, pri čemu lokalno muslimansko stanovništvo nije raspolagalo dovoljnim naoružanjem za organizovanu odbranu.

Semizovac se pojavljuje u okviru srpskog obruča oko grada, zajedno s Vogošćom, Rajlovcem i Ilijašem. U analizi borbi oko Sarajeva navodi se da su bosanski Srbi držali većinu uzvišenja nad gradom i industrijska prigradska naselja kao što su Vogošća, Hadžići, Semizovac i Ilijaš, čime su zadržavali važan operativni položaj u opsadi Sarajeva.

Tokom 1994. i 1995. prostor Ilijaša, Semizovca i Vogošće ostao je važan u planovima obje strane. U vojnoj literaturi navodi se da je u sastavu Sarajevsko-romanijskog korpusa Vojske Republike Srpske djelovala 3. sarajevska pješadijska brigada na prostoru Vogošća–Semizovac–Rajlovac.

U junu 1995. jedan od glavnih pravaca pokušaja proboja opsade Sarajeva bio je pravac Breza–Visoko–Ilijaš–Semizovac–Vogošća. U istom izvoru navodi se da bi zauzimanje ceste Ilijaš–Semizovac–Vogošća Armiji Republike Bosne i Hercegovine omogućilo bolji sjever–jug koridor za snabdijevanje Sarajeva, a istovremeno ugrozilo srpske snage zapadno od grada mogućim okruženjem.

Reference

Stanovništvo

Reference

Vanjski linkovi Zvanični sajt općine Vogošća