Lijaza – u biohemiji – je enzim koji katalizira razlaganje različitih hemijskih veza putem koji se razlikuje od onog kod hidroliza i oksidacije, često formirajući novu dvostruku vezu ili nov prsten.Graeme K. Hunter G. K. (2000): Vital Forces. The discovery of the molecular basis of life. Academic Press, .Međedović S., Maslić E., Hadžiselimović R. (2000): Biologija 2. Svjetlost, Sarajevo, .Bajrović K, Jevrić-Čaušević A., Hadžiselimović R., Ed. (2005): Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, . Primjerice, lijaza je enzim koji katalizizira slijedeću reakciju:http://www.chem.qmul.ac.uk/iubmb/enzyme/EC4/intro.html EC 4 Introduction] from the Department of Chemistry at Queen Mary, University of London
ATP → cAMP + PPi.
Shema reakcije je:
.
Lijaze se razlikuju od ostalih enzima po tome što im je, za jednosmjernu reakciju, neophodan samo jedan supstrat, a za reverznu reakciju – dva.Nelson D. L., Michael M. Cox M. M. (2013): Lehninger Principles of Biochemistry. W. H. Freeman, 2013..
Nomenklatura Sistemska imena lijaza se formiraju kao „supstratna grupa lijaza“. Primjeri uobičajenih su: dekarboksilaza, dehidrataza, aldolaza, i druge. Kad je važnija reverzna reakcija, u imenu se može koristiti naziv sintaza .
Klasifikacija U klasifikaciji enzima, lijaze se deklariraju kao EC 4 u EC brojevima. Dalje se klasifikuju u sedam potklasa: EC 4.1 obuhvata lijaze koje raskidaju veze ugljik-ugljik, kao što su dekarboksilaze (EC 4.1.1), aldehidne lijaze (EC 4.1.2), oksokiselinske lijaze (EC 4.1.3) i druge (EC 4.1.99). EC 4.2 su lijaze koje raskidaju veze ugljik-kisik, kao što su dehidrataze; EC 4.3 uključuje lijaze koje raskidaju veze ugljik-dušik; EC 4.4 raskidaju veze ugljik-sumpor; EC 4.5 raskidaju veze ugljiik-halid EC 4.6 raskidaju veze fosfor-kisik, npr. adenilatna ciklaza i guanilatna ciklaza; EC 4.99 obuhvata druge lijaze, kao što su ferohelataze. Također pogledajte Enzim Kataliza Reference
Vanjski linkovi EC 4 Introduction from the Department of Chemistry at Queen Mary, University of London
Kategorija:Enzimi Kategorija:Lijaze