mini|280px|3D prikaz vodik-peroksida Vodik-peroksid (H2O2) – u razblaženoj formi – je plavičasti ili bezbojni, tečni spoj vodika i kisika. U vodenim rastvorima je slaba kiselina, koja disocira u dva stepena. Njegove soli su metalni peroksidi.Petrucci R.H., Harwood W.S. and Herring F.G. (2002): General Chemistry, 8th Ed. Prentice-Hall, New York, .Laidler K. J. (1978): Physical chemistry with biological applications. Benjamin/Cummings, Menlo Park, .Atkins P., De Paula J. (2006): Physical chemistry, 8th Ed. W. H. Freeman, San Francisco, Binder H. H. (1999): Lexikon der chemischen Elemente. S. Hirzel Verlag, Stuttgart, . 320px|thumb|Fazni dijagram H2O2i vode: Područje iznad plave linije je tečnost. Tačkaste linije dijele čvrstu+čvrstu fazu.
Struktura Vodik-peroksid je neplanarna molekula sa uvrnutom C2 simetrijom. Veza O−O je jednostruka, a molekula ima relativno visoku rotacijsku barijeru 2460 cm−1 (29,45 kJ/mol). Poređenja radi, rotacijska barijera etana je 12,5 kJ/mol. Povećana barijera se pripisuje odbijanju između usamljenog para susjednih atoma kisika, što rezultira da vodik-peroksid ispoljava atropizomerizam.
Molekularne strukture plinovitog i kristalnog H2O2 značajno se razlikuju. Ova razlika se pripisuje efektima prisustva/odsustva vodikove veze, koja je odsutna u plinovitom stanju.Dougherty D. A., Anslyn E. V. (2005): Modern physical organic chemistry. University Science, . Kristali su tetragonalni sa grupom za ratmak; .
+ Svojstva H2O2 i njegovih analogaOznačene vrijednosti* su ekstrapolirane Naziv Formula Molekulska masa (g/mol) Tt (°C) Tk (°C) Vodik-peroksid HOOH 34.01 −0.43 150.2* Voda HOH 18.02 0.00 99.98 Vodik-disulfid HSSH 66.15 −89.6 70.7 Hidrazin H2NNH2 32.05 2 114 Hidrokslamin NH2OH 33.03 33 58* Difosfan H2PPH2 65.98 −99 63.5*
Dobijanje + Gustoća vodenog rastvora H2O2 H2O2 (w/w) Gustoća (g/cm3) Temperatura (°C) 3% 1,0095 15 27% 1,10 20 35% 1,13 20 50% 1,20 20 70% 1,29 20 75% 1,33 20 96% 1,42 20 98% 1,43 20 100% 1,450 20
Ranije se vodik-peroksid uglavnom dobijao elektrolizom sumporne kiseline:
U laboratorijskim uvjetima, dobija se reakcijom peroksida sa kiselinama. Historijski važan reagens je barij-peroksid, koji reagira u rastvoru sumporne kiseline, gradeći vodik-peroksid i barij-sulfat:
Δf0gas: −136,11 kJ/mol Δf0liq: −188 kJ/mol Δf0sol: −200 kJ/mol
Historija Vodik-peroksid je prvi put dobio Louis Jacques Thénard 1918. godine u reakciji barij-peroksida i dušične kiseline. Dodavanje hlorovodične kiseline, a kasnije se pokazalo potom i reakcija sa sumpornom kiselinom, bila je posebno dobro rješenje jer se tom prilikom izdvaja barij-sulfat.
Upotreba Vodik-peroksid se upotrebljava za izbjeljivanje (između ostalog, i kose), kao antiseptik, u hemijskoj industriji, a i kao oksidans za raketno gorivo.
U prodaju dolazi u komercijalnim koncentracijama od 3,6,9,12, i 30% (pod nazivom "Perhidrol"; u apotekama je poznatiji kao "Hidrogen").
Također pogledajte Natrij perkarbonat
Reference
Vanjski linkovi
Kategorija:Peroksidi Kategorija:Antiseptici Kategorija:Izbjeljivači Kategorija:Dezinficijensi Kategorija:Hemikalije za domaćinstvo Kategorija:Hemikalije osjetljive na svjetlost Kategorija:Otologici Kategorija:Oksidaciona sredstva