Karakaj je naseljeno mjesto u gradu Zvorniku, Bosna i Hercegovina.
Geografija Karakaj danas podrazumijeva širi prostor koji se prostire od mosta za drumski saobraćaj na Drini na jugu do Čelopeka na sjeveru i od Drine na istoku do mosta na rijeci Sapni i Jardana na zapadu. Na prostoru uzvodno uz rijeku Hoču i uz sadašnji put prema Tuzli, nalazi se zaseok Đile.
Historija Selo Karakaj je nekad bilo rijetko naseljeno. Nalazilo se u Zvorničkom polju uz cestu Zvornik - Kozluk, pružajući se od Meteriza i Debelog brda do Tomina hana i puta što se odvaja ka Sapni. U njemu je živjelo isključivo srpsko stanovništvo. Nekoliko srpskih kuća nalazilo se i po rubnim dijelovima okolnih brda. Ime je dobilo po stijeni Kara kaja (od turskih riječi kara - crna i kaja - stijena). Kara kaja se nalazi iznad puta i mosta na Drini. Đile, dio Karakaja naseljen Bošnjacima, su nastale najvjerovatnije 1862.
Zvorničko pravoslavno groblje, koje se nalazilo u podnožju Kahvenjače iznad Kuljanskog puta, premješteno je 1870-ih u Karakaj. Od 1878. u sjevernom dijelu groblja sahranjivano je i katoličko stanovništvo. Za vrijeme Prvog svjetskog rata, u blizini stijene nalazilo se vojničko groblje u kojem su 1914. i 1915. sahranjivani austro-ugarski vojnici. Ostaci groblja bili su vidljivi do sredine 1950-ih kada im se gubi svaki trag.
Od dolaska Austro-ugara do 1934, u Karakaju se nalazio vojni poligon, a preko puta bile su vojne štale sa konjima uz veterinarsku ambulantu. Za vrijeme Kraljevine Jugoslavije, postojale su javna česma i kafana.
U ranijim periodima stanovništvo Karakaja bavilo se isključivo zemljoradnjom. Do 1960-ih nisu postojali ni kafana ni prodavnica te se sve moralo kupovati u Zvorniku. Izgradnjom brojnih privrednih objekata krajem 1950-ih i 1960-ih, Karakaj postaje industrijska zona. Uporedo sa razvojem industrije, razvijalo se i naselje. Karakaj je postao veća mjesna zajednica sa više prodavnica, restorana i radionica, vodovodom i kanalizacijom, nogometnim igralištem i klubom (FK Radnički, osnovan 1971), bioskopom i drugim objektima. Od 1972. djeluje i Tehnički školski centar.
Današnje naselje Karakaj, koje je ranije bilo prigradska mjesna zajednica u sastavu grada Zvornika, nastalo je 2012. izdvajanjem dijelova naselja Zvornik i Jardan. Džamija u Đilama svečano je otvorena 2. augusta 2015. Izgradnja je započela 1991, a radovi su poslije rata nastavljeni 2006.
Stanovništvo Na popisu 1879, Karakaj je imao 139 stanovnika, a 1910. 225, od čega 114 muslimana, 102 pravoslavca i devet katolika. Na popisu 1921, naselje je imalo 236 stanovnika, od čega 128 pravoslavnih, 98 muslimana i 10 katolika. U popisima poslije Drugog svjetskog rata, Karakaj se tretirao kao prigradsko naselje, te se broj njegovih stanovnika iskazivao u okviru grada, kao jedna od njegove četiri mjesne zajednice. Mjesna zajednica Karakaj je 1991. imala 1.530 stanovnika, od čega 820 Bošnjaka i 616 Srba.
Literatura
Reference
Vanjski linkovi
Zvanični sajt grada Zvornika