Dužina hemijske veze ili distanca veze – u molekulskoj geometriji – je prosječno (fizičko) rastojanje između jezgara dva vezana atom u molekuli. Ona je prenosivi dio veze između povezanih atoma, relativno nezavisna od ostatka molekule.
Opis Dužina veze se odnosi na red veze: kada u njenom formiranju sudjeluje više elektrona, ona je kraća. Dužina veze je također obrnuto proporcionalna snazi veze i energiji disocijacije veza: sve ostalo je jednako, a jače veze su kraće. U vezi između dva identična atoma, polovina njene dužine jednaka je kovalentnom radijusu.
Dužine veze se mjere u čvrstoj fazi pomoću difrakcije X-zrakama ili , u plinovitoj fazi, približno se procjennjuje mikrotalasnom spektroskopijom. Veza između određenog para atoma može se razlikovati između različitih molekula. Naprimjer, ugljik u vodikovoj vezi metana je drugačiji od onog u metil hloridu. Međutim, kada je struktura ista, moguće je napraviti i određena uopćavanja.
Dužina veze ugljika s drugim elementima Slijedi tabela sa eksperimentalnim jednostrukim vezama ugljika i drugih elemenata. Dužine veza su date u pikometrima (pm). Pri aproksimaciji dužine veza između dva različita atoma uzet je zbir pojedinačnih kovalentnih radijusa (navedeni su članci za svaki hemijski element). Kao opći trend, dužina veze pada preko reda u periodnom sistemu i povećava se ispod grupa u sistemu. Ovaj trend je identičan onom kod atomskog radijusa.
+ Dužina veze ugljika sa ostalim elementima Vezani elementiDužina veze (pm) GrupaH106 - 112Grupa 1Be193Grupa 2Mg207Grupa 2B156Grupa13Al224Grupa 13In216Grupa 13C120 - 154Grupa 14Si186Grupa 14Sn214Grupa 14Pb229Grupa 14N147 - 210Grupa 15P187Grupa 15As198Grupa 15Sb220Grupa 15Bi230Grupa 15O143 - 215Grupa 16S181 - 255Grupa 16Cr192Grupa 16Se198 - 271Grupa 16Te205Grupa 16Mo208Grupa 16W206Grupa 16F134Grupa 17Cl176Grupa 17Br193Grupa 17I213Grupa 17
Dužine veze organskih jedinjenja Dužina vezu između dva atoma u molekuli ne zavisi samo od atoma, već i faktora kao što su orbitalna hibridizacija i elektronski i prostorni prirod supstituenta. U vezi ugljik–ugljik (C-C) dužina u dijamantu je 154 pm, što je ujedno i najveća dužina veze koja postoji za obične ugljikove kovalentne veze.
Postoje i neuobičajeno duge veze. U spoju triciklobutabenzenu, dužina veze 160 pm. Sadašnji rekorder je još jedan ciklobutabenzen, dužine 174 pm, na osnovu kristalografije X-zrakama. U ovoj vrsti spojeva sa ciklobutanskim prstenom, veličina uglova od 90° na atomu ugljika, povezana je s benzenskim prstenom, gdje obično imaju uglove od 120°. In this type of compound the cyclobutane ring would force 90° angles on the carbon atoms connected to the benzene ring where they ordinarily have angles of 120°.
thumb|center|300px|Ciklobutabenzen sa vezom dužine 174 pm (crveno) Smatra se da se veće dužine veze C-C veza, do 290 pm, javljaju u dimeru dva tetracijanoetilenska dianiona, što se odnosi i na veze 2-elektron-4-centra. Ovaj način vezanja je također uočena u dimeru neutralnog fenalena. Dužina tih takozvanih "palačinka veza" je do oko 305 pm.
Moguće su i potprosječne dužine C-C veze: alkeni i alkini imaju dužine veza od 133 pm i 120 pm, zbog povećanog s-karaktera sigma veza. U benzenu, sve veze imaju iste dužine: 139 pm. U centralnoj jednostrukoj ugljik–ugljik vezi, također je značajan porast s-karaktera diacetilena (137 pm), kao i kod određenih tetrahedranskih dimera (144 pm). U propionitrilu, cijano grupa povlači elektrone, što rezultira smanjenjem dužine veza (144 pm). Najmanja teorijska dužina jednostruke C-C veze za tetrahedranske derivate u ovom istraživanju je bola 131 pm. Postoji neobičan organski spoj pod nazivom ln-metilciklofan, sa metil grupom koja je stisnuta između tripticena i fenil grupe, a vrlo malom dužinom veza, od 147 pm. U eksperimentiratima in silico, nađene dužine hemijskih veza su 136 pm, procijenjene za neopentan koji je zatvoren u fulerenu U istim istraživanjima, procijenjeno je da istezanje ili stiskanje C-C veze u molekuli etana za 5 pm odgovara 2,8 ili 3, 5 kJ/mola, a procjena za 15 pm iznosi 21,9 ili 37,7 kJ/mol.
+Dužina hemijske veze u organskom spojuProf Chao-Jun Li, Ph.D. in lecture, March 2009}}C–H Dužina (pm) C–CDužina (pm) Višestruke veze Dužina (pm) sp3–H 110 sp3–sp3 154 Benzen 140 sp2–H 109 sp3–sp2 150 Alken 134 sp–H 108 sp2–sp2 147 Alkin 120 sp3–sp 146 Alen 130 sp2–sp 143 sp–sp 137
Također pogledajte Hemijska veza
Reference
Vanjski linkovi Bond length tutorial
Kategorija:Osobine hemijske veze Kategorija:Molekulska geometrija Kategorija:Dužina