thumb|180px|Dijagram koji pokazuje razvoj različitih krvnih ćelija iz matičnih ćelija hematopoeze u zrele ćelije
Hematopoeza (grč. αἷμα - hema = krv + ποιεῖν - poesis = tvoriti, napraviti) je proces formiranja ćelijskih krvnih komponenti. Sve ćelijske komponente krvi su izvedenice hematopoetskih matičnih ćelija. Da bi se održale stabilne razine krvnih ćelija u perifernoj cirkulaciji, zdrava odrasla osoba, dnevno proizvede približno 1011–1012 novih uobličenih krvnih elemenata.
Matične hematopoetske ćelije
Matične hematopoetske ćelije (HSC) se nalaze srži kostiju (koštanoj srži). One imaju jedinstvenu sposobnost da stvaraju sve druge tipove krvnih ćelija. >Ove matične ćelije su samoobnavljajuće; kad se umnožavaju, bar dio novonastalih ćelija ostaje u matičnom obliku, tako da se zaliha matičnih ćelija, u normalnim okolnostima, ne iscrpljuje. Preostale kćeri HSC ćelija (mijeloidne i limfoidne progenitorske ćelije), međutim, mogu se usmjeriti na bilo koji od alternativnih puteva diferencijacije, u procesima koji dovode do proizvodnje jednog ili više specifičnih tipova krvnih ćelija, koje nisu samoobnovljive. To je jedan od životno najznačajnijih procesa u organizmu.
Tipovi Krvne ćelije se obični dijele u tri tipa. Crvena krvna zrnca su ćelije koje prenose kisik, iz pluća – u sve žive ćelija. Iz tih ćelija odnose ugljik-dioksid. U krvi postoje dva podtipa crvenih krvnih zrnaca: retikulociti i eritrociti. Limfociti su temeljni faktori adaptivnog imunskog sistema. Oni nastaju iz zajedničkog limfoidnih progenitorskih ćelija . Limfoidni rod se prvenstveno sastoji od T-ćelija i B-ćelija (tipovi belih krvnih zrnca). Njihovo formiranje je limfopoeza. Mijelociti, koji obuhvataju granulocite, megakariocite i makrofage, i koji su izvedeni iz zajedničkih mijeloidnih progenitora, imaju veoma širok niz uloga kao, što je urođeni imunitet, adaptivni imunitet, i zgrušavanje krvi. Formiranje ovih ćelija se naziva mijelopoeza.
Hematopoeza granulocita se označava kao granulopoeza, a megakariocita – megakariocitopoeza.
Razmještaj thumb|200px|Mjesta hematopoeze (čovjeka) u prenatalnom i postnatalnom periodu razvoja U razvijajućem embrionu, formiranje krvi se odvija u agregatima krvnih ćelija u žumančanoj kesi, pod nazivom krvni otoci. Kako razvoj napreduje, krv se počinje stvarati u slezeni, jetri i limfnim čvorovima. Kada se razvije koštana srž, ona na kraju preuzima funkciju formiranja većine krvnih zrnaca za cijeli organizam. Međutim, sazrijevanje, aktiviranje, a nešto proliferacije limfnih ćelija se odvija u slezeni, timusu, i limfnim čvorovima.
Kod djece, hematopoeza se obavlja u srži dugih kostiju, kao što su femur (natkoljenica) i tibija (potkoljenica). Kod odraslih se uglavnom odvija u karlici, lobanji, pršljenovima i grudnoj kosti.
Vanmoždinska U nekim slučajevima, jetra, timus i slezena mogu nastaviti hematopoetsku funkciju, ako je to potrebno. To se zove vanmoždinska hematopoeza. Ta činjenica može dovesti do značajnog povećanje veličine tih organa.
Tokom fetusnog razvoja, kosti, a time i koštana srž se razvijaju kasnije, pa je funkcija jetre glavni hematopoetski izvor. Zbog toga je tokom razvoja jetra uvećana.
Ostali kičmenjaci Kod nekih kičmenjaka, hematopoeza se može javiti ondje gdje god postojie labave strome vezivnog tkiva i spor dotok krvi, kao što je želudac, slezena ili bubrezi.
Reference
Vanjski linkovi
Granulopoiesis from tulane.edu
Kategorija:Imunološki sistem Kategorija:Ćelije krvi Kategorija:Hematologija Kategorija:Histologija Kategorija:Hematopoeza