Anna Eleanor Roosevelt (11. oktobar 1884 – 7. novembar 1962) bila je američka politička ličnost, diplomata i aktivistkinja. Bila je prva dama Sjedinjenih Američkih Država s najdužim mandatom, tokom četiri predsjednička mandata svog supruga Franklina D. Roosevelta, od 1933. do 1945.
Kroz svoja putovanja, javni angažman i zagovaranje, Roosevelt je uveliko redefinirala tu ulogu. Ostala je udovica 1945. godine, a od 1945. do 1952. godine bila je delegatkinja SAD-a u Generalnoj skupštini Ujedinjenih nacija, te je preuzela vodeću ulogu u dizajniranju teksta i dobijanju međunarodne podrške za Univerzalnu deklaraciju o ljudskim pravima. Skupština ju je pozdravila ovacijama 1948. nakon usvajanja deklaracije. Predsjednik Harry S. Truman kasnije ju je nazvao "Prvom damom svijeta" u znak poštovanja prema njenim dostignućima u oblasti ljudskih prava.
Roosevelt je 1999. bila rangiran kao deveta među deset najcjenjenijih ljudi 20. vijeka na Gallupovoj listi, i utvrđeno je da je rangirana kao najcjenjenija žena u trinaest različitih godina između 1948. i 1961. u Gallupovoj godišnjoj anketi najcjenjenijih žena. Periodična istraživanja koja provodi Istraživački institut Siena Collegea kontinuirano pokazuju da historičari ocjenjuju Roosevelt kao najznačajniju američku prvu damu.
Biografija Roosevelt je bila član uglednih i bogatih porodica Roosevelt i Livingston i nećakinja predsjednika Theodorea Roosevelta. Imala je nesretno djetinjstvo, pretrpjevši smrt oba roditelja i jednog od braće u ranoj dobi. Sa 15 godina pohađala je akademiju u Londonu, a na nju je duboko utjecala njena osnivačica i direktorica Marie Souvestre. Vrativši se u SAD, udala se za svog rođaka u petom koljenu, Franklina Delana Roosevelta, 1905. Između 1906. i 1916. godine rodila je šestero djece, od kojih je jedno umrlo u djetinjstvu. Brak porodice Roosevelt se zakomplikovao nakon što je Eleanor otkrila aferu svog muža sa svojom socijalnom sekretaricom, Lucy Mercer, 1918. Zahvaljujući posredovanju njene svekrve, Sare, veza je zvanično prekinuta. Nakon toga, oba partnera su počela imati nezavisne programe, i Eleanor se pridružila Ženskoj sindikalnoj ligi i postala aktivna u Demokratskoj stranci države New York. Pomogla je u uvjeravanju svog muža da ostane u politici nakon što je 1921. godine obolio od paralize. Nakon Franklinovog izbora za guvernera New Yorka 1928. godine, i tokom ostatka Franklinove političke karijere, Roosevelt se redovno javno pojavljivala u njegovo ime; i kao prva dama, dok je njen suprug bio predsjednik, uveliko je uticala na sadašnji obim i budućnost te uloge.
Roosevelt je, u svoje vrijeme, bila jedna od najcjenjenijih i najmoćnijih žena na svijetu. Ipak, u svojim ranim godinama u Bijeloj kući bila je kontroverzna zbog svoje otvorenosti, posebno u pogledu promovisanja građanskih prava Afroamerikanaca. Bila je prva predsjednička supruga koja je redovno održavala konferencije za novinare, pisala kolumnu u dnevnim novinama, pisala kolumnu u mjesečnom časopisu, vodila sedmičnu radio emisiju i govorila na nacionalnoj stranačkoj konvenciji. U nekoliko navrata, javno se nije slagala s politikom svog supruga. Pokrenula je eksperimentalnu zajednicu u Arthurdaleu, Zapadna Virginia, za porodice nezaposlenih rudara, što je kasnije naširoko smatrano neuspjehom. Zalagala se za proširenu ulogu žena na radnom mjestu, građanska prava Afroamerikanaca i Amerikanaca azijskog porijekla te prava izbjeglica iz Drugog svjetskog rata.
Nakon smrti svog supruga 1945. godine, Roosevelt je vršila pritisak na SAD da se pridruže Ujedinjenim nacijama i podrže ih, te je postala njihova prva delegatkinja u Komitetu za ljudska prava. Bila je prva predsjedavajuća Komisije UN-a za ljudska prava i nadgledala je izradu Univerzalne deklaracije o ljudskim pravima. Kasnije je predsjedavala Predsjedničkom komisijom za status žena administracije Johna F. Kennedyja. Do svoje smrti, Roosevelt je smatrana "jednom od najcjenjenijih žena na svijetu"; ''The New York Times ju je nazvao "predmetom gotovo univerzalnog poštovanja" u njenoj osmrtnici.
Reference
Vanjski linkovi
Kategorija:Rođeni 1884. Kategorija:Umrli 1962. Kategorija:Biografije, New York Kategorija:Amerikanci porijeklom iz Nizozemske Kategorija:Amerikanci porijeklom iz Ulstera Kategorija:Prve dame Sjedinjenih Američkih Država